اختلال گسترده مایکروسافت هم‌زمان با توقف پروازهای آمریکا بحران‌ساز شد

به گزارش خبرگزاری آنا؛ مایکروسافت پس از گذشت بیش از یک روز از آغاز اختلال گسترده در سرویس‌های ابری خود، همچنان در تلاش است دسترسی کاربران و سازمان‌ها به خدمات مایکروسافت ۳۶۵ را به وضعیت عادی بازگرداند. مشکلات از ظهر پنجشنبه آغاز شد و به‌تدریج بخش‌های مختلف زیرساخت این شرکت را در چندین منطقه جهان تحت تأثیر قرار داد، به‌طوری‌که کاربران علاوه بر ناتوانی در ارسال و دریافت ایمیل از طریق اوت‌لوک، با اختلال در امکانات ارتباطی تیمز و سایر ابزار‌های سازمانی نیز مواجه شدند. دامنه این مشکل از کاربران عادی فراتر رفته و سازمان‌هایی را درگیر کرده که برای انجام فعالیت‌های روزمره، هماهنگی کارکنان و ارائه خدمات به مشتریان به زیرساخت‌های مایکروسافت وابسته هستند. گزارش‌های منتشرشده از اختلال در فعالیت نهاد‌های دولتی، مراکز درمانی، مؤسسات آموزشی، شرکت‌های تجاری و برخی خطوط هوایی در کشور‌های مختلف حکایت دارد.

مایکروسافت صبح جمعه با انتشار اطلاعیه‌ای از بهبود تدریجی وضعیت سرویس‌ها و افزایش ظرفیت زیرساخت‌های آسیب‌دیده خبر داد، اما تأکید کرد که برخی کاربران همچنان ممکن است با مشکلات مقطعی در دسترسی یا تأخیر در دریافت ایمیل‌ها مواجه شوند. صفحه رسمی وضعیت خدمات این شرکت نیز در زمان انتشار گزارش همچنان برای نسخه‌های تجاری و مصرف‌کننده مایکروسافت ۳۶۵ وضعیت افت کیفیت سرویس را نمایش می‌داد و بازگشت کامل خدمات به شرایط عادی تأیید نشده بود. مایکروسافت اعلام کرده است که تیم‌های فنی به‌صورت مستمر روند بازیابی را دنبال می‌کنند و بخش‌هایی از زیرساخت که دوباره در دسترس قرار گرفته‌اند، به‌تدریج پذیرای ترافیک کاربران می‌شوند. این شرکت همچنین تأکید کرده که تاکنون شواهدی از دخالت فعالیت‌های مخرب یا حمله سایبری در بروز اختلال شناسایی نشده است.

از کار افتادن سرور‌ها عامل اصلی اختلال شد

بررسی‌های فنی مایکروسافت نشان می‌دهد که بخش قابل‌توجهی از سرور‌های این شرکت به‌صورت غیرمنتظره از دسترس خارج شده‌اند و بار پردازشی آن‌ها به سرور‌های باقی‌مانده منتقل شده است. این وضعیت برخلاف تصور اولیه ناشی از افزایش ناگهانی تعداد کاربران یا درخواست‌های عادی نبوده، بلکه کاهش ظرفیت زیرساخت باعث شده سرور‌های فعال تحت فشار بیشتری قرار بگیرند و در پاسخ‌گویی به درخواست‌ها با مشکل مواجه شوند. مهندسان مایکروسافت در مراحل اولیه تلاش کردند با توزیع مجدد ترافیک، راه‌اندازی مجدد سرور‌های آسیب‌دیده و انتقال درخواست‌ها به زیرساخت‌های جایگزین، از شدت اختلال بکاهند، اما برخی سرور‌ها پس از بازگشت به مدار نیز با دریافت مجدد ترافیک از دسترس خارج می‌شدند و همین مسئله روند بازیابی را پیچیده‌تر کرده بود.

