لجر در بحبوحه گزارش سرقت ۱۰۲ میلیون دلار، کیف‌پول ۸۹۹ دلاری اتم را معرفی کرد
به گزارش خبرگزاری آنا؛ شرکت فرانسوی لجر، از تولیدکنندگان شناخته‌شده کیف‌پول‌های سختافزاری ارز دیجیتال، از محصول تازه‌ای با نام لجر اتم رونمایی کرد که قرار است مرز میان گوشی‌های اندرویدی و تجهیزات اختصاصی نگهداری دارایی‌های دیجیتال را تغییر دهد. این دستگاه برخلاف کیف‌پول‌های کوچک و ساده پیشین شرکت، به نمایشگری بزرگ، دوربین، باتری قابل‌تعویض و امکان اجرای برنامه‌های اندرویدی مجهز شده، اما همچنان هدف اصلی آن حفاظت از کلید‌های خصوصی، تأیید تراکنش‌ها و مدیریت اطلاعات حساس کاربران است. رونمایی از اتم در حالی صورت گرفته که لجر طی روز‌های گذشته با یکی از جدی‌ترین پرونده‌های امنیتی تاریخ فعالیت خود مواجه شده و تحقیقات درباره دستکاری فیزیکی محصولات این شرکت پیش از رسیدن به دست خریداران ادامه دارد.
پاسکال گوتیه، مدیرعامل لجر، هنگام معرفی دستگاه جدید اعلام کرد این محصول قرار است حفاظت از دارایی‌های دیجیتال را به بخش‌های بیشتری از زندگی کاربران گسترش دهد. به گفته وی، اتم علاوه بر نگهداری ارز‌های دیجیتال، امکان اجرای برنامه‌های معمولی و استفاده از محیطی امن برای انجام فعالیت‌های حساس را فراهم می‌کند. شرکت همچنین مجموعه‌ای از تدابیر امنیتی سختافزاری را در طراحی محصول جدید به کار گرفته که به گفته سازنده، می‌توانند در برابر شیوه دستکاری مشاهده‌شده در حملات اخیر مقاومت کنند. با این حال این ویژگی‌ها هنوز در یک محصول تجاری عرضه‌شده به بازار آزمایش نشده‌اند و بررسی مستقل میزان کارآمدی آن‌ها به زمان انتشار نسخه نهایی وابسته خواهد بود.
کیف‌پولی با نمایشگر ۶٫۷۷ اینچی و سخت‌افزار گوشی‌های هوشمند
لجر اتم از نظر ظاهر و ابعاد شباهت زیادی به گوشی‌های اندرویدی دارد. این محصول به نمایشگر AMOLED با اندازه ۶٫۷۷ اینچ و نرخ نوسازی ۶۰ هرتز مجهز شده و از شیشه محافظ گوریلا گلس ۳ استفاده می‌کند. بدنه دستگاه ۱۶۴ میلی‌متر طول، ۷۸ میلی‌متر عرض و ۹ میلی‌متر ضخامت دارد و وزن آن به حدود ۲۵۰ گرم می‌رسد. این مشخصات در مقایسه با کیف‌پول‌های سختافزاری کوچک لجر تفاوت قابل توجهی دارند و دستگاه جدید را به محصولی تبدیل می‌کنند که بیشتر شبیه یک گوشی هوشمند مستقل است.
پردازش اطلاعات در این محصول برعهده تراشه‌ای از خانواده دراگون‌وینگ کوالکام قرار دارد که برخلاف پردازنده‌های اسنپدراگون مورد استفاده در گوشی‌های پرچم‌دار، بیشتر برای کاربرد‌های تخصصی طراحی شده است. در بخش تصویربرداری نیز یک دوربین ۵۰ مگاپیکسلی با امکان ضبط ویدئو‌های ۴K با نرخ ۶۰ فریم بر ثانیه در نظر گرفته شده و حسگر اثر انگشت برای تأیید هویت کاربر مورد استفاده قرار می‌گیرد. باتری دستگاه ۴۰۰۰ میلی‌آمپرساعت ظرفیت دارد و کاربران می‌توانند آن را تعویض کنند. لجر همچنین وعده داده سیستم‌عامل محصول را به مدت پنج سال به‌روزرسانی کند و قطعات یدکی آن نیز تا هفت سال پس از فروش آخرین دستگاه در دسترس باشند.
