حل مسائل کشور از طریق علم نیازمند همکاری سازمان‌­های مختلف است/ کمرنگ بودن رابطه­ علمی اساتید و دانشجویان در مجامع علمی دانشجویی

به گزارش خبرنگار حوزه تشکل‌های دانشگاهی گروه دانشگاه خبرگزاری آنا، تولید علم یکی از مسائل مهم و راهبردی برای کشور محسوب می‌شود که عصاره آن می‌تواند از دلِ دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی و تحقیقاتی بیرون بیاید؛ انجمن‌های علمی دانشجویی از جمله تشکل‌هایی هستند که می‌توانند به طور جدی به موضوع تولید علم وارد شوند و فعالیت آن‌ها کمتر رسانه‌ای می‌شود.
اهمیت دادن به نقش دانشجویان در توسعه علم و فناوری کشور و توجه کافی نکردن نهادهای متولی در پرداخت سطحی به ترویج و توسعه علم در جایگاه حقیقی آن، خبرگزاری آنا را بر آن داشت تا در راستای سیاست ذاتی خود در سلسله گفتگوهایی پای صحبت رؤسای دانشگاه‌ها، اساتید، نخبگان و دانشجویان عضو انجمن‌های علمی بنشیند و با ارائه راهکارهایی به مسائل و چالش‌های این انجمن‌ها بپردازد.
در این گفتگو میزبان محیا فرخی، عضو شورای مرکزی کمیته تحقیقات دانشجویی دانشکده علوم و فناوری­‌های نوین دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی تهران هستیم که در ادامه مشروح این گفتگو را می‌خوانید.

لزوم هم­‌راستا بودن موضوع پایان‌نامه‌­ها و پروژه­‌ها با نیازهای کشور

آنا: تولید علم از طریق دانشجویان و اساتید چگونه محقق می‌شود؟

فرخی: دانشگاهیان به طور معمول به تولید علم در معنای عام می‌پردازند و هر ساله تعداد بسیاری پایان‌­نامه، پروژه و پژوهش در راستای بسط و گسترش مرزهای علم نوشته می‌نویسند؛ اما آنچه که عمدتاً از دانشجویان و اساتید انتظار می‌­رود و بیشتر مورد توجه و حمایت واقع می­‌شود، علمی است که هم­سو و در راستای حل نیازهای کشور بوده و به معنای دیگر «کاربردی» باشد.

مسئله­ اصلی، تولید علم نیست بلکه جهت‌­دار کردن این تولید علم در راستای رفع نیازهای کشور و بازار است. این موضوع نیازمند اعتماد به دانشگاهیان و حمایت و استفاده از توانایی­‌های آنان است. بدین منظور، هم­‌راستا بودن موضوع پایان‌نامه‌­ها و پروژه‌­ها با نیازهای کشور و همچنین کاهش شکاف میان دانشگاه و صنعت راه­گشا خواهد بود.

فعالیت­‌های علمی دانشجویی کمک بسیاری به پیشرفت علمی کشور می‌کند

آنا: نقش کمیته تحقیقات دانشجویی و انجمن علمی در پیشرفت علمی کشور چیست؟

فرخی: با توجه به اینکه آینده­ کشور در دست دانشجویان است و در آینده مسئولیت­‌های مختلفی خواهند گرفت، پس پیشرفت دانشجویان مقدمه­ پیشرفت کشور است. در واقع تنها داشتن علم و دانش تخصصی برای موفقیت و عملکرد صحیح کافی نیست، بلکه مهارت­‌های اجتماعی و ارتباطی نیز به همان اندازه حائز اهمیت است.

به همین دلیل می­‌توان به جنبه­ مهارت‌­افزایی فعالیت‌های علمی دانشجویی در کنار جنبه­ علم‌­افزایی آن اشاره کرد. انجمن‌های علمی دانشجویی توانایی کارگروهی، مسئولیت‌­پذیری، توانایی رهبری گروه، مدیریت و تفکر نقادانه را به دانشجویان می­‌آموزد؛ در واقع برنامه­‌ها و فعالیت­‌های کمیته تحقیقات دانشجویی ذاتاً ماهیت علمی دارد و برای پر کردن خلأهای آموزشی و پاسخ به نیازهای علمی دانشجویان است.

