آناتک - علم و پژوهش

علم و پژوهش
بازیِ خطرناکِ نهنگ‌های قاتل

بازیِ خطرناکِ نهنگ‌های قاتل

شش سال است نهنگ‌های قاتل ایبری به قایق‌های سواحل اسپانیا و پرتغال حمله می‌کنند و دست‌کم نه فروند از این قایق‌ها را غرق کرده‌اند. ملوانان آن‌ها را «قاتلان کینه‌جو» می‌خوانند، اما تازه‌ترین پژوهش علمی می‌گوید آنچه شبیه انتقام به نظر می‌رسد، شاید چیزی نباشد جز یک بازی خطرناک؛ بازی‌ای که این روزها قربانی هم گرفته، اما نه از میان انسان‌ها.
پمپ داخل نخاعی؛ گزینه‌ای برای کنترل درد‌های مقاوم
دبیر انجمن بررسی و مطالعه درد در ایران مطرح کرد

پمپ داخل نخاعی؛ گزینه‌ای برای کنترل درد‌های مقاوم

دبیر انجمن بررسی و مطالعه درد در ایران اظهار کرد: پمپ داخل نخاعی در بیمارانی که درد‌های مزمن و شدید آنها با درمان‌های متداول به اندازه کافی کنترل نمی‌شود، در صورت انتخاب صحیح بیمار و ارزیابی دقیق شرایط وی، می‌تواند به‌عنوان یکی از گزینه‌های پیشرفته درمان مورد بررسی قرار گیرد.
تأثیر مصرف 3 ماهه رب گوجه‌فرنگی بر مغز

تأثیر مصرف 3 ماهه رب گوجه‌فرنگی بر مغز

گوجه‌فرنگی‌های قرمز حاوی رنگدانه‌ای درخشان به نام لیکوپن هستند؛ یک آنتی‌اکسیدان قوی که می‌تواند از سد خونی-مغزی عبور کند و ممکن است به کاهش التهاب عصبی کمک کند. اما آیا این موضوع بر عملکرد مغز ما تأثیر می‌گذارد؟ یک کارآزمایی بالینی تصادفی‌سازی‌شده جدید نشان می‌دهد ممکن است چنین باشد.
روایت تکامل ابزارهای نجومی از یونان باستان تا تمدن اسلامی
در گفت‌وگوی آناتک با رئیس پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران مطرح شد

روایت تکامل ابزارهای نجومی از یونان باستان تا تمدن اسلامی

پیش از آنکه تلسکوپ آسمان را به چشم انسان نزدیک کند، منجمان برای اندازه‌گیری موقعیت ستارگان، محاسبه زمان و حل مسائل نجومی به ابزارهایی دقیق و پیچیده متکی بودند؛ ابزارهایی که در دوره اسلامی تنها به میراثی از یونان محدود نماندند و توسعه پیدا کردند. اسطرلاب یکی از مشهورترین این ابزارها بود؛ وسیله‌ای که ترکیبی از هندسه، نجوم و محاسبه بود و می‌توانست نقش نوعی «ساعت و نقشه آسمان همراه» را ایفا کند.
امضای تفاهم‌نامه همکاری پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی و پژوهشگاه فضایی ایران

امضای تفاهم‌نامه همکاری پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی و پژوهشگاه فضایی ایران

تفاهم‌نامه همکاری علمی، پژوهشی، آموزشی، و فناورانه میان پژوهشگاه فضایی ایران و پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی با هدف بهره‌گیری از ظرفیت‌های ملی در حوزه فناوری‌های فضایی، سنجش از دور، اقیانوس‌شناسی، علوم جوی، داده‌های مکانی، پایش محیط‌های دریایی و ساحلی، تغییرات اقلیمی و توسعه زیرساخت‌های اطلاعاتی مرتبط به امضا رسید.
هشدار پژوهشگران درباره شکوفایی جلبکی در جنوب خزر؛ افت شدید اکسیژن و تهدید حیات کف‌زیان