ارتباطات بی‌سیم اتم از طریق شبکه‌های موبایل نسل چهارم و پنجم، وای‌فای ۶، بلوتوث و NFC برقرار می‌شود و درگاه USB-C نیز برای اتصال سیمی در نظر گرفته شده است. با وجود پشتیبانی از شبکه موبایل، این دستگاه یک گوشی هوشمند معمولی محسوب نمی‌شود، زیرا سیم‌کارت الکترونیکی آن تنها امکان اتصال به اینترنت را فراهم می‌کند و از تماس صوتی سلولی، ارسال پیامک و تماس با شماره‌های اضطراری پشتیبانی نمی‌کند؛ البته کاربران می‌توانند از طریق برنامه‌های اینترنتی سازگار تماس صوتی یا تصویری برقرار کنند. لجر تأکید کرده این محدودیت عمدی است و دستگاه قرار نیست جایگزین گوشی اصلی کاربران شود.
فیلیپ کاستیگان، مدیر روابط عمومی لجر، در گفت‌و‌گو با ورج توضیح داده که شرکت از ابتدا قصد رقابت با گوشی‌های پیشرفته اندرویدی در زمینه دوربین یا دیگر مشخصات سختافزاری را نداشته است. به همین دلیل طراحی اتم بیشتر بر اجرای برنامه‌های موردنیاز، ارتباطات اینترنتی و ایجاد محیطی امن برای فعالیت‌های مالی متمرکز شده است. نمایشگر ۶۰ هرتزی و تراشه غیرپرچم‌دار دستگاه نیز با همین رویکرد انتخاب شده‌اند.
دو سیستم‌عامل مستقل برای حفاظت از اطلاعات حساس
مهم‌ترین تفاوت لجر اتم با گوشی‌های اندرویدی معمولی به ساختار امنیتی آن مربوط می‌شود. این دستگاه از دو محیط نرم‌افزاری جداگانه استفاده می‌کند که یکی بر پایه پروژه متن‌باز اندروید توسعه یافته و برای اجرای برنامه‌های روزمره در نظر گرفته شده است. محیط دوم سیستم‌عامل اختصاصی لجر است که روی تراشه امنیتی مستقل اجرا می‌شود و مسئولیت حفاظت از کلید‌های خصوصی، اطلاعات محرمانه و تأیید تراکنش‌های حساس را برعهده دارد.
بر اساس توضیحات رسمی لجر، هنگام انجام فعالیت‌هایی مانند انتقال ارز دیجیتال یا تأیید دسترسی یک برنامه به اطلاعات حساس، دستگاه به حالت امن تغییر وضعیت می‌دهد. در این حالت، سیستم‌عامل امنیتی کنترل کامل نمایشگر را در اختیار می‌گیرد و یک نوار نوری مخصوص فعال می‌شود تا کاربر بتواند تشخیص دهد اطلاعات نمایش‌داده‌شده از محیط امن دستگاه می‌آیند. هدف این طراحی جلوگیری از حملاتی است که در آن‌ها نرم‌افزار آلوده، جزئیات یک تراکنش را روی صفحه تغییر می‌دهد و کاربر را به تأیید عملیاتی متفاوت از آنچه انتظار دارد، ترغیب می‌کند.