بررسی‌های بعدی مشخص کرد که فرایندی در زیرساخت سرور‌ها که مسئول برقراری ارتباطات امن است، تحت فشار بیش از حد قرار می‌گیرد و در نتیجه سرور‌ها توانایی پردازش درخواست‌های جدید را از دست می‌دهند. مایکروسافت برای مقابله با این مشکل، اصلاحیه‌ای را در بخش‌هایی از زیرساخت خود اعمال کرده و با تغییر تنظیمات مرتبط با ارتباطات شبکه، بهبود پایداری سرور‌ها را آغاز کرده است. این شرکت هنوز علت ریشه‌ای بروز مشکل را به‌طور قطعی مشخص نکرده و بررسی‌ها برای شناسایی زنجیره کامل عوامل اختلال ادامه دارد. اقدامات اصلاحی باعث بهبود تدریجی وضعیت شده‌اند، با این حال، بازیابی خدمات به‌صورت مرحله‌ای انجام می‌شود تا بازگشت ناگهانی ترافیک کاربران فشار مضاعفی بر سرور‌ها وارد نکند.

اختلال در ارتباطات بیمارستان‌ها و مراکز درمانی

مشکلات مایکروسافت بر فعالیت برخی بیمارستان‌ها و مراکز خدمات درمانی بریتانیا نیز تأثیر گذاشته و دسترسی کارکنان به سامانه‌های ایمیل سازمانی را مختل کرده است. مجموعه بیمارستانی گایز و سنت توماس وابسته به نظام ملی سلامت بریتانیا از بروز اختلال در خدمات ایمیل خود خبر داده، اما تأکید کرده است که فعالیت‌های درمانی و اقدامات پزشکی برنامه‌ریزی‌شده همچنان ادامه دارند. با این حال، برخی مراکز درمانی دیگر ناچار به تغییر زمان انجام تعدادی از اقدامات پزشکی شده‌اند و اختلال ارتباطات الکترونیکی، هماهنگی میان کارکنان و بخش‌های مختلف بیمارستانی را دشوار کرده است. وابستگی گسترده مراکز درمانی به سامانه‌های ارتباطی ابری باعث می‌شود حتی اختلال در سرویس‌هایی که مستقیماً برای درمان بیماران استفاده نمی‌شوند نیز بر برنامه‌ریزی و فعالیت‌های اداری بیمارستان‌ها تأثیر بگذارد.

اختلال در زیرساخت‌های ارتباطی همچنین برخی خدمات داروخانه‌ها و پیگیری نسخه‌های پزشکی را در بریتانیا با مشکل مواجه کرده است. مسئولان حوزه داروسازی نسبت به احتمال افزایش زمان انتظار بیماران و تأخیر در دریافت بعضی دارو‌ها هشدار داده‌اند، زیرا ارتباط میان پزشکان، مراکز درمانی و داروخانه‌ها در بخشی از فرایند‌ها به سامانه‌های دیجیتال وابسته است. پیامد‌های این اختلال در حالی آشکار شده که استفاده از خدمات ابری در نظام‌های سلامت طی سال‌های اخیر افزایش یافته و بسیاری از مراکز درمانی برای مدیریت ارتباطات و تبادل اطلاعات سازمانی از پلتفرم‌های شرکت‌های بزرگ فناوری استفاده می‌کنند. البته میزان تأثیر اختلال بر مراکز درمانی یکسان نبوده و بسیاری از بیمارستان‌ها توانسته‌اند خدمات اصلی خود را بدون توقف ادامه دهند.

پلیس آمریکا با اختلال در ارتباطات و پرداخت‌ها روبه‌رو شد

اداره کلانتری شهرستان لس‌آنجلس در آمریکا اعلام کرده است که اختلال مایکروسافت بر سرویس ایمیل و برخی بستر‌های ارتباطی این مجموعه تأثیر گذاشته و مشکلاتی در دسترسی کارکنان به ابزار‌های موردنیاز برای هماهنگی فعالیت‌ها ایجاد کرده است. اداره کلانتری شهرستان آراپاهو در ایالت کلرادو نیز از اختلال در سامانه پرداخت اینترنتی وثیقه افراد بازداشت‌شده خبر داده و از مراجعه‌کنندگان خواسته است تا زمان برطرف شدن مشکل، پرداخت‌های خود را به‌صورت حضوری انجام دهند. این مشکلات نشان می‌دهد که اختلال خدمات مایکروسافت ۳۶۵ تنها به ارسال پیام‌های الکترونیکی محدود نشده و می‌تواند فعالیت سامانه‌هایی را نیز تحت تأثیر قرار دهد که برای پردازش اطلاعات یا هماهنگی میان بخش‌های مختلف به سرویس‌های مایکروسافت وابسته هستند.