فعالیت­ در کمیته تحقیقات دانشجویی و انجمن علمی نیروی محرکه­ بسیار خوبی برای دانشجویان است، موجب ایجاد انگیزه می­‌شود و کمک می­‌کند که دانشجو تک‌­بعدی نباشد. فعالیت‌­های علمی دانشجویی و شرکت در برنامه­‌های مختلف می‌تواند کمک بسیاری به پیشرفت علمی کشور کند. همچنین همکاری با انجمن‌های علمی دانشگاه‌­های دیگر نیز مؤثر است. پیشرفت علمی، اخلاقی و اجتماعی دانشجویان و به‌طور کلی افراد یک جامعه، به پیشرفت آن جامعه ختم می‌شود. در واقع دانشگاه و فعالیت­‌های علمی می‌­تواند بستر مناسبی را برای این پیشرفت فراهم کند.

وزارت بهداشت می‌­تواند با کاهش شکاف میان دانشگاه و صنعت به رشد فعالیت­‌های علمی دانشجویان کمک کند

آنا: رویکرد وزارت بهداشت را در خصوص حمایت کردن از کمیته‌های تحقیقات دانشجویی و انجمن‌های چگونه ارزیابی می کنید؟

فرخی: میزان حمایت وزارت بهداشت با بازدهی و عملکرد هرچه بهتر کمیته­ تحقیقات دانشجویی و انجمن علمی رابطه­ مستقیم دارد. تاکنون مدارس تابستانه و کارگاه­‌های بسیاری توسط شبکه­ همکار استان تهران و البرز با حمایت وزارت بهداشت، توسط دانشگاه‌های مختلف برگزار شده ­است.

برای انجام فعالیت­‌های علمی-پژوهشی، ارتباط مؤثر و همکاری میان مراکز دانشگاهی و تحقیقاتی، به ارتقای کیفیت و سطح فعالیت­‌های علمی-پژوهشی می‌انجامد و همچنین انگیزه جهت همکاری در اینگونه فعالیت‌ها و بازدهی آن را افزایش می‌­دهد؛ وزارت بهداشت می‌تواند با کمک به ایجاد ارتباط مؤثر میان مراکز دانشگاهی و پژوهشی و همچنین کاهش شکاف میان دانشگاه و صنعت و افزایش بودجه، به رشد فعالیت­های علمی-پژوهشی دانشجویان کمک شایانی کند.

کمرنگ بودن رابطه­ علمی-پژوهشی اساتید و دانشجویان در مجامع علمی دانشجویی

آنا: آسیب­‌ها و چالش­‌های کمیته تحقیقات دانشجویی و انجمن علمی چیست؟

فرخی: کمرنگ بودن رابطه­ علمی-پژوهشی اساتید و دانشجویان در مجامع علمی دانشجویی از جمله چالش‌های این مجموعه‌‌هاست. همچنین تمرکز بیشتر فعالیت­‌ها برگزاری کارگاه­ و سمینار است، در صورتی که بیشتر باید فعالیت­‌های تحقیقاتی و پژوهشی باشد. سیاست‌­گذاری فعالیت­‌های کمیته تحقیقات دانشجویی، حمایت و هدایت مسئولان مربوطه و اساتید و عملکرد اعضای کمیته باید به گونه­‌ای باشد که علاوه بر جذب هرچه بیشتر دانشجویان علاقه‌مند و با انگیزه، ضمن آموزش الفبای تحقیق و پژوهش و مهارت‌­های لازم، برای به کار گرفته شدن این دانش و مهارت­‌ها جهت انجام پروژه­‌های تحقیقاتی تلاش صورت بگیرد.

تحقق این امر نیازمند تقویت روابط علمی-پژوهشی میان دانشجویان، اساتید و محققان است. از دیگر آسیب‌­های کمیته‌های تحقیقات دانشجویی و انجمن‌های علمی می‌­توان به ضعف در انجام کارهای گروهی، فردگرایی، کمبود بودجه و عدم ارتباط مؤثر با دیگر مراکز دانشگاهی و انجمن‌های علمی اشاره کرد.

