سرورهای شما کجا وصل میشود؟
- سرورهای ما همه داخل کشور است. منتهی سال گذشته چون یکسری از مشتریان ما کاربرهای خارج از کشور داشتند، ما یکسری سرور هم در خارج از کشور راهاندازی کردیم که در واقع آن سرویسها را بدهند به آن سرورها ولی عمده سرورهای ما داخل ایران است.
حیف نبود یک محصولی که اینجوری ایرانی است و واقعاً قابل افتخار است، یک اسم ایرانی رویش میگذاشتید بهتر نبود؟
- همانطور که اشاره کردید ما چون نگاه به خارج از کشور هم داشتیم با برند اسکای روم شروع کردیم، در سال 97 فهمیدیم که با این شرایط سیاسی که ایران پیدا کرده است نمیشود با محصول ایرانی در بازار جهانی خدمات داد و ما برای بازار بینالملل حتماً باید ریبرند کنیم. حتی شرکتی پشتش هم نباید ایرانی باشد. حتی سهامدارانش هم نباید ایرانی باشند. به هر حال بازارش خیلی محدود میشود. اما این برند، دیگر برند شده بود و ریبرند کردنش داخل ایران واقعاً خسارت زیادی به همراه داشت، دیگر مشتریهای ما لطف کردند و اسکای روم را با این حالت فینگلیش خود پذیرفتند. به هر حال ما خیلی جاها هم چالش داریم، بعضی اصطلاحات را فارسی میزنیم، بعضیها را انگلیسی میزنیم، ما هم دوست داشتیم ایرانی باشد ولی بعید میدانم دیگر نیازی باشد این تصمیم را عملیاتی کنیم.
من وقتی کلاسی برگزار میکنم در اسکای روم، کارمندی از اسکای روم میتواند بیاید کلاس را ببیند چه خبر است؟
- به صورت محسوس میتواند، به صورت نامحسوس نمیتواند. به صورت محسوس اصلاً نیاز است چون ما جنس پشتیبانی ما خیلی مهم است. خیلی از برگزارکنندهها پیام میدهند میگویند اگر میشود در رویداد ما حضور پیدا کنید، کمکمان کنید، مثلاً مشکلی برای آنها پیش آمده. فقط ما اینطور پیادهسازی کردیم، وقتی که از تیم ما کسی وارد رویداد مشتریان میشود، آواتار ما رنگش قرمز است، بالای لیست همه کاربران نمایش داده میشود و حضور ما کاملاً مشهود است. به صورت نامحسوس هم که کُشنده است. اگر برای کسب و کارهایی مثل ما که در آنها دارد محتوی رد و بدل میشود، کاربران تردیدی در این زمینه پیدا کنند، آن بیزینس به نظر من فِیل میشود. به همین یدلیل هم ما قطعاً این کار را انجام ندادیم و انجام نخواهیم داد.
در این برهه کسی سراغ شما نیامد، منظورم از «کسی» نهادهای دولتی و حاکمیتی است، برای پشتیبانی بگویند شما یک سیستم خوبی راه انداختید، بیایید مثلاً ما به شما جا بدهیم، فضا بدهیم، پول دهیم، وام دهیم و حمایت کنیم؟ یا اگر شما تجربه رفتن پیش آنها را دارید را هم بگویید.
