روزه نفس در ماه ضیافت خدا

مولود کعبه و شهید محراب ، علی علیه السلام، که قرآنِ صاعد است فرمود: «روزه بر سه قسم است: روزه شکم، روزه زبان و روزه قلب.»

این پیشوای شیعیان و امام عارفان که در شب قدر و در ماه مبارک رمضان به عنوان «انسان کامل» صعود به سوی خدا حاصل کرد، در سخن گهربار و پرمغز دیگری فرمود:«مؤمن باتقوا کسی است که عقلش را زنده ساخته، نفسش را کشته، در وجودش درشت‌ها، نازک؛ و غلیظ‌ها، لطیف گشته. نتیجه چنین ریاضتی این است که در باطن قلب او نوری درخشان جهیده و راه را بر او آشکار نموده است به طوری که درب‌ها یکی پس از دیگری به روی او باز و گشوده شده و او را به پیش راند تا آن جا که درب سلامت است و بارنداز اقامت است. پاهایش ثابت و استوار است به اطمینان او و استقرار وجودش. بنا به کارکرد قلبی او و رضایت رب که حاصل شده است.»

از این بیان مولای خوبان، علی(ع)، مستفاد است که بهترین روش معرفتی جهت بازدهی معنوی و بالای آن، روش مبتنی بر قلب است که به وسیله عرفان عملی و روزه قلب در ماه رمضان، ماه ضیافت الهی، حاصل می‌شود.

همه می دانیم که آرامش و اطمینان قلبی؛ گمشده انسان محسوب می‌شود و آیات قرآن، آموزه‌های دینی، سیره قولی و عملی امامان معصوم (علیهم السلام) به ما می‌گوید باور قلبی و کارکرد آن در درون انسان برای رهایی از مشکلات بسیار چاره ساز است.

خداوند در قرآن به پیامبر فرموده است: ای پیامبر بگو خداوند هرکس را که بخواهد گمراه و هرکس را که توبه کند به سوی خویش هدایت می‌کند و مومنان هدایت شده کسانی هستند که ایمان آورده و دل‌هایشان مالامال از یقین و عشق به خداست و یاد خدا همیشه آرامش بخش است(ألا بذکر الله تطمئن القلوب)

ثمره خضوع باطنی، مبارزه با نفس و در یک کلمه روزه قلبی برای هر انسانی؛ رهایی از ترس، نگرانی و اضطراب‌های درونی است و در نتیجه آزادی حقیقی است.

بالاترین آزادی، آزادی از خود است. انسان‌های آزاد، از آرامش واقعی برخوردارند زیرا همه غم‌ها، گرفتاری‌ها، ترس‌ها، و استرس‌ها ناشی از دنیازدگی و دنیاپرستی انسان‌ها است.

روزه دار واقعی یعنی روزه دار قلبی؛ می‌تواند از راه سلوک باطنی و عرفان عملی از همه موانع و موجبات غفلت عبور نموده، خودخواهی و جاه طلبی را از خودش دور سازد و در ماه ضیافت الهی قلب خودش را حریم خدا کند. لازمه چنین کاری هم چنان که اشاره شد بر اساس اخلاص و بریدن از همه مظاهر مادی و دنیوی در ماه ضیافت الهی است. ماهی که «مدرسه عشق» محسوب می‌گردد.

امید است که امسال روح پاک شهیدان عاشق و امام به‌حق واصل، همه ما را کمک کند تا در این ماه مبارک مصداق این فرموده خدا در قرآن شویم: وَلاَ تَهِنُوا وَلاَ تَحْزَنُوا وَأَنتُمُ الأَعْلَوْنَ إِن کنتُم مُّؤْمِنِینَ

* معاون امور مجلس دانشگاه آزاد اسلامی