پیشنهاد سردبیر
علم و پژوهش
در گفتوگو با پژوهشگر دانشگاه دامپزشکی وین بررسی شد
سگها هم راستدست و چپدست هستند
سگها هنگام انجام کارهای مختلف ممکن است بهطور مداوم از یک پنجه بیشتر از پنجه دیگر استفاده کنند؛ ویژگیای که میتواند اطلاعاتی درباره رفتار، واکنش به استرس و شیوه تعامل آنها با محیط ارائه دهد. پژوهشگران اکنون روشی تازه طراحی کردهاند که به جای بررسی یک رفتار منفرد، مجموعهای از فعالیتهای حرکتی سگها را کنار هم قرار میدهد تا تصویر دقیقتری از الگوی استفاده آنها از پنجهها به دست آید.
چگونه آلزایمر سلولهای مغز را از بین میبرد
مرگ سلولهای مغز اتفاقی نیست. سالهاست پژوهشگران میدانند که در بیماری آلزایمر و برخی دیگر از بیماریهای تحلیلبرنده مغز، نورونها بهتدریج از بین میروند، اما اینکه این سلولها دقیقاً چگونه نابود میشوند، همچنان یکی از بزرگترین معماهای علوم اعصاب بود. اکنون پژوهشی تازه نشان میدهد شاید بخش مهمی از این معما سرانجام حل شده باشد.
جرم گوش سرنخی برای تشخیص زودهنگام بیماریها است
جرم گوش حرفهای ناگفتهای درباره سلامت شما دارد. مادهای که معمولاً بدون توجه از کنار آن عبور میکنیم، میتواند نشانههایی از وضعیت سلامت بدن را در خود جای داده باشد. تغییر رنگ، بو یا بافت این ترشح طبیعی همیشه بیاهمیت نیست و در برخی موارد میتواند هشداری از بروز تغییراتی در بدن باشد.
کمالالدین فارسی؛ مردی که نور و عدد را دوباره معنا کرد
کمالالدین فارسی، دانشمند ایرانی سده هفتم هجری، با بازنگری در نظریات نورشناسی گذشته، تبیینی از پدیده رنگینکمان ارائه کرد که دقیقترین توضیح جهان پیشامدرن محسوب میشود. او در ریاضیات نیز با ارائه برهانی جدید برای قضیه «ثابت بن قره» در باب اعداد متحابه، رویکردی نوین را در نظریه اعداد پایهگذاری کرد.
چه چیزی درختان را صدها سال سرپا نگه میدارد
استحکام تنه درخت، همه ماجرا نیست. بلند شدن درختان تا دهها متر و دوام آوردن آنها برای سالهای طولانی، به سازوکاری وابسته است که درون تنه جریان دارد. شبکه انتقال آب با ساختاری پیچیده اما ایمن، آب را از ریشه به شاخهها و برگها میرساند و همزمان با جلوگیری از گسترش آسیب در بخشهای مختلف، جریان آب را حفظ میکند؛ قابلیتی که نقش مهمی در رشد، ماندگاری و مقاومت درختان در برابر تنشهای محیطی، از جمله خشکسالی دارد.
«ربع رشیدی»؛ شهر علمی ۷۰۰ سالهای که دانشگاه، بیمارستان و کتابخانه را یکجا داشت
بیش از ۷۰۰ سال پیش، در تبریزِ دوره ایلخانی، مجموعهای شکل گرفت که آموزش، درمان، کتابت، اقامت و خدمات اجتماعی را در قالب یک نظام وقفی منسجم گرد آورده بود. «ربع رشیدی» که به دستور خواجه رشیدالدین فضلالله همدانی ساخته شد، به معنای رسمی و حقوقی، یک «شهر» مستقل نبود، اما گستردگی نهادها و ساختار سازمانیافتهاش، آن را به یکی از مهمترین مجتمعهای وقفیِ علمی در تاریخ ایران تبدیل کرد.
گزارش رسمی بیستویکمین کنگره بینالمللی سلولهای بنیادی رویان در مجله Q۱ بینالمللی منتشر شد
گزارش رسمی (Meeting Report) بیستویکمین کنگره بینالمللی سلولهای بنیادی پژوهشگاه رویان، در مجله معتبر Journal of Biological Engineering با ضریب تأثیر (Impact Factor) ۶.۵ و رتبه Q۱ منتشر شد؛ موفقیتی که بار دیگر جایگاه علمی و بینالمللی پژوهشگاه رویان را در عرصه علوم زیستی و پزشکی بازساختی به نمایش میگذارد.
یک استادیار دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در بررسی «رژیم خامگیاهخواری»:
هر رژیم گیاهی، لزوما رژیم غذایی سالمی نیست
حذف گوشت، بهتنهایی یک رژیم را سالم نمیکند. اگرچه رژیمهای گیاهی در صورت برنامهریزی صحیح میتوانند بخشی از یک الگوی تغذیهای سالم باشند، اما همه رژیمهای مبتنی بر گیاه از پشتوانه علمی یکسانی برخوردار نیستند. خامگیاهخواری، بهدلیل محدودیتهای غذایی و ادعاهای مطرحشده درباره فواید آن، همچنان از موضوعات مورد بحث در علم تغذیه است و شواهد علمی، در کنار برخی مزایای احتمالی، به چالشها و خطر کمبود برخی مواد مغذی در این الگوی غذایی نیز اشاره دارند.
پزشکان ایرانی و مکتوبسازی دانش دارویی
امروز پزشکان با تکیه بر پروندههای الکترونیک، دستورالعملهای بالینی و بانکهای اطلاعاتی دارویی نسخه مینویسند؛ اما هزار سال پیش، زمانی که نه زیرساختهای دیجیتال وجود داشت و نه نظامهای ثبت پزشکی به شکل امروز، پزشکان ایرانی چگونه تصمیم میگرفتند چه دارویی، با چه ترکیبی و برای کدام بیمار مناسبتر است؟
زمان در سنگها ثبت میشود
در نگاه اول، دیواره یک کوه یا بریدگی کنار جاده چیزی جز چند لایه سنگی خاکستری، قهوهای یا سرخ به نظر نمیرسد؛ اما برای زمینشناسان، همین سنگهای خاموش کتابخانهای هستند که میلیاردها سال تاریخ زمین را در خود نگه داشتهاند.
