شرکت نوآور ایرانی با استفاده از پروتئین بومی، گوشت گیاهی روانه بازار خواهد کرد

عضو هیئت‌مدیره شرکت دانش‌بنیان توسعه دهندۀ این محصول، با اشاره به سابقه چندساله فعالیت‌های پژوهشی این مجموعه در دانشگاه تهران، می‌گوید تمرکز اصلی این شرکت نه صرفاً بر محصول نهایی بلکه بر حل چالش تأمین پروتئین باکیفیت و مغذی از منابع گیاهی داخلی است؛ رویکردی که می‌تواند نقشی مؤثر در امنیت غذایی کشور ایفا کند. در ادامه گفت‌وگوی این فعال زیست‌بوم نوآوری کشور با خبرنگار فناوری آناتک را می‌خوانید.

به این محصول «گوشت گیاهی» گفته می‌شود، زیرا از نظر بافت، کارکرد تغذیه‌ای و کاربرد در آشپزی، نقش گوشت حیوانی را ایفا می‌کند.

حسین کیانی، با تشریح روند شکل‌گیری این مجموعه اظهار کرد: ما پیش‌تر یک شرکت دانش‌بنیان داشتیم، اما با توجه به سرمایه‌گذاری‌های جدید، شرکتی جدید راه‌اندازی کردیم که اکنون در حال طی کردن مراحل دانش‌بنیانی است. به احتمال زیاد این فرایند طی یکی دو هفته آینده تأیید می‌شود، اما در صورتی که به دلیل نداشتن فروش و حضور نداشتن محصول در بازار، این موضوع به تعویق بیفتد، ممکن است به سال آینده موکول شود. با این حال، داوران تأیید کرده‌اند که شرکت ما شرایط کسب مجوز دانش‌بنیان را دارد، مراحل آن نیز در حال انجام است.

وی با اشاره به سابقه پژوهشی این فعالیت‌ها افزود: ما سال‌ها در دانشگاه تهران روی موضوع گوشت گیاهی کار کرده‌ایم و تجربه بسیار زیادی در این حوزه داریم. این شرکت جدید اگرچه تازه‌تأسیس است، اما بر پایه همین تجربیات شکل گرفته و از طریق آن، یک فرایند کاملاً نوین برای نخستین‌بار در ایران اجرا می‌شود. تمرکز اصلی ما بر تولید پروتئین است، چراکه بسیاری از فعالان حوزه گوشت گیاهی صرفاً روی محصول نهایی کار کرده‌اند و کمتر به موضوع تأمین ماده اولیه، یعنی پروتئین ارزان‌قیمت، باکیفیت و مغذی توجه شده است.

پروتئین استخراج‌شده از نخود، کنجد و خلر با افزایش خلوص تا ۷۰ درصد، پایه تولید گوشت گیاهی وگن و بدون سویا قرار گرفته است

کیانی در ادامه داد: کاری که ما انجام می‌دهیم، استحصال پروتئین از محصولات گیاهی بومی ایران و منطقه است. از جمله این منابع می‌توان به نخود، کنجد و چند دانه گیاهی قدیمی مانند سنگکی که با نام خلر نیز شناخته می‌شود، اشاره کرد. علاوه بر این، از سایر حبوبات نیز استفاده می‌کنیم. این سه منبع، پایه اصلی ما هستند، زیرا از نظر ترکیب اسید‌های آمینه به‌گونه‌ای هستند که امکان تأمین تمام اسید‌های آمینه ضروری بدن را فراهم می‌کنند.

وی توضیح داد: میزان پروتئین این دانه‌ها به‌طور طبیعی حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد است، اما ما با استفاده از فرایند‌های فناورانه، این میزان را به بیش از ۵۰ درصد و حتی تا حدود ۷۰ درصد افزایش می‌دهیم و در نهایت یک پودر پروتئینی تولید می‌کنیم. این پروتئین خالص، سپس با استفاده از مواد طبیعی دیگر که به محصول بافت و طعم می‌دهند، در تولید محصول نهایی یعنی گوشت گیاهی به کار گرفته می‌شود.