- ما سال 95 شرکت ثبت کردیم، مرکز رشد دانشگاه علم و صنعت چون نزدیک خانه برادرم بود، آنجا درخواست پذیرش دادیم که طی چند جلسه پرزنت، پذیرش شده و وارد مرحله پیشرشد شدیم و آنجا یک اتاق به ما دادند با یک مبلغی هم تسهیلاتی که باید بعداً به مرکز بازپرداخت میشد. خوب بود! همان باعث شد که ما درگیر هزینه تأمین دفتر نشویم، شرکت خود را بتوانیم ثبت کنیم و یک جایی مستقر شدیم که هویت حقوقی داشته باشیم. این اولین حمایتی بود که دریافت کردیم و خودمان به سمت آن رفتیم. بعد از آن، دانش بنیان شدن را اقدام کردیم، اتفاق خوبی بود، گرچه سالهای اول خیلی بهرهبرداری نکردیم، حتی تردید داشتیم که این اتفاق خوبی است یا نه؟ ولی در سالهای 97 و 98 دولت خیلی روی شرکتهای دانشبنیان مانور داد و اگر بخواهم الان به حافظهام رجوع کنم، همینکه اسمش این بود که شرکت ما دانشبنیان است به ما کمک میکرد که نگاه مثبتتری به ما داشته باشند و بیشتر به ما اعتماد کنند. ما هنوز از قِبَل دانشبنیان بودن خود تسهیلات و حمایت مستقیمی دریافت نکردیم، یعنی تا به حال نه وامی گرفتهایم نه قراردادی بسته شده به واسطه اینکه ما دانشبنیان هستیم، نه تسهیلات غیرنقدی در اختیار ما قرار گرفته، نه تجهیزات به ماذ رسیده، هیچی! ولی به هر حال همین که ما در جلسات میگفتیم شرکت ما دانشبنیان است، در جامعه این تفکر شکل گرفته که شرکت دانشبنیان یعنی شرکت علمی و قابل اعتماد! این مسئله در این مدت خیلی به ما کمک کرد. گرچه برنامههای حمایتی زیادی هم پیشبینی شده است. 110 آییننامه حمایتی برای شرکتهای دانشبنیان وجود دارد ولی واقعیتش ما خودمان هم خیلی سرمان گرم توسعه محصول خود بود و طرز تفکر ما این بود که خودمان را خیلی به حمایتهای بیرون از سازمانمان وابسته نکنیم. گلیم خود را از آب بیرون بکشیم ولو آهستهتر، پیوستهتر ولی با حداقل وابستگی. اینکه دولتیها یا نهادها سمت ما نیامدند چون کسی خبر نداشت که ما هستیم. یعنی ما در سالهای 97 و 98 هم با اینکه بازارمان توسعه پیدا کرده بود ولی اینقدر کوچک بود که کسی برند اسکای روم را نمیشناخت. این مقطع کرونا و همین 45 تا 50 روزی که پشت سر گذاشتیم خیلی 3050 شد و ؟؟؟ در کشور خیلی خیلی بالا رفت و عملاً طوری شد که تقریباً میتوانم بگویم هر کسی به یک شکلی یک تجربهای از اسکای روم کسب کرده حالا یا خودش یا اطرافیانش. در این مقطع مراجعات به ما بیشتر شد، یکسری مذاکرات اتفاق افتاد ولی هنوز هم تا امروز که ما در خدمت شما هستیم بعد از این دو ماه کرونا باز هم ما هنوز هیچ حمایتی ار هیچ مجموعه و نهادی دریافت نکردهایم ولی قولهای خوبی به ما دادهاند و ما خیلی امید داریم به مساعدت عزیزان.
قول که زیاد میدهند!
- حالا بعضی وقتها جدی است بعضی وقتها جدی نیست ما احساس میکنیم این دفعه جدی است.
چیزی که زیاد داریم قول و وعده و وعید است. مهمترین اتفاقاتی که اسکای روم پوشش داده، به جز حالا کلاسهای عادی و ... من مجلسش را در جریانم، مجلس و جلسه پرحاشیه با وزیر ارتباطات. غیر از اینها بوده؟ یا اگر درباره مجلس نکاتی هست بگویید.
