زیرساخت دولت هوشمند در شرایط جنگی پایداری خوبی از خود نشان داد
آزمایش سخت جنگ تحمیلی اخیر، اگرچه فشارهایی را بر زیرساختهای حیاتی کشور وارد آورد، اما فرصتی ارزشمند برای محک زدن توانمندیهای بومی در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات نیز فراهم ساخت.
نباید از این واقعیت به سادگی عبور کرد که در این میدان دشوار، خدمات دولت هوشمند، نشان داد که معماریهای مبتنی بر دانش بومی تا چه میزان میتوانند در برابر تهدیدات سایبری و اختلالات گسترده، تابآور باشند.
آنچه در ادامه میخوانید حاصل گفتوگوی خبرنگار آناتک با احسان کیانخواه، دبیر سابق شورای اجرایی فناوری اطلاعات کشور است که ضمن تشریح وضعیت فعلی دولت هوشمند، بر ضرورت تکمیل مسیر خودکفایی در زیرساختهای دولت الکترونیک و کاهش وابستگیهای خارجی تأکید میکند.
دولت هوشمند پایدار؛ معماری مقاوم در برابر بحران
از نگاه فنی، زیرساخت دولت هوشمند بر بستر شبکه ملی اطلاعات تا چه میزان با معماری «پایدار و مقاوم در برابر بحران فعلی» تطابق دارد؟ عملکرد خدمات هوشمند دولت را چطور میبینید؟
موضوع دولت هوشمند و این موارد در پایداری خوبی قرار دارد. باید یک کاری کرد. همان زمانی که در جایگاه بودم پیگیر میکردم که باید سرویسی که در لایه بکاند هست را از سرویسی که در لایه فرانت هست در سطح دستگاه جدا کرد. یک زمانی یک وزارتخانهای دارد مجموعهای از دیتاهایی را برای موضوعات هندل میکند، یا یک زمانی یک درگاهی هم دارد که کاربران با آن ارتباط برقرار میکنند. این تفکیک اگر ایجاد شود...
همچنین در بحث شبکهٔ دولت هوشمند، این تفکیکی که اگر ایجاد بشود بین معماری دادهای دولت و معماری اپلیکیشنهای دولت، به نظرم پایداری در سطح بالاتری قرار میگیرد. اما همچنان آن نکتهای که در بحث امنیت اشاره شد، اینکه به شدت به تجهیزات خارجی وابسته هستیم، این معضلات را تشدید میکند. باید یک فکر جدیای کرد برای این جریان امنیت سایبری. این موضوع یک موضوع خیلی جدی است که باید برای آن فکری کرد، البته توجه به این نکته هم ضروری است که تجهیزات را نمیشود بدون بروزرسانی کردن نگه داشت.
این یک نکته مهمی است. اما اگر بتوان بین سرویس دادهای و سرویس اپلیکیشنی یک تمایزی قائل شد و معماری دادهای را از معماری فرآیندی یا معماری سطح کاربری جدا کرد، یعنی معماری فرآیند را از معماری داده جدا کرد، سطح پایداری دولت هوشمند ارتقا پیدا میکند. یعنی دادهها را در یک معماری دیگری فارغ از وزارتخانهها بتوان مدیریت کرد، این پایداری را ارتقا میدهد.
هویت دیجیتال مستقل؛ ستون فقرات دولت هوشمند مقاوم
موضوع «هویت دیجیتال» و «احراز هویت» چقدر در معماری دولت هوشمند تثبیت شده؟ آیا زیرساخت آن به گونهای است که در شرایط بحران هم قابل اتکا باشد؟
بحث احراز هویت به نظرم مشکل خاصی ندارد. فقط نکتهای که وجود دارد، برنامهنویسها معمولاً از پکیجهایی استفاده میکنند. بروزرسانی کردن پکیجها خیلی مهم است، آنلاین استفاده نکردن از پکیجها خیلی مهم است. باید به صورت لوکال در یک سری ریپازیتوریهایی که میتواند در وزارت ارتباطات باشد یا در جای دیگری باشد که مجموعه ابرهایی که در کشور وجود دارند میتواند این را پشتیبانی کنند. اگر این اتفاق بیفتد، در وضعیت پایداری خوبی هستیم.
تابآوری اجتماعی؛ پیوند عمیق آن با معماری ارتباطی
«تابآوری اجتماعی» در شرایط جنگی و بحرانی را از منظر کارشناسی چگونه تعریف میکنید و فناوریهای ارتباطی چه نسبتی با آن دارند؟
در بحث جنگ شناختی ابزار نقش جدی بازی میکند. معماری آن ابزار، معماری ارتباطی، نقش خیلی مهمی را در تابآوری اجتماعی بازی میکند. به طور کلی خیلی مؤثر است. اما نکته مهم بحث مهندسی پیام است. گام اول این است که آبراههای مناسب و تمیزی شکل بگیرد که شبکههای اجتماعی داخلی دارد در این مسیر حرکت میکنند.
یک تنظیمگری دارد آنجا شکل میگیرد و این سلایق مختلف و نگرشهای مختلف را یک جورهایی پشتیبانی میکند. در ویراستی چیزهای عجیبوغریبی هم بعضاً دیده میشود، حالا ویراستی، چون یک صفحهٔ اکسپلور دارد قابل رویت است. باید ذائقههای مختلف را مدیریت کرد. به صورت کلی معماری مناسبی است. چیزی که الان وجود دارد یعنی شبکه اجتماعی داخلی، تنظیمگری اولیه آن وجود دارد.
نکته مهم مهندسی پیام در تابآوری اجتماعی است. در مهندسی پیام هر پیامی را به هر شکلی نمیتوان به هر دسته مخاطبی رساند. پیام نقش جدی دارد، ترتیببندی پیام، ترکیببندی پیام، اینکه با چه قدر تاخوری گفته بشود، اینها اهمیت دارد.
خنثیسازی جنگ شناختی با سرویسهای بومی؛ ضرورت جهانی شدن
نقش سرویسهای بومی در خنثیسازی جنگ شناختی و جلوگیری از انزوای اطلاعاتی جامعه را چگونه ارزیابی میکنید؟
واقعیت این است که شبکههای اجتماعی داخلی تا بینالمللی نشوند، در فضای جهانی نمیتوانند تأثیر بگذارند. یک نقش جدی در تابآوری اجتماعی داخلی دارند. مردم تقریباً میتوانند در این فضا نیازهایشان را برطرف کنند و انقدر محتوا الان وجود دارد که برای یک قشری که از شبکههای اجتماعی برای سرگرمی میخواهند استفاده کنند، دارد فضایشان را قربان کند.
بحث اینکه بتوان یک تبیین بینالمللی انجام داد همچنان این ظرف جدی وجود دارد، چون نتوانستیم شبکههای اجتماعی را جهانی کنیم، مجبوریم که از همین سکوهای عمومی جهانی استفاده کنیم که آفتهایی هم دارد که نیاز به چارهاندیشی در آینده برای آنها وجود دارد.
انتهای پیام/