نهاد‌های دولتی و شهری دیگری در آمریکا نیز با مشکلات مشابهی مواجه شده‌اند و برخی از آن‌ها ناچار شده‌اند برای اطلاع‌رسانی به شهروندان از روش‌های جایگزین استفاده کنند. شهرداری آستین اعلام کرده بود که کارکنان این مجموعه به دلیل اختلال گسترده قادر به ارسال یا دریافت ایمیل نیستند و دولت‌های محلی در شهر‌هایی مانند همپتون و الکساندریا نیز اطلاعیه‌هایی درباره مشکلات ارتباطی منتشر کرده‌اند. مؤسسات آموزش عالی از جمله دانشگاه استنفورد و دانشگاه جورج میسون نیز اختلال در دسترسی به خدمات مایکروسافت ۳۶۵ را تأیید کرده‌اند. دامنه اختلال به آمریکا محدود نبوده و برخی وزارتخانه‌های ژاپن برای اطلاع‌رسانی درباره برنامه‌های خود به خبرنگاران، ناچار به استفاده از اطلاعیه‌های کاغذی شده‌اند؛ اقدامی که از تأثیر قطع ارتباطات دیجیتال بر فعالیت‌های اداری و اطلاع‌رسانی نهاد‌های دولتی حکایت دارد.

توقف سراسری پرواز‌های آمریکا هم‌زمان با اختلال مایکروسافت

اداره هوانوردی فدرال آمریکا روز جمعه ۲۲ آبان با صدور دستوری کم‌سابقه، تمامی پرواز‌های خروجی از فرودگاه‌های این کشور را به دلیل مشکلات گسترده در سامانه‌های ارتباطی کنترل ترافیک هوایی متوقف کرد. این نهاد با اشاره به شرایط فوق‌العاده و ضرورت حفظ ایمنی پروازها، از تمامی شرکت‌های هواپیمایی خواست هواپیما‌های آماده پرواز را تا اطلاع ثانوی روی زمین نگه دارند، در حالی که هواپیما‌های در حال پرواز اجازه ادامه مسیر و فرود داشتند و وضعیت پرواز‌های بین‌المللی ورودی نیز به‌صورت موردی بررسی می‌شد. دستور توقف سراسری پس از بروز مشکلات ارتباطی در مراکز کنترل ترافیک هوایی آمریکا صادر شد و از معدود مواردی است که فعالیت پرواز‌های خروجی در سراسر این کشور به‌صورت هم‌زمان متوقف می‌شود. نزدیکی زمانی این اتفاق با اختلال گسترده خدمات مایکروسافت، احتمال وجود ارتباط میان دو رویداد را مطرح کرده است، اما تاکنون هیچ مدرک معتبری برای تأیید این ارتباط ارائه نشده و مایکروسافت نیز اعلام کرده نشانه‌ای مبنی بر ارتباط اختلال سرویس‌های خود با مشکلات سامانه کنترل ترافیک هوایی آمریکا در اختیار ندارد.