برای مدیریت نمایشگر میان دو محیط نرم‌افزاری، از یک مدار قابل برنامه‌ریزی استفاده شده است. این مدار تعیین می‌کند در هر لحظه کدام محیط اجازه نمایش اطلاعات را داشته باشد و هنگام فعال شدن حالت امن، مسیر نمایش اطلاعات به کنترل سیستم‌عامل لجر منتقل می‌شود. شرکت اعلام کرده تراشه امنیتی محصول از استاندارد ارزیابی CC EAL۶+ پشتیبانی می‌کند و برای استفاده از الگوریتم‌های رمزنگاری مقاوم در برابر تهدید‌های محاسبات کوانتومی نیز آماده شده است. با این حال امنیت واقعی محصول به پیاده‌سازی سختافزاری، نرم‌افزاری و نحوه مدیریت به‌روزرسانی‌ها وابسته خواهد بود و صرف برخورداری از گواهی امنیتی به معنی مصونیت کامل در برابر حملات نیست.
لجر اتم همچنین یک کلید فیزیکی برای حفظ حریم خصوصی دارد که برق دوربین و میکروفون را مستقیماً در سطح مدار قطع می‌کند. تفاوت این روش با غیرفعال کردن نرم‌افزاری تجهیزات آن است که حتی در صورت بروز مشکل یا نفوذ به سیستم‌عامل اصلی، برنامه‌ها نباید بتوانند از طریق تغییر مجوز‌های نرم‌افزاری دوباره تجهیزات قطع‌شده را فعال کنند. لجر این ویژگی را یکی از بخش‌های اصلی طراحی محصول معرفی کرده است.
امکان استفاده از ایجنت‌های هوش مصنوعی بدون واگذاری کلید‌های خصوصی
بخش دیگری از امکانات اتم به استفاده از ایجنت‌های هوش مصنوعی اختصاص دارد. لجر هم‌زمان با معرفی محصول جدید، قابلیتی با نام Agent Intent ارائه کرده که به ایجنت‌ها اجازه می‌دهد عملیات مالی را پیشنهاد دهند، اما تأیید نهایی آن‌ها همچنان در اختیار صاحب دارایی باقی بماند. برای مثال، یک ایجنت می‌تواند موجودی کیف‌پول را بررسی کند، شرایط بازار را تحلیل کند، پیشنهاد تبدیل دارایی‌ها را آماده کند یا تغییراتی در وضعیت سرمایه‌گذاری ارائه دهد، اما برای اجرای تراکنش‌هایی که به امضای دیجیتال نیاز دارند، باید از کاربر تأیید دریافت کند.
هدف این ساختار جلوگیری از دسترسی مستقیم ایجنت‌های هوش مصنوعی به کلید‌های خصوصی کاربران است. در واقع ایجنت می‌تواند مراحل اولیه یک فعالیت را انجام دهد، اما بخش حساس مربوط به امضای تراکنش در محیط امنیتی دستگاه باقی می‌ماند. لجر اعلام کرده این قابلیت با پلتفرم ایجنت هوش مصنوعی اوپن‌کلاو یکپارچه خواهد شد تا کاربران بتوانند ایجنت‌های خود را ثبت کنند و درخواست‌های آن‌ها را روی تجهیزات سازگار بررسی و تأیید کنند. این فناوری تنها به اتم محدود نخواهد بود و سایر کیف‌پول‌های سازگار لجر نیز می‌توانند از آن استفاده کنند.
امکانات دستگاه به مدیریت ارز‌های دیجیتال محدود نمی‌شود و شرکت قصد دارد قابلیت ارسال پیام‌های رمزگذاری‌شده را نیز به آن اضافه کند. بر اساس برنامه اعلام‌شده، کاربران در آینده می‌توانند متن پیام‌های خود را پیش از ارسال در برنامه‌های ارتباطی با استفاده از استاندارد‌های GPG و OpenPGP رمزگذاری کنند تا رمزگشایی آن‌ها تنها در محیط امن دستگاه مقصد انجام شود. این ویژگی هنوز در مرحله توسعه قرار دارد و زمان دقیق دسترسی عمومی به آن اعلام نشده است. همچنین قرار است برنامه Seeker متعلق به سولانا موبایل که دسترسی به کیف‌پول و فروشگاه برنامه‌های غیرمتمرکز سولانا را فراهم می‌کند، به‌صورت پیش‌فرض روی دستگاه نصب شود.