لزوم اعتماد بیشتر به دانشجویان و توانمندی­‌های آنان

آنا: چه راهکاری برای تقویت کمیته تحقیقات دانشجویی و انجمن علمی در دانشگاه‌­ها وجود دارد؟

فرخی: حمایت بیشتر اساتید و اعضای هیئت علمی، ضمن ایجاد انگیزه در دانشجویان، برای پیشرفت فعالیت‌های علمی بسیار راهگشا خواهد بود. اعتماد بیشتر به دانشجویان و توانمندی‌­های آنان، تسهیل در مراحل اجرای فعالیت­‌های علمی دانشجویی، کمک اساتید برای معرفی فعالیت‌­های کمیته تحقیقات دانشجویی، حضور در انجمن‌های علمی و جذب دانشجویان توانمند، کمک بیشتر مسئولان و اساتید برای ایجاد پلی میان فعالیت‌های علمی دانشگاه با دیگر مراکز دانشگاهی، تحقیقاتی و صنعتی نیز منجر به تقویت عملکرد کمیته تحقیقات دانشجویی و انجمن علمی می­‌شود.

حل مسائل کشور از طریق علم نیازمند همکاری چندجانبه سازمان­‌های مختلف است

آنا: برای اینکه کمیته‌های تحقیقات دانشجویی و انجمن‌های علمی فارغ از برگزار کردن کارگاه­‌ها و سمینارهای آموزشی به تولید علم و حل مسائل کشور از طریق علم روی بیاورند، چه کاری باید انجام دهند؟

فرخی: حل مسائل کشور از طریق علم، مسئله‌­ای است که نیازمند همکاری چندجانبه میان مراکز و سازمان­‌های مختلف است و تنها با فعالیت کمیته­‌های تحقیقات دانشجویی و انجمن‌­های علمی، هر چند این فعالیت عاری از هرگونه نقص باشد، میسر نمی­‌شود. کمیته­­‌های تحقیقات دانشجویی و انجمن­‌های علمی ماهیت دانشجویی دارند، لذا می‌­توان نتیجه گرفت که این مجامع دانشجویی می‌توانند غنی از نیروهای جوان و با انگیزه و مهم‌­تر از همه دارای ایده‌­های بدیع و خلاقانه برای حل مسائل کشور باشند. اما مسئله این است مادامی که ایده‌­ها اجرا نشوند، ارزشی نخواهند داشت و مجامع دانشجویی به تنهایی قدرت اجرایی چندان زیادی در سطح وسیع کشور ندارند.

برای اینکه این مجامع علمی دانشجویی بتوانند کارهای بزرگ­تری انجام دهند و اثرات بیشتری برجای بگذارند، نیازمند نوعی سازماندهی هستیم که مجامع دانشجویی مختلف را کنار هم جمع کند و شنوای ایده­‌های برتر باشد. سپس این ایده­‌ها مورد حمایت مراجع اجرایی قرار بگیرند؛ برای اینکه دانش و ایده‌­ها سهمی اثربخش در حل مسائل کشور داشته باشند، باید پل و پیوندی قوی­تر میان دانشگاهیان و بخش اجرایی وجود داشته باشد و به دانشگاهیان اعتماد شود. در غیر این صورت مجامع دانشجویی قدرت ایفای نقش در سطح مسائل کلان را نخواهند داشت.

آنا: درباره کمیته تحقبقات دانشجویی دانشکده علوم و فناوری‌های نوین دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی تهران توضیح دهید.

فرخی: در کمیته تحقیقات دانشجویی دانشکده علوم و فناوری‌های نوین تاکنون کارگاه‌­های متعددی مانند روش تحقیق مقدماتی و پیشرفته و نرم‌افزارهای تخصصی علمی برای آموزش اصول و مهارت­‌های لازم جهت ورود به دنیای پژوهش برگزار شده است؛ همچنین در راستای افزایش همکاری­‌های بین­ دانشکده‌ای و بین­ رشته‌­ای و بهبود عملکرد، تعدادی از کارگاه­‌های کمیته تحقیقات دانشجویی دانشکده علوم و فناوری‌های نوین با مشارکت دیگر دانشکده‌­ها برگزار شده ­است. همچنین در زمان شیوع ویروس کرونا با نظارت باشگاه پژوهشگران جوان و  دانشگاه علوم پزشکی آزاد اسلامی تهران مسابقه و وبینارهایی برگزار شد.

انتهای پیام/4118/