اسم ماکان به گوش شما و دوستانتان نخورده است!؟
وقتی اینترنت کنترل فرمان ماشین را در دست میگیرد
ورود به معماری پیچیده «خودروهای متصل» و پیادهسازی آن توسط شرکتی دانش بنیان در مقیاس عملیاتی، در شرایطی که بسیاری از فناوریهای خودرویی در کشور هنوز در سطوح پایه در حال توسعه هستند، نشان میدهد مسیر تحول دیجیتال صنعت خودرو در ایران وارد مرحلهای جدیتر شده است؛ مرحلهای که در آن داده، اتصال و هوش مصنوعی نقشی تعیینکننده ایفا میکنند.
مسیر جهانی خودروهای متصل
سیاوش رشیدی مدیرعامل شرکت دانش بنیان فن افزارهای هوشمند فراسو، در گفتوگو با خبرنگار آناتک، با اشاره به تاریخچه فناوری خودروی متصل، اظهار کرد: «محصول خودروهای متصل از سال ۱۹۹۶ توسط شرکت موتورولا و جنرالموتورز و با پروژهای به نام OnStar آغاز شد. در آن زمان، تمرکز اصلی بر تشخیص سلامت خودرو بود که از آن با عنوان تلماتیک یاد میشود.»
وی افزود: «در نسل بعدی، یعنی نسل چهارم، کاربردها بیشتر به سمت سرگرمی، بیمه و خدمات پشتیبانی حرکت کرد، اما امروز در جهان، نسل پنجم فراگیر شده و خودروهای خودران کاملاً بر پایه اتصال به زیرساختها عمل میکنند. در واقع، بدون متصل بودن، خودران بودن معنا ندارد.»
پرش فناورانه ایران به نسلهای جلوتر
رشیدی درباره نحوه ورود این فناوری به بازار ایران گفت: «در زمانی که ما فعالیت خود را آغاز کردیم، حتی نسل دوم نیز در ایران بهدرستی پیادهسازی نشده بود؛ با این حال، ما نسل چهارم و پنجم را اجرایی کردیم. در ابتدا همکاری با چند خودروساز داخلی شکل گرفت و پس از دستیابی به نتایج مطلوب، همکاریهای خارجی نیز آغاز شد. در حال حاضر، بخش عمده مشتریان ما را شرکتهای خارجی تشکیل میدهند.»
وقتی اتصال پایدار به چالش تبدیل میشود
وی در خصوص پایداری ارتباط در خودروهای متصل توضیح داد: «خودروی متصل در هر کشوری برای اجرا نیازمند هماهنگی با اپراتورها است. بهطور طبیعی، در برخی مناطق با قطعی ارتباط مواجه هستیم، اما معماری سیستم باید بهگونهای طراحی شود که این قطعی را تحمل کند. سیستم باید از ویژگی تابآوری (Resilience) برخوردار باشد؛ به این معنا که در صورت قطع موقت ارتباط، بتواند به فعالیت خود ادامه دهد. از نظر پوشش نیز اپراتورهای داخلی با بهرهگیری از رومینگ و توسعه پوششهای جدید، وضعیت قابل قبولی دارند.»
رشیدی درباره نحوه پردازش دادهها بیان کرد: «در خودرو، بخشی از دادهها جمعآوری و پردازش اولیه روی همان لایه انجام میشود. سپس خروجی به سرورهای میانی ارسال شده و در آنجا پردازش تکمیلی صورت میگیرد و در نهایت به سرور مرکزی منتقل میشود. لزوماً نیازی نیست که دادههای سلامت خودرو بهصورت مداوم به مرکز ارسال شود. خودرو بهصورت مستقل وضعیت بدنه را بررسی میکند و در صورت وقوع تصادف، هشدار از لبه سیستم ارسال میشود، نه اینکه تمامی دادهها بهطور دائم به سرور مرکزی منتقل شوند.»
امنیت سایبری؛ از استاندارد تا طراحی چندلایه
مدیرعامل این شرکت دانشبنیان ادامه داد: «ما از حوزه تلکام و امنیت وارد این عرصه شدیم و به همین دلیل از ابتدا با استانداردهای جهانی آشنا بودیم. علاوه بر استانداردهای بینالمللی، در ایران نیز چارچوبهای امنیت تبادل اطلاعات و الزامات شورای عالی فضای مجازی وجود دارد. هیچ سیستمی صددرصد امن نیست، اما میتوان گفت این سامانه یکی از امنترین شبکههایی است که میتوان تصور کرد. حتی از منظر فیزیکی نیز لایهها بهصورت کامل از یکدیگر تفکیک شدهاند.»
به گفته مدیرعامل این شرکت دانش بنیان، این فناوری تأثیر قابل توجهی بر قیمت خودرو ندارد، چراکه تعداد قطعات افزودهشده محدود است و در عمل افزایش قیمت چشمگیری نسبت به خودرو های مرسوم ایجاد نمیکند
وی در خصوص میزان بومیسازی فناوری خودروهای متصل تأکید کرد: «از لایه سختافزار تا سیستمعامل، شبکه و نرمافزارهای کاربردی، تمامی اجزا در ایران بومیسازی شدهاند. این موضوع صرفاً یک ادعا نیست؛ این سامانهها در کشورهای دیگر نیز مورد استفاده قرار گرفتهاند.»
رشیدی با اشاره به چالشهای توسعه این فناوری در ایران گفت: «به نظر من، گلوگاه اصلی در این حوزه فنی نیست. حتی در صورت وجود محدودیت در اینترنت، شبکه داخلی میتواند کارکرد خود را حفظ کند. مسئله اصلی بیشتر جنبه اقتصادی دارد. اغلب شرکتهایی که وارد این حوزه شدهاند، با رویکردی آیندهنگرانه اقدام کردهاند.»
وی در تشریح روند تحول این فناوری اظهار کرد: «در نسلهای پیشین، دادهها عمدتاً پس از وقوع حادثه مورد استفاده قرار میگرفتند، اما با ورود هوش مصنوعی (AI) و هوش تجاری (BI)، اکنون امکان پیشبینی وضعیت سلامت خودرو فراهم شده است. برای یک خودرو مشخص و حتی یک شاسی مشخص، میتوان پیشبینی کرد که چه مشکلی ممکن است در آینده رخ دهد. این همان مفهوم نگهداری پیشگیرانه است.»
وضعیت ایران در مقایسه جهانی
رشیدی در پایان با اشاره به میزان فراگیری این فناوری در ایران گفت: «در کشورهای توسعهیافته، بیش از ۹۵ درصد خودروها متصل هستند و در برخی موارد حتی واردات و تولید خودروی غیرمتصل ممنوع شده است، اما در ایران این نسبت بسیار پایین است. در حال حاضر، ما با سه خودروساز یا واردکننده در کشور همکاری داریم. در مقیاس جهانی، این فناوری به یک استاندارد تبدیل شده، اما در ایران هنوز الزام مشخصی برای آن وجود ندارد.»
انتهای پیام/