- ما از شروع اسفند که به خاطر کرونا تقاضا روی سرویس ما زیاد شد، یک حجم زیادی مدارس بودند که این مدارس یک تعداد قابل توجهشان مدارس منطقه یک تهران بودند و به واسطه سرویسدهی به مدارس منطقه یک، سرویس اسکای روم رفت توی لایه خانوادهها و والدین بچههایی که در منطقه یک بودند، خیلیهایشان از مسئولان کشور بودند و این باعث شد ما در جاهای دیگری هم بدون اینکه خودمان خبر داشته باشیم، دیده شویم. اتفاق دوم این بود که ما همان اسفند ماه به خاطر مسئولیت اجتماعیمان، اصلاً قبل از اینکه این مسئله شروع شود واقعاً هیچ سِنسی نداشتیم، واقعاً داشتیم مسیر ارگانیک خود را طی میکردیم، وقتی فهمیدیم این شرایط در ایران پیش آمده، گفتیم ما یک سرویسی را رایگان ارائه دهیم، آنهایی که در این شرایط با این نیاز روبهرو میشوند بدون اینکه هزینهای بخواهند پرداخت کنند، امضای اولیهشان را اسکای روم تأمین کند. یک سرویس رایگانی را به صورت محدود پروموت کردیم روی سایت و خیلی عجیب تقاضا روی آن سرویس بالا رفت. ما در اسفند ماه 15 هزار سرویس رایگان ارائه دادیم در صورتی که تعداد کل مشتریان ما به واسطه چند سال فعالیت عددش به 3 هزار رسیده بود. یعنی ما در عرض سه سال کلاً 3 هزار مشتری رایگان و پولی جذب کرده بودیم، در اسفند فقط 15 هزار سرویس رایگان توانستیم ارائه دهیم. این خیلی تأثیر گذاشت روی اینکه سرویس ما به سرعت در کشور فراگیر شد. این اتفاق دومی بود که افتاد. سگمنتهای ما بزرگ شد یعنی یکسری مجموعهای آمدند روی سرویس اسکای روم که قبلاً از آن به ما ملحق نشده بودند، از جمله مثلاً بانکها مثل بانک مرکزی، سازمانی مثل سازمان هواپیمایی کشور، از این نهادهای بزرگ خیلیها به ما اعتماد کردند و به سرویس ما آمدند و برای ما خیلی ارزشمند بود که میزبان این رویدادها هم شدیم اما لیستش آنقدر زیاد است که حافظه من یاری نمیکند از همه این دوستان اسم ببرم. ما چون از سال 96 سیستم آموزش آنلاین دانشگاه صنعتی شریف را تأمین کرده بودیم، به واسطه دکتر امینی که آن زمان مسئول آموزشهای الکترونیکی دانشگاه بودند، آن زمان خود دانشگاه صنعتی شریف ادوبی کانکت داشت، بیگولی واتن را میشناختند، سوشیال 3440 را میشناختند و خوشبختانه بررسی کردند و به این نتیجه رسیدند که محصول ما حرفی برای گفتن دارد و به ما اعتماد کردند چون سال 96 محصول ما خیلی ناقصتر از اینی بود که الان هست. این باعث شد که ظاهراً دکتر افشین که معاونت فناوری اطلاعات مجلس هستند طی گفتگویی با دکتر امینی که در دانشگاه شریف هستند، پرسیده بودند و دکتر امینی گفته بود که ما چند سال است از اسکای روم داریم استفاده میکنیم و راضی هستیم و این باعث شده بود که ما توانستیم وارد مذاکره با مجلس شویم. البته دوستان در مجلس هم خیلی سختگیرانه همه پلتفرمها و 3515 را بررسی کردند، از همه پایلوت گرفتند ما هم پایلوت دادیم و دقیقاً مجلس زمانی آمد سراغ ما که سر ما خیلی شلوغ بود. یعنی در اوج تقاضاهای بازار بودیم و نیاز مجلس یک نیاز خاص بود. ما در شرایط عادی سرویسمان اصلاً پاسخگوی خواستههای آنها نبود ولی چون ارزش داشت، تیم فنی را متمرکز کردیم روی سلوشن مجلس بدون اینکه هیچ قرارداد و وارده مالی و هیچ توافقی باشد ما تمام نیازهای مجلس را رایگان و تحت عنوان پایلوت در اختیارشان قرار دادیم و خوشبختانه اتفاقی که افتاد این بود که آنها هم توانستند تجربه خوبی را روی اسکای روم کسب کنند، حالا پلتفرمهای دیگر را هم بررسی کرده بودند، من علتش را نمیدانم چرا اسکای روم انتخاب شد ولی دیگر سلوشن نهاییشان شد اسکای روم. بعد از اینکه ما در مجلس ورود کردیم، به گفته خود دکتر افشین، دکتر ناظمی و دکتر ستاری متوجه شدند که یک پلتفرم بومی به اسم اسکای روم هست. تا قبل از آن اطلاعی از این موضوع نداشتند.