عضو هیئت‌مدیره این شرکت درباره وضعیت بازار محصول گفت: در حال حاضر هنوز وارد بازار نشده‌ایم و در مرحله تأمین اولیه هستیم. با این حال، مذاکرات بسیار خوبی انجام داده‌ایم و سرمایه‌گذاری‌هایی صورت گرفته است. برخی ارگان‌ها، از جمله ارگان‌های نظامی، علاقه‌مندی بالایی به دریافت این محصول دارند و در انتظار عرضه آن هستند. در کنار این موضوع، بازار‌های هدف دیگری نیز در نظر گرفته‌ایم.

محصول گوشت گیاهی، با هدف تأمین امنیت غذایی، اقشار مختلفی مانند دانشجویان یا افراد دارای بیماری‌های خاص را به عنوان گروه‌ مشتریان بالقوه شناسایی کرده است.

وی افزود: یکی از این بازار‌ها دانشگاه‌ها هستند، گروه دیگرمشتریان ای محصول بیماران خاص هستند. بررسی‌های ما نشان می‌دهد افرادی که مشکلات قلبی، عروقی یا کلیوی دارند، ناچار به استفاده از گوشت‌های گران‌قیمتی مانند بوقلمون هستند. گوشت گیاهی ما می‌تواند جایگزین مناسبی برای این گروه باشد؛ برآورد ما نشان می‌دهد که در این حوزه، بازاری در حدود سه تا چهار هزار تن در سال وجود دارد.

کیانی با اشاره به نیاز‌های اصلی این شرکت تصریح کرد: مهم‌ترین نیاز ما، تأمین سرمایه در گردش است. در صورت حمایت، به‌ویژه از سوی معاونت علمی و فناوری یا سایر نهاد‌های مرتبط می‌توانیم این بخش را تقویت کنیم. علاوه بر آن، در حوزه بازاریابی نیز امکان استفاده از حمایت‌ها وجود دارد، به‌خصوص با توجه به اینکه جامعه هدف ما، جمعیتی است که از نظر دریافت پروتئین در وضعیت ناایمن قرار دارند و ما به‌دنبال تأمین اسید‌های آمینه ضروری برای همه اقشار هستیم.

پیش‌بینی می‌شود بازار این محصول در کشور حدود سه تا چهار هزار تن در سال باشد و قیمت هر کیلوگرم آن حدود ۲۰۰ هزار تومان خواهد بود

وی درباره ویژگی‌های محصول نهایی گفت: محصول ما کاملاً وگن (محصول یا غذای فاقد هرگونه ماده‌ی حیوانی) است؛ تمام مواد اولیه مورد استفاده، پایه گیاهی دارند و در تعریف محصولات وگن قرار می‌گیرد. هرچند بازار مصرف محصولات وگن در ایران هنوز محدود است، اما این ویژگی به‌طور کامل در محصول ما وجود دارد. نکته مهم دیگر این است که بر اساس تحقیقات بازار و بررسی‌های انجام‌شده، مردم ایران به دلایلی نظیر حساسیت‌های غذایی، طعم یا بوی خاص آن، تمایل چندانی به مصرف پروتئین سویا ندارند. به همین دلیل، محصول ما علاوه بر اینکه وگن، فاقد سویا نیز هست.

کیانی درباره قیمت تمام‌شده محصول نیز گفت: قیمت نهایی بستگی به شیوه عرضه دارد. فرم اصلی محصول ما به‌صورت مرطوب، مشابه گوشت و به‌صورت منجمد عرضه می‌شود. برآورد اولیه نشان می‌دهد که قیمت هر کیلوگرم از این محصول حدود ۲۰۰ هزار تومان یا کمتر خواهد بود که البته با توجه به شرایط تورمی، نیاز به به‌روزرسانی دارد.