مقام‌های آمریکایی همچنان در حال بررسی علت بروز اختلال در ارتباطات کنترل ترافیک هوایی هستند و مشخص نشده است که این مشکل از چه بخشی از زیرساخت ارتباطی آغاز شده است. مارکوین مولین، وزیر امنیت داخلی آمریکا، توضیح داده که شواهد اولیه به بروز اختلال در ارتباطات مخابراتی اشاره دارند و تاکنون نشانه‌ای از وقوع حمله سایبری شناسایی نشده است. وی همچنین ارتباط مستقیم این اتفاق با قطعی سرویس‌های مایکروسافت را تأیید نکرده و دلیلی برای مرتبط دانستن دو رویداد ارائه نداده است. توقف پرواز‌ها در شرایطی رخ داد که مایکروسافت از روز قبل با اختلال گسترده در زیرساخت‌های ابری خود مواجه بود و همین هم‌زمانی، گمانه‌زنی‌هایی درباره احتمال وجود یک مشکل فنی مشترک ایجاد کرد. با این حال، تا زمان مشخص شدن علت اصلی اختلال سامانه‌های کنترل ترافیک هوایی، نمی‌توان توقف پرواز‌های آمریکا را یکی از پیامد‌های قطعی خدمات مایکروسافت دانست.

لغو و تأخیر پرواز‌ها در هند

اختلال گسترده مایکروسافت فعالیت برخی شرکت‌های هواپیمایی هند را نیز با مشکل مواجه کرده و هم‌زمان گزارش‌هایی درباره لغو و تأخیر تعدادی از پرواز‌ها منتشر شده است. شرکت هواپیمایی اسپایس‌جت سه پرواز خروجی فرودگاه دهلی به مقصد شهر‌های پونه، له و بمبئی را لغو کرد و دو پرواز دیگر این شرکت در مسیر‌های دهلی به دربهنگا و دهلی به بمبئی نیز با تأخیر مواجه شدند. برخی گزارش‌های اولیه، این لغو و تأخیر‌ها را به اختلال سرویس‌های مایکروسافت مرتبط دانستند، اما اطلاعات بعدی از مطرح شدن دلایل عملیاتی برای لغو پرواز‌ها حکایت داشت و ارتباط قطعی آن‌ها با اختلال مایکروسافت روشن نشد. فرودگاه دهلی نیز با انتشار اطلاعیه‌ای از مسافران خواست پیش از حرکت به سمت فرودگاه، وضعیت پرواز‌های خود را بررسی کنند تا از تغییرات احتمالی برنامه پرواز‌ها مطلع شوند.

شرکت‌های هواپیمایی دیگر هند از جمله ایر ایندیا، ایندیگو و آکاسا ایر نیز با پیامد‌های اختلال در خدمات ارتباطی مایکروسافت مواجه شده‌اند، هرچند تأثیر آن بر فعالیت این شرکت‌ها یکسان نبوده است. ایر ایندیا اعلام کرده که پرواز‌های این شرکت طبق برنامه انجام می‌شوند و برای جلوگیری از اختلال در دریافت پیام‌های مسافران، مسیر دریافت ایمیل‌های خود را به‌صورت موقت تغییر داده است. شرکت ایندیگو نیز از بروز مشکل در خدمات پشتیبانی ایمیلی خبر داده و توضیح داده که ممکن است دریافت درخواست‌های مشتریان با تأخیر همراه شود، اما سایر کانال‌های ارتباطی همچنان فعال هستند و عملیات پروازی آن تحت تأثیر قرار نگرفته است. آکاسا ایر نیز با انتشار اطلاعیه‌ای نسبت به احتمال اختلال در ارتباطات ایمیلی هشدار داده است. این وضعیت نشان می‌دهد که پیامد‌های قطعی مایکروسافت در صنعت هوانوردی عمدتاً بر ارتباطات و پشتیبانی مسافران متمرکز بوده و همه شرکت‌های هواپیمایی با توقف فعالیت مواجه نشده‌اند.