معاون وزیر ارتباطات؟
- بله. البته حق داشتند چون عرض کردم که سرویس ما تا قبل از آن، سرویس کوچکی بود. ما در سال 98 به واسطه حضور در یکی از نمایشگاهها، دکتر دلیری که یکی از معاونتهای معاونت علمی هستند، مراجعهای به غرفه ما داشتند. نمایشگاهی که شرکت کرده بودیم نمایشگاه اینوِکس کیش بود. آنجا آنها با پلتفرم آشنا شدند و به ما قول یک جلسه حضوری دادند که ببینیم چه کمکی میتوانند به ما ارائه دهند و بعد هم در یک نمایشگاه دیگر دکتر وحدت، صندوق نوآوری و شکوفایی، اینها قبل از داستان کرونا بود، به غرفه ما مراجعه کردند و با ما آشنا شدند. به واسطه این دو آشنایی ما توانستیم دو جلسه حضوری برویم. یک جلسه سندرم نوآوری و شکوفایی رفتیم و دوستان آیتی آنها وقت گذاشتند با پلتفرم ما آشنا شدند و محبت کردند، ادوبی کانکت داشتند و برای حمایت از ما و ضمن اینکه محصول ما مزیتهای خوبی داشت، اسکای روم را جایگزین ادوبی کانکت کردند. معاونت علمی آقای دکتر دلیری که آن زمان رفتیم، خودشان نتوانستند حمایتی از ما داشته باشند اما پیشنهاد کردند که با سازمان فناوری اطلاعات آقای دکتر ناظمی ارتباط بگیریم و گفتند شاید دکتر ناظمی بتوانند به شما کمک کنند که متأسفانه این ارتباط چون از پایین به بالا بود ما در آن سیکل مکاتبات را دبیرخانه و ... اصلاً درخواست، نامه و پیشنهاداتمان به دست دکتر ناظمی احساس میکنم نرسید، رفت سمت معاونتها و کارشناسها و طی مکاتبات سازمانی، دفن شد. این تجربه ما قبل از کرونا بود ولی در کرونا ما رفتیم مجلس را کار کردیم، دکتر ناظمی مستقیماً با پلتفرم آشنا شده بودند، دکتر ستاری آشنا شده بودند. بعد از آن در نوروز همین موردی که فرمودید، دکتر افشین با من تماس گرفتند گفتند آقای جهرمی قرار است که یک بازدید نوروزی آنلاین داشته باشند، دکتر ناظمی متصدی این مسئله هستند و اسکای روم را به عنوان یک گزینه پیشنهاد کردیم، خیلی هم ناگهانی شد، یعنی ساعت 11 شب به ما اعلام کردند، فردا ساعت 10 صبح قرار بود جلسه برگزار شود. کمتر از 12 ساعت فرصت داشتیم ولی چون سرویس برقرار بود، ما خیلی مسئلهای نداشتیم. آنجا ما توانستیم مستقیم با دکتر ناظری لینک شویم برای هماهنگی این جلسه و این اتفاق خیلی خوبی بود. آقای دکتر خیلی نسبت به ما لطف داشتند بعد از آن. جلسه را که میزبانی کردیم، خودتان در جریان حاشیههایش هستید، آن هم یک خاطرهای شد برای کسب و کار ما و یک تجربهای شد آن داستان حاشیههای توئیتری؛ ولی آن موجب شد که ما بتوانیم ارتباط مستقیم به دکتر ناظمی بگیریم. بعد از آن در فروردین ماه که ما چالش تأمین سرور و زیرساخت داشتیم، دکتر ناظمی ما را لینک کردند به مدیران ارشد یکی از دیتاسنترها. چون دیتاسنترها تعطیلات کلاً پاسخگوی تلفن و تیکت نبودند و سرورهای ما هم دیگر پر شده بود. تعطیلات نوروز بود، شرایط کرونا بود، اینها باعث شده بود که 3945 زیرساخت کشور واقعاً چالش شود. ولی همین یک شماره تماسی که دکتر ناظمی به ما دادند باعث شد که ما بتوانیم از کانال بالا یکسری سرور نه تحت عنوان حمایت، پولش را دادیم ولی ارزشمند بود که توانستیم این سرورها را تأمین کنیم. این اتفاق خیلی خوبی بود و بعد از آن آخرین تجربه ما با نهادها، مورد خاصی به ذهنم نمیرسد، فقط دو هفته پیش یکی از مشتریان ما با ما تماس گرفت و گفتند یک مقطعی در کشور 4030 هم چالش داریم، حالا مجبورم یک پرانتز باز کنم، ما ؟؟؟ واقعاً چالش داریم برای تأمین زیرساخت. چون زیرساختهای داخل کشور، دیتاسنترها، سلوشنهایشان متناسب با حوزهای که ما کار میکنیم نیست. اکثراً تا الان بحث هاست بوده، سایت بوده، ولی برای اسکای روم آن هم با این گستردگی که ما داریم انجام میدهیم تا حالا در ایران اتفاق نیفتاده بود، به همین دلیل اکثر دیتاسنترها کیفیت خدماتشان برای نوع بیزینس ما مناسب نیست. شما وقتی سایت خود را روی یک سروری بالا میآورید، یک دقیقه این سرور قطع شود، هیچ اتفاق بدی در سایت شما نمیافتد ولی وقتی در اسکای روم یک دقیقه یک سروری قطع میشود، چند هزار رویداد آنلاین، متعاقباً چند صد هزار یا چند میلیون کاربر به مشکل برمیخورند. این حساسیت را هیچ دیتاسنتری تا الان درک نکرده و برند ما به دلیل این بیکیفیتی زیرساخت خیلی آسیب دیده است. در ایام فروردین این چالش جدیتر شد و در یک بازه یک هفتهای آنقدر اختلالات ما شدید بود که مجبور شدیم دو روز مدارسمان را کلاً تعطیل کنیم. یعنی یک بخش قابل توجهی از آموزش آنلاین کشور به خاطر نبود زیرساخت توسط اسکای روم تعطیل شد. مدارس از این قضیه خیلی دلخور بودند، حق هم داشتند و عرض کردم، مدارس یعنی افراد مختلف. یکی از شاگردانی که کلاسش کنسل شده بود، دخترخانم مشاور یکی از مسئولان کشور بود که ایشان پیگیر شده بودند ما را پیدا کنند ببیند اسکای روم مشکلش چیست که دارد قطع میشود و سرویس را داون میکند. حتی فروشمان را مجبور شدیم در اوج تقاضای بازار و در اوج رشدمان، ببندیم که بتوانیم کیفیت سرویسهایمان را حفظ کنیم، تصمیم سختی بود ولی باید این تصمیم را میگرفتیم چون عواقبش سنگین بود اگر این اتفاق نمیافتاد. از کانال ایشان، یعنی تعطیلی مدارس، بعد آن کلاسی که به هر حال مادر این دخترخانم پیگیر شده بودند ما را لینک کردند به یکی از معاونتها، حالا من فعلاً اسم نمیبرم ولی در آینده شاید اسم ببریم و بعد با فاصله یک هفته منجر به جلسه حضوری شد و واقعاً من به خاطر همین میگویم، این قول احساس میکنم متفاوت است، در آن جلسه من دیدم که درک کردند که اسکای روم دارد به تنهایی چه بار سنگینی را به دوش میکشد. یک کسب و کار نوپا در حد یک استارتآپ، یک تیم کوچک ولی یک بخش از آموزش آنلاین کشور در این شرایط روی دوش ما هست، همهاش هم با رشد ارگانیک خودمان، با نقدینگی محدود خودمان، با چالشهای زیرساختی داخل کشور، احساس میکنم که تمایل داشتند واقعاً از ما حمایت کنند که ما بتوانیم واقعاً مسئولیتی که ناخواسته روی دوش ما قرار گرفته را بهتر انجام دهیم در ایران و به خاطر همان، امیدوار هستیم و الان کلی برنامهریزی کردیم روی همین حمایتی که قرار است اتفاق بیفتد که در قالب یک تسهیلات است که پیشبینی شده در اختیار ما قرار بگیرد ما بتوانیم این تسهیلات را صرف توسعه زیرساخت خود کنیم و هم سرویسهایمان پایدار شود و هم بتوانیم تقاضای بیشتری را پوشش دهیم إنشاءالله ولی در مجموع برآورد کنم، اسکای روم تا الان از زانوی خودش دستش را گرفته و بلند شده و توانسته به اینجا برسد.
آموزش و پرورش هم سراغ شما نیامد که بالاخره این همه مدارس دارم و یک 4415 قرار بگیرد، چیزی نداشتید؟
- هیچ ؟؟؟ به ما نداشتند. از شورای عالی انفورماتیک، چند نفر از اعضای اصلی شورا، آن هم به واسطه مثلاً استاد دانشگاه بودند در دانشگاه شریف با پلتفرم کار کرده بودند، بیشتر ارتباطات ما این مدلی بود. تلفنی بوده.
