قدرت مردمک چشم حیوانات در شکل آن نهفته است

به گزارش گروه علم و فناوری خبرگزاری آنا به نقل از ScienceNews، تاری دید یکی از دلایلی موجه انسان برای مراجعه به چشم‌پزشکی است اما ابهام بصری یا دید تار به حیوانات در شکار غذا کمک می‌کند. محققان ادعا می‌کنند که ناحیه‌های خارج از کانون دید در حیوانات با کشیده شدن مردمک‌های عمودی ایجاد می‌شود و به شکارچی در سه گوش‌بندی کردن مسافت تا هدف کمک می‌کند.

حیوانات شکاری مزایای بصری متفاوتی را از اشکال مختلف مردمک چشم کسب می‌کنند که بدین وسیله از قدرت دید وسیع‌تری برخوردار می‌شوند.

گربه، روباه و دیگر حیوانات شکارچی که برای طعمه‌شان کمین می‌کنند، دارای مردمک عمودی هستند. بنا به گفته پژوهشگران، از میان این شکاف‌های باریک، اشیای عمودی از فاصله دور بسیار واضح دیده می‌شوند. در صورتی که اشکال افقی از فاصله محدودتری آشکارا دیده می‌شوند. وقتی هدف به فاصله دورتری حرکت می‌کند، به سرعت در خارج از کانون دید قرار می‌گیرد.

دانشمندان می‌گویند، این دید ناواضح سریع در حیوان، تشخیص تغییرات ظریف در فاصله دور را آسان‌تر می‌کند. مارتین بنکس، سرپرست این پژوهش و دانشمند بینایی از دانشگاه کالیفورنیا، اظهار می‌کند که این مات بودن موجب تخمین درست از فاصله می‌شود. یک حیوان شکارچی برای تشخیص فاصله و محل درست شکار به میزان تار بودن آن هدف متکی است.

مایکل لند، زیست‌شناس عصبی از دانشگاه ساکس‌برایتن واقع در انگلستان می‌گوید: «مزایای ترکیب دید نشان از وجود یک حس خوب است. یک شکارچی باید بتواند میزان فاصله را به دقت برآورد کند تا غذای مورد نیاز خود را قاپ بزند».

بسیاری از جانوران گیاه‌خوار مانند اسب و آهو به جای شکاف‌های عمودی دارای مردمک‌های مستطیل شکل افقی هستند. محققان گمان می‌کنند که این نوع مردمک کمکی به درک عمق نمی‌کند اما احتمالا مردمک‌های مستطیلی شکل مزایای خود را دارند.

مزایای شناخته شده این نوع مردمک تاکنون شامل قدرت دید وسیع بهتر و استحفاظ دید از نور کورکننده منعکس شده از بالای سر است. این فواید به چریدن در منطقه مورد نظر و فرار از دست شکارچی چشم شکافی کمک می‌کند.

تیم تحقیقاتی بنکس مدعی است که مزایای دید گفته شده در این پژوهش می‌تواند توضیح دهد که چرا مردمک چشم حیوانات شکارچی و طعمه تکامل یافته است. اما رونالد کروگر، دانشمند بینایی از دانشگاه لوند سوئد، ادعای این فرضیه که عادات یک حیوان باعث تکامل یک نوع خاص از مردمک می‌شود را پوچ می‌داند.

وی مثال‌های نقض این امر را حیوانات شکارچی بدون مردمک عمودی و حیوانات گیاه‌خوار دارای مردمک شکافی ذکر می‌کند. به علاوه بسیاری از حیوانات شکارچی و شکار از جمله بیشتر پرندگان که در آنالیز مطالعه بنکس حذف شده بودند، دارای مردمک‌های مدور هستند.

روند تکامل بسیار پیچیده است و فرضیات جدید در مورد مزایای شکل‌های مختلف مردمک چشم تنها به یکی از وجوه بسیار تکامل دید توجه دارد. بنکس در این‌باره می‌گوید: «نیروهای متعددی از طریق راه و روش‌های متعددی موجب تکامل چشم شده است».

مترجم: هانا حیدری