اندازه‌گیری میزان فلزات سنگین نمونه‌های غذایی در دانشگاه تهران

به گزارش آنا به نقل از روابط عمومی ستاد نانو، فلزات سنگین سمی، مانند سرب و کادمیوم، می‌توانند به تدریج در بدن انسان (عمدتاً در کبد و کلیه) تجمع یافته و به سلامت او آسیب برساند. نوزادان، به دلیل سیستم‌های کلیوی نابالغ خود، نسبت به این عناصر آسیب‌پذیرتر بوده و تحمل کمتری در برابر این عناصر غیر ضروری از خود نشان می‌دهند.

یکی از راه‌های ورود این فلزات به بدن انسان از طریق مصرف روزانه آب و غذاست. بنابراین، نظارت بر غلظت سرب و کادمیوم در نمونه‌های آب و غذا بسیار مهم است.

هدف این پژوهش تهیه نانوجاذب مغناطیسی با پوشش مناسب و بررسی کاربرد آن در پیش تغلیظ و اندازه‌گیری مقادیر بسیار اندک فلزات در نمونه‌های مختلف آب و نمونه‌های غذایی بوده است.

دکتر ملیحه داودآبادی فراهانی، مجری این طرح در خصوص مزیت‌های نانوجاذب سنتز شده عنوان کرد: «فرایند استخراج با جاذب‌های

مغناطیسی قابلیت جداسازی‌های نمونه‌ها را حتی به صورت گزینشی فراهم می‌آورند. از طرفی عدم نیاز به فرایند زمان بر سانتریفوژ و صاف‌کردن محلول و سرعت و ضریب تغلیظ بالا از دیگر فواید به‌کارگیری این نانوجاذب‌هاست. ضمن اینکه این ذرات پس از جمع‌آوری و اصلاح (در صورت لزوم) قابلیت استفاده مجدد را خواهند داشت».

وی در ادامه افزود: «جداسازی به کمک نانوجاذب‌ها دارای دقت و حساسیت بالایی بوده و می‌تواند برای اندازه‌گیری فلزات مختلف در نمونه‌ها با حجم بالا و حاوی مقادیر ناچیز از این گونه‌ها به‌کار رود. از این روش می‌توان در صنایع تصفیه آب و یا برای پیش تغلیظ و اندازه‌گیری فلزات مختلف در ماتریس‌های متفاوت استفاده کرد».

به گفته این محقق، در این کار نانوذرات مغناطیسی آهن توسط سیلیکا و سورفکتانت آنیونی سدیم دودسیل سولفات پوشش داده شده‌‌اند. این نانوجاذب‌ها برای پیش تغلیظ و اندازه‌گیری همزمان مقادیر بسیار کوچک کادمیوم و سرب در نمونه‌های مختلف آب و شیر خشک، با روش استخراج فاز جامد به کار رفته‌اند. میزان فلزات جذب شده با دستگاه جذب اتمی تعیین شده است.

تأثیرpH محیط، نوع و حجم شوینده، مقدار جاذب، زمان استخراج، شرایط واجذب و ظرفیت جاذب از موارد بررسی و بهینه شده در این کار است.

این تحقیقات از همکاری دکتر ملیحه داودآبادی فراهانی، دانش آموخته دانشگاه تهران و دکتر فرزانه شمیرانی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران به دست آمده است.