سرقت ۱۰۲ میلیون دلاری از کیف‌پول‌های دستکاری‌شده
رونمایی از اتم در شرایطی انجام شده که لجر با پیامد‌های حمله‌ای گسترده به زنجیره توزیع محصولات خود مواجه است. ماجرا از ۱۷ مهر آغاز شد؛ زمانی که تعدادی از کاربران در جنوب شرق آسیا از برداشت غیرمجاز دارایی‌های دیجیتال خود خبر دادند. بررسی‌های بعدی مشخص کرد بعضی کیف‌پول‌های سختافزاری پیش از رسیدن به دست خریداران دستکاری شده بودند و مهاجمان قطعات الکترونیکی مخفی را درون دستگاه‌ها قرار داده بودند. این تجهیزات هنگام راه‌اندازی کیف‌پول، عبارت بازیابی ۲۴ کلمه‌ای کاربر را که برای بازیابی دسترسی به دارایی‌ها استفاده می‌شود، ثبت می‌کردند.
عبارت بازیابی در کیف‌پول‌های سختافزاری اهمیت حیاتی دارد، زیرا هر فردی که به آن دسترسی پیدا کند، می‌تواند کیف‌پول را روی دستگاه دیگری بازیابی کند و بدون نیاز به در اختیار داشتن سخت‌افزار اصلی، تراکنش انجام دهد. در حمله اخیر، تجهیزات مخفی اطلاعات حساس را از صفحه دستگاه دریافت کرده و از طریق ارتباط موبایل به مهاجمان منتقل می‌کردند. به این ترتیب بدون نفوذ مستقیم به تراشه امنیتی یا تغییر سیستم‌عامل اصلی لجر، اطلاعات لازم برای دسترسی به دارایی کاربران افشا می‌شد.
شرکت تحلیل بلاکچین بیت‌کوئری در تازه‌ترین بررسی خود اعلام کرده حدود ۱۰۲ میلیون دلار دارایی دیجیتال از ۳۲۴ کیف‌پول در شش شبکه بلاکچینی برداشت شده است. این شبکه‌ها شامل بیت‌کوین، اتریوم، ترون، سولانا، بی‌ان‌بی چین و پالیگان هستند. بر اساس تحلیل این شرکت، فعالیت هماهنگ کیف‌پول‌ها و نحوه انتقال دارایی‌ها احتمال حضور یک عامل اصلی یا گروهی هماهنگ را تقویت می‌کند. بیت‌کوئری همچنین اعلام کرده بخشی از دارایی‌های سرقت‌شده از طریق خدمات تبدیل و مخفی‌سازی مسیر تراکنش‌ها جابه‌جا شده‌اند.
البته رقم ۱۰۲ میلیون دلار برآورد یک شرکت مستقل تحلیل بلاکچین است و لجر تاکنون این میزان خسارت یا تعداد کیف‌پول‌های آسیب‌دیده را تأیید نکرده است. داده‌های بلاکچینی امکان ردیابی انتقال دارایی‌ها را فراهم می‌کنند، اما به‌تنهایی ثابت نمی‌کنند که عبارت بازیابی تمام کیف‌پول‌های مورد بررسی دقیقاً از طریق یک نوع قطعه جاسازی‌شده سرقت شده است. لجر وجود دست‌کم یک دستگاه دستکاری‌شده را تأیید کرده و نحوه عملکرد تجهیزات مخفی را توضیح داده است، اما تحقیقات درباره گستره واقعی آلودگی همچنان ادامه دارد.
