نایب رئیس اول کمیسیون صنایع مجلس در گفتوگو با آناتک بیان کرد
امضای تفاهم‌نامه توسعه هوشمندسازی کشاورزی و تکمیل زنجیره ارزش محصولات در معاونت علمی
تفاهم‌نامه توسعه هوشمندسازی کشاورزی و تکمیل زنجیره ارزش محصولات، با محوریت راه‌اندازی کارخانه نوآوری امنیت غذایی و زیست‌فناوری شمال غرب کشور و با مشارکت هلدینگ توسعه صنایع شهد آذربایجان منعقد شده است و رفع نیاز‌های فناورانه بخش کشاورزی از مرحله تأمین نهاده‌ها، انتخاب ارقام مناسب و کشت هوشمند تا برداشت، فرآوری و تولید محصولات با ارزش افزوده را دنبال می‌کند. توسعه کشت گیاهان دارویی، تجاری‌سازی محصولات فناورانه، استقرار شرکت‌های دانش‌بنیان و جذب ظرفیت نخبگان داخلی و خارج از کشور نیز از دیگر اهداف این توافق‌نامه است.
سیدمحمدجواد صدری‌مهر در آیین امضای این تفاهم‌نامه در گفتوگو با آناتک، با اشاره به ظرفیت‌های تولیدی مجموعه مذکور اظهار کرد: «توافق‌نامه همکاری میان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری و این مجموعه با هدف توسعه فعالیت‌های هوشمندسازی کشاورزی به امضا رسید. اهمیت این مجموعه از آن جهت است که حدود یک‌چهارم شکر تولیدی کشور از طریق فرآوری چغندرقند در آن تأمین می‌شود و کشت این محصول در استان آذربایجان غربی، هم از نظر اقتصادی برای مردم منطقه و هم از منظر آثار و دستاورد‌های آن برای کشور حائز اهمیت است.»
وی با اشاره به بارندگی‌های اخیر و تأثیر آن بر وضعیت دریاچه ارومیه و استان آذربایجان غربی افزود: «با توجه به بارندگی‌های اخیر و بهبود شرایط آبی دریاچه ارومیه و استان، اکنون فرصت مناسبی برای قرار گرفتن هوشمندسازی کشاورزی در اولویت برنامه‌های اجرایی فراهم شده است؛ موضوعی که می‌تواند نقش مؤثری در روند احیای دریاچه ارومیه ایفا کند.»
صدری‌مهر با بیان اینکه دولت در این زمینه ورود کرده و بخش خصوصی نیز با رویکردی توسعه‌محور در کنار این طرح قرار گرفته است، تصریح کرد: «اجرای هوشمندسازی کشاورزی در استان آذربایجان غربی می‌تواند سالانه حجمی معادل موجودی آب دریاچه ارومیه در سال گذشته را به این دریاچه اضافه کند و زمینه رفع مشکلات و احیای آن را طی چند سال فراهم آورد.»
معاون توسعه اقتصاد دانش‌بنیان معاونت علمی با تشریح ابعاد مختلف این طرح بیان کرد: «هوشمندسازی کشاورزی مجموعه‌ای از اقدامات مرتبط با مراحل کشت، برداشت و صنایع تبدیلی و تکمیلی را شامل می‌شود و باید آن را زنجیره‌ای کامل از فناوری‌های مرتبط با تولید محصولات کشاورزی دانست که بخش قابل‌توجهی از آن در این مجموعه در حال اجراست.»
وی با اشاره به تحول فناورانه در فرآوری محصولات جانبی چغندرقند عنوان کرد: «این مجموعه در حال حاضر به یک هلدینگ فناور تبدیل شده است؛ به‌گونه‌ای که ملاس یا تفاله چغندرقند که تا حدود ۱۵ سال گذشته به‌عنوان پسماند صنعت قند محسوب می‌شد، اکنون به یکی از منابع اصلی درآمد این صنعت تبدیل شده و درآمد حاصل از تولید شکر در جایگاه درآمد ثانویه قرار گرفته است.»
صدری‌مهر ادامه داد: «مواد مؤثره و محصولات تبدیلی و تکمیلی استخراج‌شده از ملاس، اکنون سهم اصلی را در درآمد این صنعت به خود اختصاص داده‌اند. این تحول فناورانه در بخش خصوصی شکل گرفته و وظیفه دولت، حمایت از چنین ظرفیت‌هایی و فراهم کردن زمینه توسعه آنهاست.»
وی با اشاره به ایجاد مجموعه‌های تولیدی و کلین‌روم‌ها در این مجموعه صنعتی گفت: «یکی از محور‌های همکاری، حمایت از توسعه این زیرساخت‌ها و فراهم کردن امکان استقرار شرکت‌های دانش‌بنیان در کنار بخش خصوصی است تا زمینه تولید محصولات فناورانه بیشتر و گسترش فعالیت‌های صنعتی دانش‌بنیان فراهم شود.»
صدری‌مهر با تأکید بر اینکه هوشمندسازی کشاورزی، احیای دریاچه ارومیه، توسعه زنجیره فناوری‌های هوشمند کشاورزی و گسترش صنایع تبدیلی از محور‌های اصلی توافق‌نامه به شمار می‌روند، اظهار کرد: «رسالت دولت، حمایت از بخش خصوصی و تسهیل فعالیت‌های تولیدی و فناورانه است. هر اندازه بخش خصوصی برای توسعه فعالیت‌های خود تلاش کند، دولت نیز باید متناسب با آن، امکانات، تسهیلات و خدمات موردنیاز را فراهم آورد و با رفع موانع اداری، مسیر فعالیت و پیشرفت این بخش را هموار کند.»