فعالیت شرکت‌های بزرگ و ارتباط با مشتریان مختل شد

شرکت حمل‌ونقل دریایی مرسک با انتشار اطلاعیه‌ای به مشتریان خود هشدار داده است که به دلیل اختلال جهانی خدمات مایکروسافت، ارسال و دریافت ایمیل‌ها و برخی اعلان‌های مرتبط با فعالیت‌های این مجموعه ممکن است با تأخیر یا مشکل مواجه شود. این شرکت که یکی از بزرگ‌ترین فعالان صنعت حمل‌ونقل دریایی و لجستیک جهان محسوب می‌شود، برای هماهنگی عملیات و ارتباط با مشتریان در کشور‌های مختلف از زیرساخت‌های دیجیتال استفاده می‌کند و اختلال در این خدمات می‌تواند روند تبادل اطلاعات مربوط به فعالیت‌های تجاری را با مشکل مواجه کند. شرکت آمریکایی ورک‌هورس گروپ، فعال در حوزه تولید کامیون‌های برقی، نیز به دلیل مشکلات ناشی از این قطعی، انتشار گزارش مالی سه‌ماهه سوم و برگزاری نشست با سرمایه‌گذاران را به هفته آینده موکول کرده است.

پیامد‌های اختلال مایکروسافت به فعالیت‌های مالی و ارتباطات داخلی شرکت‌ها نیز گسترش یافته است. شرکت PVH، مالک برند‌های پوشاک کالوین کلاین و تامی هیلفیگر، هم‌زمان با بروز این مشکل از برنامه کاهش حدود ۴ درصدی نیروی کار جهانی خود خبر داده بود، اما اختلال در سرویس‌های ارتباطی باعث شد برخی گفت‌و‌گو‌های برنامه‌ریزی‌شده با کارکنان تحت تأثیر این تصمیم در آسیا برگزار نشود. این وضعیت موجب شد تعدادی از کارکنان برای اطلاع از وضعیت شغلی خود با تأخیر مواجه شوند. مشکلات ایجادشده برای شرکت‌های بزرگ نشان می‌دهد که اختلال در خدمات ارتباطی ابری علاوه بر کاهش سرعت انجام امور اداری، می‌تواند بر اجرای برنامه‌های سازمانی، اطلاع‌رسانی به کارکنان و ارتباط با سرمایه‌گذاران و مشتریان نیز تأثیر بگذارد.

بازیابی خدمات ادامه دارد

چارلز لامانا، معاون اجرایی بخش کوپایلت، ایجنت‌ها و پلتفرم مایکروسافت، با اشاره به پیشرفت اقدامات اصلاحی توضیح داده است که دسترسی به سرویس‌ها و عملکرد سامانه تحویل ایمیل در بخش رو‌به‌افزایشی از زیرساخت‌های آسیب‌دیده بهبود یافته است. وی ضمن عذرخواهی از مشتریان به دلیل مشکلات ایجادشده، تأکید کرده که تیم‌های فنی این شرکت در حال بررسی دقیق رویداد و شناسایی راهکار‌هایی برای جلوگیری از تکرار چنین اختلال‌هایی هستند. مایکروسافت همچنین از کاهش تعداد ایمیل‌های معطل‌مانده در صف پردازش خبر داده و اعلام کرده است که وضعیت تحویل پیام‌ها به‌تدریج به سطح عادی نزدیک می‌شود، هرچند برخی کاربران ممکن است همچنان با تأخیر در دریافت پیام‌ها یا مشکلات مقطعی دسترسی روبه‌رو شوند.

اختلال اخیر بار دیگر وابستگی گسترده سازمان‌های دولتی، شرکت‌های تجاری و مراکز ارائه خدمات عمومی به زیرساخت‌های ابری مشترک را آشکار کرده است. مجموعه مایکروسافت ۳۶۵ در سراسر جهان صد‌ها میلیون کاربر تجاری دارد و بسیاری از سامانه‌های سازمانی برای انجام فعالیت‌های خود به ابزار‌هایی مانند اکسچنج آنلاین، اوت‌لوک و تیمز متکی هستند. وابستگی چندین سرویس به زیرساخت‌های مشترک باعث می‌شود بروز مشکل در یک بخش از شبکه بتواند خدمات متعددی را به‌صورت هم‌زمان تحت تأثیر قرار دهد و روند بازیابی را نیز دشوارتر کند. مایکروسافت هنوز زمان قطعی برای پایان کامل اختلال مشخص نکرده و بررسی‌های فنی این شرکت برای بازگرداندن پایداری تمامی سرویس‌ها و جلوگیری از تکرار مشکلات مشابه ادامه دارد.