اختلاف درباره گسترش آلودگی به فروشگاه‌های اروپایی
لجر اعلام کرده موارد تأییدشده حمله به محصولاتی مربوط هستند که از طریق فروشنده‌ای به نام CryptoBilis در جنوب شرق آسیا توزیع شده‌اند. این شرکت پس از شناسایی تجهیزات دستکاری‌شده، از فروشندگان و توزیع‌کنندگان مجاز در جنوب شرق آسیا و هنگ‌کنگ خواست فروش محصولات را متوقف کنند. گروه خرده‌فروشی آلمانی مدیامارکت نیز کیف‌پول‌های لجر را از قفسه‌های فروشگاه‌های خود جمع‌آوری کرد تا بررسی‌های امنیتی انجام شود.
لجر در اطلاعیه خود اعلام کرده نمونه‌هایی از محصولات موجود در فروشگاه‌ها و انبارهای آلمان را بررسی کرده و در دستگاه‌های آزمایش‌شده اثری از دستکاری پیدا نکرده است. با این حال مارک کارپلس، مدیرعامل سابق صرافی Mt. Gox، مدعی شد یک دستگاه لجر نانو ایکس خریداری‌شده از فروشگاه مدیامارکت آلمان را بررسی کرده و وجود قطعه جاسازی‌شده در آن را تأیید کرده است. وی همچنین اعلام کرد نمونه دیگری از همان محموله برای بررسی در اختیار لجر قرار گرفته است.
این ادعا با نتایج بررسی‌های اعلام‌شده از سوی لجر درباره نمونه‌های آزمایش‌شده در آلمان متفاوت است. شرکت فرانسوی هنوز نتیجه بررسی دستگاه مشخصی را که کارپلس درباره آن صحبت کرده، منتشر نکرده و نمی‌توان تنها بر اساس این گزارش، آلودگی گسترده محصولات توزیع‌شده در اروپا را قطعی دانست. با این حال مطرح شدن چنین مواردی پرسش‌هایی درباره امکان شناسایی تمام دستگاه‌های دستکاری‌شده و میزان اطمینان به فرایند توزیع محصولات ایجاد کرده است.
هشدارهای امنیتی پیش از وقوع سرقت
موضوع دیگری که پس از حمله اخیر مورد توجه قرار گرفته، هشدار‌هایی است که ظاهراً ماه‌ها پیش از برداشت غیرمجاز دارایی‌ها درباره تجهیزات دستکاری‌شده مطرح شده بودند. جو گرند، پژوهشگر امنیت سخت‌افزار، پیش‌تر در یک ارائه تخصصی نمونه‌ای از دستگاه لجر نانو ایکس تقلبی مجهز به قطعات جاسازی‌شده را بررسی کرده بود. گزارش اولیه درباره این دستگاه در مرداد سال گذشته در ردیت منتشر شده بود و پژوهش‌های بعدی نیز امکان دستکاری سختافزاری کیف‌پول‌ها را مطرح کرده بودند.
کیم زتر، روزنامه‌نگار حوزه امنیت سایبری، پس از وقوع سرقت‌های اخیر اعلام کرد لجر در ماه‌های گذشته از وجود چنین تجهیزات مخفی مطلع شده بود، اما واکنش کافی به هشدار‌ها نشان نداده است. همچنین فردی فعال در آموزش ارز‌های دیجیتال به نام تای زن مدعی شده از ابتدای سال ۲۰۲۶ نمونه‌هایی از کیف‌پول‌های آلوده را برای تیم امنیتی لجر ارسال کرده است. با این حال وی تاکنون مستندات عمومی کاملی برای تأیید این ادعا منتشر نکرده و جزئیات زمان و نحوه اطلاع‌رسانی به شرکت نیز به‌طور مستقل تأیید نشده‌اند.
