پیشنهاد سردبیر
علم و پژوهش
مسیر نگاه هر انسان، شیوه فکر کردن او را آشکار میکند
چشمها افکار شما را لو میدهند
چشمها رازهایی را فاش میکنند که خودمان از آنها خبر نداریم. وقتی وارد یک محیط تازه میشویم، نگاه ما بیهدف در فضا حرکت نمیکند. مغز در همان لحظات نخست، میان انبوهی از اطلاعات دیداری انتخاب میکند؛ بعضی اشیا، نشانهها و جزئیات برای ما مهمتر از بقیه به نظر میرسند و توجهمان را بیشتر به خود جلب میکنند. همین انتخابهای ظریف و شخصی در مسیر حرکت چشمها، اطلاعاتی درباره اولویتهای ذهنی هر فرد در اختیار پژوهشگران قرار میدهد.
پروفسور «جان ای. ایبل» متخصص زلزلهشناسی «کالج بوستون» در گفتوگو با آناتک:
زلزله را نمیتوان با نشانههایی مانند رفتار حیوانات پیشبینی کرد
پیشبینی زلزله هنوز یک معمای حلنشده علمی است. با وجود گزارشهایی درباره رفتار غیرعادی حیوانات پیش از وقوع زمینلرزه، این مشاهدات تاکنون نتوانستهاند به یک روش قابل اعتماد برای پیشبینی زلزله تبدیل شوند. از دید دانشمندان، تشخیص نشانههای واقعی پیش از زلزله بسیار دشوار است و حتی فناوریهای نوین مانند هوش مصنوعی و دادههای ماهوارهای نیز هنوز نتوانستهاند این چالش بزرگ را حل کنند.
گفتوگوی آناتک با یک استاد تاریخ دانشگاه آزاد به مناسبت ۲۲ تیرماه، روز بزرگداشت خوارزمی
اگر خوارزمی نبود، مسیر رسیدن به هوش مصنوعی هموار نمیشد
بیستودوم تیر، روز بزرگداشت محمد بن موسی خوارزمی، فرصتی برای بازخوانی میراث دانشمندی است که با بنیانگذاری علم جبر و ارائه روشهای گامبهگام حل مسئله، اثری ماندگار بر تاریخ علم گذاشت. به گفته یک استاد و پژوهشگر تاریخ علم، اگر خوارزمی این تحول را در ریاضیات ایجاد نکرده بود، مسیر رسیدن به بسیاری از فناوریهای امروز، از جمله هوش مصنوعی، به این همواری طی نمیشد.
بارداری دوم مغز را به شیوههای شگفتانگیزی تغییر میدهد
هر بارداری یک اثر تازه روی مغز مادر میگذارد
بارداری دوم، تکرار تجربه بارداری اول نیست. مغز زنان در هر بارداری بار دیگر خود را دوباره میسازد؛ اما این تغییرات در بارداری دوم، الگوی متفاوتی نسبت به نخستین تجربه بارداری دارد. پژوهشگران دریافتهاند که هر بارداری اثر منحصربهفردی بر ساختار و عملکرد مغز بر جای میگذارد؛ تغییری که میتواند به سازگاری بهتر مادر با نیازهای فرزندان کمک کند.
هشدار دانشمندان درباره افزایش مواجهه با پرتوهای خورشیدی
اشعه فرابنفش تغییرات خطرناک در سلولها ایجاد میکند
این روزها نور خورشید بیخطر نیست. پشت نور و گرمای خورشید، پرتوهایی وجود دارند که میتوانند به آرامی ساختارهای حیاتی بدن را تحت تأثیر قرار دهند. افزایش سطح اشعه فرابنفش (Ultraviolet Radiation) نگرانیها درباره اثر این پرتوها بر سلولها و ماده ژنتیکی انسان را افزایش داده است؛ زیرا این تابشها تنها باعث آفتابسوختگی نمیشوند، بلکه میتوانند با ایجاد آسیب در DNA، عملکرد طبیعی سلولها را تغییر دهند.
یک استاد روانشناسی دانشگاه آزاد در گفتوگو با آناتک:
مغز برای صرفهجویی در انرژی، عادت میسازد
عادتها، زندگی ما را آرامآرام میسازند. بخش زیادی از کارهایی که هر روز انجام میدهیم، نتیجه تصمیمهای لحظهای نیست، بلکه عادتهایی هستند که در طول زمان شکل گرفتهاند. اما این عادتها چگونه در مغز ایجاد میشوند، چرا برخی از آنها بهراحتی ماندگار میشوند و تغییر بعضی دیگر تا این اندازه دشوار است؟
پیری سلولی (Cellular aging) چیست؟
پیری سلولی فرایندی طبیعی است که در آن سلولها بهتدریج توانایی خود برای تقسیم، ترمیم و انجام فعالیتهای معمول را از دست میدهند. این پدیده بخشی از چرخه زندگی سلولهاست و به بدن کمک میکند تا از تکثیر سلولهای آسیبدیده جلوگیری کند. با این حال، تجمع تعداد زیادی از سلولهای پیر در بافتها میتواند بر عملکرد طبیعی اندامها تأثیر بگذارد.
استرس اکسیداتیو (Oxidative stress) چیست؟
استرس اکسیداتیو زمانی ایجاد میشود که بین تولید رادیکالهای آزاد و توانایی بدن برای خنثی کردن آنها تعادل بههم بخورد. رادیکالهای آزاد مولکولهای ناپایداری هستند که در فرایندهای طبیعی بدن، مانند تولید انرژی در سلولها، ساخته میشوند.
تفاوت فروکتوز و گلوکز در تحریک گرسنگی
همه قندها احساس سیری یکسانی ایجاد نمیکنند
دانشمندان دریافتهاند که برابر بودن کالریها لزوما به معنای یکسان بودن پیامهای ارسالی به مغز نیست؛ زیرا فروکتوز و گلوکز بهطرز شگفتآوری از مسیرهایی متفاوت بر گرسنگی اثر میگذارند.
دانشمند «دانشگاه هاروارد» در گفتوگو با آناتک بررسی کرد
هورمون استرس چگونه یادگیری مغز را محدود میکند
پژوهشگران برای نخستین بار مسیر زیستی تازهای را شناسایی کردهاند که نشان میدهد هورمون استرس کورتیزول از طریق سلولهایی به نام آستروسیتها به بسته شدن «دورههای بحرانی» رشد مغز کمک میکند؛ کشفی که میتواند در آینده به درک بهتر اختلالاتی مانند اوتیسم، اسکیزوفرنی و دوقطبی بینجامد، هرچند هنوز فاصله زیادی تا کاربردهای درمانی آن وجود دارد.