اختصاص ۱۰۰ میلیارد تومان برای تجهیز کلین‌روم‌ها
معاون توسعه اقتصاد دانش‌بنیان معاونت علمی با تشریح سازوکار‌های حمایتی پیش‌بینی‌شده در این توافق‌نامه گفت: «یکی از محور‌های همکاری، فعال‌سازی کلین‌روم‌ها و تکمیل زیرساخت‌های موردنیاز آنهاست که در همین راستا، معاونت علمی اعتباری به ارزش ۱۰۰ میلیارد تومان برای تجهیز این فضا‌ها اختصاص داده است تا شرکت‌های فعال در حوزه صنایع تبدیلی استان بتوانند از این ظرفیت استفاده کنند و شرکت‌های دانش‌بنیان نیز در این مجموعه‌ها مستقر شوند.»
وی با اشاره به حمایت از شرکت‌های فعال در حوزه هوشمندسازی کشاورزی افزود: «یکی دیگر از محور‌های حمایتی، استفاده از ظرفیت اعتبار مالیاتی برای توسعه فعالیت‌های تحقیق و توسعه است. در همین راستا، مجموعه مذکور نیز ایجاد صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی (CVC) را در دستور کار قرار داده است تا بتواند فعالیت‌های تحقیق و توسعه خود را از طریق این سازوکار تأمین مالی کند.»
صدری‌مهر با اشاره به ریسک‌پذیری فعالیت‌های تحقیق و توسعه توضیح داد: «فعالیت‌های تحقیق و توسعه با ریسک همراه هستند و ممکن است به نتیجه مورد انتظار منتهی نشوند. در صورت دستیابی به نتیجه، منافع حاصل از این فعالیت‌ها به بخش خصوصی تعلق می‌گیرد و در صورت عدم موفقیت، دولت از محل اعتبار مالیاتی پیش‌بینی‌شده، بخشی از ریسک سرمایه‌گذاری را پوشش می‌دهد.»
وی با تأکید بر ضرورت اثربخشی مشوق‌های حمایتی تصریح کرد: «مشوق‌های دولتی باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که بخش خصوصی از منافع واقعی آنها بهره‌مند شود. اعتبار مالیاتی یکی از این ابزارهاست که با استفاده از آن، شرکت‌ها می‌توانند فعالیت‌های تحقیق و توسعه را دنبال کنند و در مرز‌های دانش جهانی به پژوهش و نوآوری بپردازند. در صورت موفقیت، منافع اقتصادی حاصل از آن برای شرکت باقی می‌ماند و در صورت شکست، دولت ریسک فعالیت را از محل مالیات قابل پرداخت شرکت تقبل می‌کند.»
برنامه‌ریزی برای ایجاد صندوق CVC و بازار آب
معاون توسعه اقتصاد دانش‌بنیان معاونت علمی در ادامه به برنامه ایجاد صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر شرکتی اشاره کرد و گفت: «این مجموعه در حال بررسی و برنامه‌ریزی برای ایجاد صندوق CVC با سرمایه‌ای در حدود نیم‌همت از محل منابع مالیاتی خود است تا بتواند از این ظرفیت برای سرمایه‌گذاری در طرح‌ها و فعالیت‌های فناورانه استفاده کند.»
وی افزود: «بخش دیگری از توافق‌نامه به صدور مجوز‌های موردنیاز برای توسعه فعالیت‌های فناورانه، از جمله ایجاد بازار آب اختصاص دارد. در این سازوکار، کشاورزانی که با مشارکت در طرح‌های هوشمندسازی، میزان مصرف آب خود را کاهش می‌دهند، می‌توانند آب صرفه‌جویی‌شده را در چارچوب بازاری منطقی به صنایع عرضه کنند.»
صدری‌مهر با اشاره به اینکه بخشی از فعالیت‌های فناورانه این مجموعه هم‌اکنون به مرحله اجرا و نتیجه رسیده است، اظهار کرد: «در حوزه تولید بتائین، محصولات اسیدی و سایر فرآورده‌هایی که از تفاله چغندرقند استخراج می‌شوند، فعالیت‌های فناورانه در حال انجام است؛ بنابراین اجرای این توافق‌نامه از نقطه صفر آغاز نمی‌شود، بلکه بر ظرفیت‌ها و دستاورد‌های موجود استوار است.»
وی درباره زمان‌بندی اجرای محور‌های مختلف توافق‌نامه بیان کرد: «در حوزه تجهیز کلین‌روم‌ها، برنامه‌ریزی‌ها به‌گونه‌ای انجام شده است که تجهیزات موردنیاز تا پایان آذرماه تکمیل شود و شرکت‌های دانش‌بنیان بتوانند در این فضا‌ها مستقر شوند.»
معاون توسعه اقتصاد دانش‌بنیان معاونت علمی ادامه داد: «در حوزه توسعه زنجیره هوشمند کشاورزی و به‌طور مشخص صنعت چغندرقند در استان آذربایجان غربی، طرح‌های پیشنهادی از سوی کارگزار استانی ارائه شده است و پیش‌بینی می‌شود این طرح‌ها تا هفته پژوهش در آذرماه به تصویب برسند و اعلام شوند.»
صدری‌مهر در پایان با اشاره به زمان‌بر بودن اجرای طرح بازار آب خاطرنشان کرد: «اجرای این بخش به زمان بیشتری نیاز دارد، اما امیدواریم تا پیش از پایان سال، اقدامات مربوط به هوشمندسازی مصرف آب و راه‌اندازی بازار آب در استان نیز عملیاتی شود.»
انتهای پیام/