هشدار پژوهشگران درباره شکوفایی جلبکی در جنوب خزر؛ افت شدید اکسیژن و تهدید حیات کف‌زیان

شکوفایی گسترده جلبک‌های بزرگ در سواحل جنوب دریای خزر، به‌ویژه در فصل تابستان، می‌تواند با تجزیه توده‌های جلبکی و افت شدید اکسیژن آب، شرایط نامناسبی را برای زیستمندان ساحلی و کف‌زی ایجاد کند. پژوهشگران پژوهشگاه ملی اقیانوس‌شناسی و علوم جوی با بررسی ۱۸ ایستگاه در امتداد سواحل جنوب خزر، از آستارا تا خواجه‌نفس، تصویری از پراکنش، زی‌توده و عوامل مؤثر بر این پدیده را ارائه کردند.
سفید شدن موها فقط به ژن‌ها بستگی ندارد

سفید شدن موها فقط به ژن‌ها بستگی ندارد

مو‌ها یک روز تصمیم به سفیدشدن نمی‌گیرند؛ سلول‌های رنگ‌ساز به‌تدریج توان خود را از دست می‌دهند. زمان آغاز این فرایند در افراد مختلف یکسان نیست و تفاوت میان کسی که نخستین تار‌های سفید را در جوانی می‌بیند و فردی که تا سال‌ها مو‌های تیره خود را حفظ می‌کند، تا حد زیادی به برنامه‌ای زیستی مربوط است که در ژن‌ها، سلول‌های سازنده رنگدانه و محیط اطراف فولیکول مو شکل گرفته است.
«سندرم قلب شکسته»، حمله قلبی یا یک اشتباه تشخیصی

«سندرم قلب شکسته»، حمله قلبی یا یک اشتباه تشخیصی

گاهی قلب بدون آنکه رگی در آن مسدود شده باشد، علائمی شبیه حمله قلبی نشان می‌دهد؛ وضعیتی که به «سندروم قلب شکسته» معروف است و تشخیص آن در دقایق نخست اورژانس می‌تواند دشوار باشد. اکنون پژوهشگران در مطالعه‌ای جدید به دنبال راهی هستند تا این بیماری را زودتر و با اطمینان بیش‌تری از حمله قلبی واقعی تشخیص دهند و متمایز کنند.
روغن نعناع فلفلی در ۲۰ روز فشار خون را کاهش داد

روغن نعناع فلفلی در ۲۰ روز فشار خون را کاهش داد

یک گیاه معطر که هزاران سال است در تمدن‌های مختلف برای مشکلات گوارشی به کار می‌رود، حالا در یک کارآزمایی بالینی کوچک، توسط پژوهشگران بررسی شد. پژوهشگران دانشگاه لنکشر اعلام کردند مصرف روزانه روغن نعناع فلفلی در افراد دارای فشار خون کمی بالا، پس از ۲۰ روز با کاهش قابل توجه فشار خون سیستولیک همراه بود؛ نتیجه‌ای امیدوارکننده که هنوز برای تبدیل شدن به یک توصیه درمانی عمومی به پژوهش‌های بزرگ‌تر نیاز دارد.
راز مهندسی بناهای تاریخی بدون نرم‌افزارهای مدرن امروزی
یک استاد معماری دانشگاه آزاد در گفت‌وگو با آناتک:

راز مهندسی بناهای تاریخی بدون نرم‌افزارهای مدرن امروزی

گنبدها و مناره‌های تاریخی قرن‌ها پیش، بدون نرم‌افزارهای مهندسی امروز، بر پایه هندسه، تجربه و شناخت دقیق نیروها ساخته شدند؛ سازه‌هایی که در آن‌ها قوس و طاق، ضخامت دیوار، نوع مصالح و حتی تناسبات هندسی در خدمت یک هدف مشترک بود: تعادل و پایداری.