محصولات آزمایشگاهی چگونه تأیید کیفی دریافت میکنند؟
تشریح الزامات استاندارد، فرآیند نمونهبرداری، آزمونهای تخصصی و نحوه تشخیص ماهیت مواد مجهول، بخشی از موضوعاتی است که در گفتوگوی آناتک با محمود زارعی، مدیر تضمین کیفیت شرکت دانشبنیان آنیل صنعت هرمزگان، به آن پرداخته شده است.
زارعی، درباره مفهوم ارزیابی کیفی محصولات آزمایشگاهی اظهار کرد: «هر کالایی که تولید میشود و قرار است به دست مصرفکننده برسد، باید در مراحل مختلف از جمله تولید، انبارداری، صادرات، واردات، خرید و فروش و توزیع، تحت ارزیابی کیفیت قرار بگیرد. ارزیابی کیفیت شامل بازرسی، نمونهبرداری و آزمون است و تا زمانی که یک کالا به دست مصرفکننده میرسد، این فرآیند باید بهدرستی انجام شود.»
از دریافت مجوز تا نظارت دورهای
زارعی درباره مراحل دریافت تأییدیه کیفی برای محصولات توضیح داد: «برای این موضوع، رویههایی از سوی سازمان ملی استاندارد تدوین شده که مشخص میکند هر کالا برای تولید، صادرات یا واردات باید چه فرآیندی را طی کند.»
وی ادامه داد: «در بخش تولید، ابتدا واحد تولیدی باید پروانه بهرهبرداری و سپس پروانه محصول دریافت کند. پس از آن، از طریق ثبت درخواستها و فرمهای مربوط، مدیر کنترل کیفیت معرفی شده و نمونه آزمایشگاهی محصول تولید میشود. در ادامه، محصول تحت آزمون قرار میگیرد و در صورت تأیید، مجوز تولید انبوه صادر میشود.»
مدیر تضمین کیفیت این شرکت دانشبنیان، با اشاره به نقش آزمایشگاهها در این فرآیند گفت: «وظیفه ما این است که هم از فرآیند تولید بازرسی انجام دهیم و هم نمونهبرداری و آزمونهای تخصصی را روی کالا انجام دهیم. این نظارتها تنها محدود به ابتدای کار نیست و پس از تولید نیز در بازههای زمانی مشخص، چندین بار بازرسی و آزمون تکرار میشود.»
زارعی درباره شاخصهای مورد بررسی در ارزیابی کیفی محصولات آزمایشگاهی بیان کرد: «محصولاتی که دارای استاندارد مشخص هستند، بر اساس همان استانداردها از نظر ویژگیهای عملکردی و ظاهری مورد آزمون قرار میگیرند. بهعنوان مثال، اگر محصولی مانند ورق صنعتی تولید شود، شاخصهایی مانند استحکام و مقاومت در برابر کشش بررسی میشود، اما یکی از مهمترین بخشهای کار ما، آنالیز و تعیین ماهیت کالا است.»
تشخیص مواد مجهول؛ مزیت فناورانه شرکتهای دانشبنیان
مدیر تضمین کیفیت این شرکت دانشبنیان توضیح داد: «در بسیاری از موارد، حتی اگر یک ماده بهصورت مجهول وارد آزمایشگاه شود، با استفاده از دستگاههای آنالیزی و فرآیندهای تحقیقاتی میتوان ماهیت و گروه آن ماده را شناسایی کرد.»
وی درباره نحوه انجام تستهای کنترل کیفیت گفت: «در محصولاتی که دارای استاندارد هستند، حدود قابل قبول ویژگیها در استانداردهای ملی یا بینالمللی مشخص شده و ما بر اساس همان معیارها تصمیمگیری میکنیم که محصول قابل استفاده هست یا خیر؛ در مورد کالاهایی که استاندارد مشخص ندارند، آزمایشگاه تنها ماهیت و مشخصات ماده را اعلام میکند.»
به گفته مدیر تضمین کیفیت این شرکت دانشبنیان، یکی از مهمترین خطاهای شرکتها در فرآیند ارزیابی کیفی، نمونههای ارسالی است که خارج از دامنه صلاحیت آزمایشگاه است.
زارعی افزود: «در استاندارد مدیریت آزمایشگاه، الزامات مشخصی مانند کنترل دورهای تجهیزات و ثبت دقیق دادهها تعریف شده و اگر این موارد بهدرستی انجام نشود، ممکن است نتایج نادرست صادر شود.»
استانداردها؛ مرجع نهایی قضاوت درباره کیفیت محصولات
مدیر تضمین کیفیت این شرکت دانشبنیان با تأکید بر نقش استانداردهای ملی و بینالمللی گفت: «این استانداردها نقش کاملاً تعیینکنندهای در فرآیند ارزیابی دارند و مبنای اصلی قضاوت آزمایشگاهها محسوب میشوند. در مواردی که استاندارد مشخصی وجود نداشته باشد، ارزیابی بر پایه قضاوت حرفهای و ویژگیهای علمی محصول انجام میشود، اما در صورت وجود استاندارد، تمامی آزمایشگاهها موظف هستند مطابق همان ضوابط عمل کنند.»
زارعی درباره تبعات خطا در ارزیابی کیفی محصولات نیز گفت: «در این حوزه دو ریسک اصلی وجود دارد؛ ریسک مصرفکننده و ریسک تولیدکننده؛ اگر یک محصول سالم به اشتباه مردود اعلام شود، به تولیدکننده آسیب وارد میشود و اگر محصولی معیوب تأیید شود، مصرفکننده متضرر خواهد شد.»
به گفته وی، به همین دلیل آزمایشگاهها بر اساس میزان حساسیت هر آزمون، سطح ریسکپذیری خود را تعیین میکنند؛ بهویژه در آزمونهایی که مستقیماً با سلامت انسان در ارتباط هستند، مانند آزمونهای میکروبی، فلزات سنگین یا سموم، حساسیت بسیار بالاتری اعمال میشود.
انتهای پیام/