لجر در بیانیه رسمی خود درباره حمله تأکید کرده مهاجمان با خرید دستگاه‌های واقعی، دستکاری سخت‌افزار و بازگرداندن آن‌ها به شبکه فروش، حمله‌ای سازمان‌یافته علیه زنجیره توزیع انجام داده‌اند. به گفته شرکت، شواهدی از نفوذ به سرورها، سیستم‌عامل یا تراشه‌های امنیتی محصولات پیدا نشده و مسئله اصلی به دستکاری فیزیکی تجهیزات پس از خروج از کنترل مستقیم سازنده مربوط است. لجر همچنین اعلام کرده قوانین فروش مجدد دستگاه‌های بازگشتی را سخت‌گیرانه‌تر خواهد کرد و محصولات نباید بدون نظارت مناسب در ویترین فروشگاه‌ها قرار گیرند.
محافظت سختافزاری جدید در برابر دستکاری دستگاه
یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های لجر اتم با نسل‌های قبلی، استفاده از ساختاری اختصاصی برای تشخیص تلاش‌های احتمالی دستکاری فیزیکی است. این محصول به محفظه محافظی مجهز شده که بخش‌های حساس مانند تراشه امنیتی، ریزکنترل‌گر و مدار FPGA را در بر می‌گیرد. به گفته لجر، تلاش برای باز کردن این قسمت یا ایجاد تغییر فیزیکی در آن می‌تواند توسط سامانه حفاظتی دستگاه شناسایی شود.
اتم همچنین از حسگر‌هایی برای تشخیص جدا شدن نمایشگر یا قاب پشتی استفاده می‌کند. قاب پشت دستگاه به‌صورت اختصاصی با همان واحد سختافزاری جفت می‌شود و نمی‌توان آن را بدون شناسایی تغییر، حتی با قاب اصلی یک دستگاه دیگر جایگزین کرد. حسگر‌های مربوط به تشخیص دستکاری نیز باتری مستقلی دارند تا هنگام خاموش بودن دستگاه همچنان فعال بمانند. بسته‌بندی محصول نیز به‌گونه‌ای طراحی شده که آثار باز شدن احتمالی آن پیش از رسیدن به دست خریدار قابل شناسایی باشد.
سخنگوی لجر اعلام کرده محفظه حفاظتی جدید به‌طور مشخص برای مقابله با تجهیزات مخفی خواندن نمایشگر که در حمله اخیر مشاهده شده‌اند، طراحی شده است. با این حال کارآمدی این راهکار هنوز بر اساس آزمایش‌های مستقل در شرایط واقعی ارزیابی نشده و نمی‌توان ادعا کرد تمام روش‌های احتمالی دستکاری سخت‌افزار را از بین می‌برد. شرکت همچنین در نظر دارد در مرحله نخست اتم را تنها از طریق فروشگاه رسمی خود عرضه کند تا کنترل بیشتری بر زنجیره توزیع داشته باشد.
قیمت ۸۴۹ دلاری و عرضه در سال ۲۰۲۷
لجر امکان رزرو نسخه ویژه این کیف‌پول سختافزاری را با قیمت ۸۴۹ دلار فراهم کرده و علاقه‌مندان می‌توانند با پرداخت بیعانه ۱۰۰ دلاری قابل استرداد، برای دریافت این نسخه ثبت‌نام کنند. قیمت دستگاه پس از آغاز عرضه عمومی به ۸۹۹ دلار افزایش خواهد یافت. نسخه ویژه علاوه بر قیمت پایین‌تر، تعدادی لوازم جانبی محافظ و مزایای اختصاصی نیز دارد. بر اساس برنامه فعلی شرکت، ارسال محصولات از تابستان سال ۲۰۲۷ آغاز می‌شود.
لجر تأکید کرده اتم هنوز در مرحله توسعه قرار دارد و ثبت سفارش فعلی به معنی خرید نسخه نهایی آماده تحویل نیست؛ بنابراین مشخصات سختافزاری، طراحی، بعضی امکانات نرم‌افزاری و حتی زمان عرضه ممکن است پیش از تولید تجاری تغییر کنند. این شرکت همچنین عرضه برخی برنامه‌ها و خدمات را به دریافت مجوز‌ها و تأییدیه‌های لازم وابسته دانسته است.
انتهای پیام/