دکتر جلیلی؟
- احسنت! دکتر جلیلی محبت کردند با ما تماس گرفتند، یکسری پیشنهادات به ما دادند از جمله اینکه ما را به روبیکا معرفی کنند ولی یک نکتهای هم هست، ما یک نگاهی داریم که خیلی از مجموعهها ندارند. من حس میکنم روبیکا حداقل این نگاه را ندارد. کیفیت و تعهد اولویت یک ما هست. عرض کردم جایی که فروش ما در اوج بود، یعنی سوددهی ما واقعاً شاید تکرار نشود در آن مقطع، ما به خاطر کیفیت جلوی فروش خود را بستیم ولی احساس میکنم که مجموعهای مثل روبیکا فقط نگاهشان سوددهی است و کیفیت خدمات آخرین اولویت است. به همین دلیل سمت این توافقات نرفتیم. ممکن است مقطعی باعث شود یک نقدینگی سمت شرکت ما هم جاری شود ولی من معتقدم که به هویت آن برند لطمه میزند. آموزش و پرورش هم خودشان سمت ما نیامدند، فقط مدارس یک به یک از ما سرویس تهیه کردند. دانشگاههای فنی و حرفهای یک به یک از ما سرویس تهیه کردند. دانشگاههای علوم پزشکی از ما یک به یک سرویس تهیه کردند. دانشگاههای علمی کاربردی یک به یک آمدند سمت سرویس ما. یک تعداد محدود از دانشگاههای آزاد آمدند سمت ما، البته خود دکتر همتی و دکتر طهرانچی تا جایی که من اطلاع دارم دارند روی سلوشن اسکای روم هم بررسی انجام میدهند ولی هنوز من عددی که در ذهن خودم است، 95 درصد دانشگاههای آزاد کشور دارند از ادوبی کانکت استفاده میکنند.
در بحث کیفیت، حالا من این را در سطح عمومی مطرح میکنم، یکی قوّت خود محصول است، یکی زیرساخت و حواشی داستان، اگر زیرساخت شما تأمین باشد، الان میگویید 95 درصد دانشگاه آزاد دارند از ادوبی کانکت استفاده میکنند، الان همه بیایند استفاده کنند و زیرساخت فراهم باشد که خود آن یک مقوله مهمی است و دغدغه شما هم بوده و دغدغه همه اپلیکیشنهای ایرانی مخصوصاً پیامرسانها است، آیا بیایند، خود ساختار محصول شما پاسخگو هست و میتواند ساپورت کند؟
- قطعاً محصول و پلتفرم هم مرتب باید بهبود پیدا کند. یعنی معماری که ما تولید کرده بودیم برای میزبانی، رکورد ما قبل از کرونا 400 کاربر همزمان بود، یعنی بیشترین ایونتی که میزبانی کرده بودیم در یک رویداد 400 بود، در مجموع رویدادهایمان در پیکمان یک هزار همزمانی را تجربه کرده بودیم. قطعاً وقتی این معماری میخواهد برسد به آن نقطهای که الان هستیم که ما در لحظه داریم 50 هزار کاربر همزمان میزبانی میکنیم در پیک و در یک رویداد حدود یک هزار و 500 تا 2 هزار کاربر همزمان را تجربه کردیم، این معماری باید بهبود پیدا کند. در همه لایههای پلتفرم و تیمی که این محصول را تولید کرده، توانش را دارد که این معماری را بهبود دهد، کما اینکه ما در همین شرایط که تمرکز تیم روی زیرساخت هم بوده، معماری را هم مرتب بهبود دادیم که بتوانیم توسعهپذیر باشیم. اما واقعاً الان یک دلخوری بچههای فنی ما این است که به جای اینکه تمرکزشان روی توسعه معماری این محصول باشد که بیس این محصول قوی شود، کار ما این شده که مرتب تیکت بزنیم، زنگ بزنیم، سرور چرا کار نمیکند؟ آن چرا از دسترس خارج شد؟ چرا پهنای باند افت کرد؟ و واقعاً این وضعیت آزاردهنده است. خصوصاً اینکه بعضی اوقات ما احساس میکنیم یک تعمدی هم هست پشت این ماجرا. یعنی هم فضای رقابتی بازار وجود دارد، صراحتاً به ما از نتسنتر خودمان گفتند که به آنها پیشنهاد مالی شده که سرورهای اسکای روم داون شود در فضای رقابتی بازار. در اسفند ماه و اوایل فروردین حملات خیلی سنگینی روی سرورهای ما اتفاق میافتد که این حملات قطعاً داخل کشور است. اصلاً ما با فضای خارج از کشور تعاملی نداریم و آنها کاری به کار ما ندارند. اینها که حالا میگوییم اقتضای فضای بازار هم هست و اشکالی هم ندارد، ما باید خودمان را آماده کنیم برای آنها به یک طرف، دیتاسنتر هم بوده که موجودی سرور داشته ولی اینقدر این را قطرهچکانی به ما داده که ما مجبور شویم برویم به سمت یک قرارداد سنگین بلندمدت که سودآوری بالایی دارد. یعنی شرایط را میبینند که ما چقدر نیاز داریم و در منگنه میگذارند و حتی بعضاً ما اگرچه نمیخواهیم به این قضیه بدبین باشیم ولی میشود فکر کرد که اینقدر غیرمنطقی ناگهان فرض کنید 70 درصد سرورهای ما در وبسنتر به مشکل میخورد، بعد اصلاً هم جواب نمیدهند علتش چه بود، یعنی پاسخگویی بعضی از دیتاسنترها «صفر» است.
با یک دیتاسنتر خاص کار میکنید یا با همه دیتاسنترها کار میکنید؟
- ما در سالهای قبل سعی کردیم اکثر سرویسدهندهها را تجربه کنیم چون هیچکدام پایداری کامل نداشتند و نگاهمان این بود که سرورهای ما پراکندگی داشته باشد که اگر یک جا هم مشکل داشت، یک جای دیگر سرور فعال باشد ولی متفرقهها آنقدر ناپایداریشان بالا بود که تمرکز ما آمد روی چند دیتاسنتر اصلی کشور و الان بیشتر سرورهای ما در همین چند دیتاسنتر پیشبینی شده، منتهی نکتهای که وجود دارد اگرچه سرورهای ما اختصاصی هست، اصطلاحاً دِدیکیتد است، ولی اجارهای است چون ما بودجه نداشتیم سرور بخریم و برویم آنجا اصطلاحاً کلوگیت کنیم و همین باعث میشود که روی کیفیت خدمات ما تأثیر منفی بگذارد. یک جاهایی هم چون سرور اختصاصی با کانفیگ بالا وجود نداشت، سرورهای کانفیگ پایین ارزان قیمت را به ما میدادند. به هر حال بعضی از این سرورها دارد به مشکل میخورد. و عرض کردم درخواست همان مجموعه این است که بیایید یک قرارداد مثلاً چندین میلیاردی ببندید، تعهدش را به ما بدهید، ما یک سرور خوب برای شما میخریم و راهاندازی میکنیم. ما به عنوان یک شرکت نوپا، الان هم پیک کرونا است، چند میلیارد تومان قرارداد ببندیم و دو سه ماه دیگر این بازار فروکش کند، من تجربه ورشکستگی شرکت دارم دیگر، شرکت با این چشمانداز ممکن است سر یک تعهد سنگین کامل بیزینسش فِیل شود، به همین دلیل ما زیر بار آن قرارداد نرفتیم، الان تأمین سرور واقعاً برای ما چالش شده است. نه بودجه داریم که سرور بخریم چون در این اسکیلی که ما میخواهیم، هزینهها بالاست، نه اینکه سرور اجارهای با کانفیگ قوی جایی در اختیار ما میگذارد. یعنی همان دیتاسنترها، من مدعی این قضیه هستم، ما با آسیاتک، با پارساآنلاین، با مبین نت، با ابراربان، با خود شرکت ارتباطات زیرساخت جلسه گذاشتیم، هیچکدام سرور نداشتند به ما بدهند. الان ما در این منگنه هستیم که یا باید نقدینگی داشته باشیم و برویم سرور بخریم و 5145 یا اینکه بیش از این نمیتوانیم به سرورهای خود توسعه دهیم.
انتهای پیام/