گیمنتها در دنیای بازیهای موبایلی کسب و کاری رو به افول هستند؟
به گزارش خبرگزاری آنا، گیمنتها در سالهای گذشته یکی از مهمترین محلهای دسترسی به بازیهای رایانهای و کنسولی بودند. بازیکنانی که امکان خرید رایانههای قدرتمند یا کنسولهای بازی را نداشتند، با پرداخت هزینه ساعتی از تجهیزات این مراکز استفاده میکردند و در کنار دوستان خود به رقابت میپرداختند. این کسبوکارها بهتدریج به بخشی از فرهنگ بازی در میان نوجوانان و جوانان تبدیل شدند؛ فضایی که در آن تجربه بازی از یک سرگرمی فردی فراتر میرفت و به فعالیتی جمعی تبدیل میشد.
ورود تلفنهای هوشمند و فراگیر شدن بازیهای موبایلی، معادله اقتصادی این مراکز را تغییر داد. اکنون بخش بزرگی از بازیکنان میتوانند بدون مراجعه به یک مکان مشخص، بازیهای مورد علاقه خود را اجرا کنند، با دوستانشان ارتباط بگیرند و حتی در رقابتهای آنلاین شرکت کنند. در چنین شرایطی، گیمنتی که همچنان بر اجاره ساعتی رایانه و کنسول تکیه دارد، با رقیبی مواجه است که همیشه در جیب مشتری قرار گرفته است.
البته تغییر ابزار بازی به معنای پایان نیاز به تجربه جمعی نیست. براساس دادههای گزارش بازیخیزهای ۱۴۰۲، فرصت تازه گیمنتها در وضعیت جدید را باید در فاصله میان بازی فردی و تجربه اجتماعی جستوجو کرد؛ فضایی که در آن رقابت حرفهای، تماشای مسابقات، تولید محتوای زنده و ارتباط میان بازیکنان به خدمات اصلی تبدیل میشوند.
گیمنت سنتی در برابر بازیکن موبایلی
مزیت اصلی بازی موبایلی، دسترسی آسان و هزینه ورود پایینتر برای بسیاری از کاربران است. بازیکن برای شروع تجربه بازی به مراجعه حضوری، رزرو دستگاه یا پرداخت هزینه استفاده از تجهیزات یک مرکز نیاز ندارد. همین ویژگی، بخشی از تقاضایی را که پیشتر به گیمنتها وابسته بود، به محیط خانه و تلفن همراه منتقل کرده است.
این تغییر بهویژه برای مراکزی اهمیت دارد که مدل درآمدی آنها بر تعداد دستگاهها و میزان استفاده ساعتی مشتریان استوار است. در این الگو، درآمد مستقیماً به تعداد مراجعهکنندگان و مدت حضور آنها وابسته است. اگر مخاطب بتواند همان بازی را در خانه و بدون پرداخت هزینه ساعتی تجربه کند، گیمنت برای حفظ مشتری باید دلیل تازهای برای مراجعه ایجاد کند.
البته بازی موبایلی همه نیازهای بازیکنان را پاسخ نمیدهد. رقابت در یک فضای مشترک، مشاهده عملکرد دیگران، تشکیل تیم، حضور در مسابقات و تعامل مستقیم با بازیکنان حرفهای، تجربههایی هستند که با بازی انفرادی در تلفن همراه تفاوت دارند. حتی در بازیهایی که بستر اصلی آنها موبایل است، امکان برگزاری رقابت حضوری و ایجاد فضای تماشای مسابقات وجود دارد؛ بنابراین مسئله اصلی برای گیمنتها رقابت با تلفن همراه بر سر فراهم کردن امکان اجرای بازی نیست؛ چرا که در این زمینه، مزیت دسترسی همیشگی با دستگاه شخصی در اختیار بازی موبایلی قرار دارد. مزیت قابل توسعه این مراکز، فراهم کردن امکاناتی است که بازیکن بهتنهایی در خانه به آنها دسترسی ندارد.
گیمسنتر؛ عبور از اجاره دستگاه به تجربه رقابتی
یکی از مسیرهای قابل بررسی، تبدیل گیمنتهای سنتی به گیمسنترهایی است که خدمات متنوعتری ارائه میکنند. در این مدل، مجموعه به محلی برای برگزاری مسابقات، تمرین تیمها، رقابت بازیکنان حرفهای و آماتور و گردهمایی جامعه گیمرها تبدیل میشود. چنین مرکزی میتواند در کنار تجهیزات بازی، امکانات لازم برای پخش زنده و تماشای مسابقات را نیز در اختیار مخاطبان قرار دهد.
تصور برگزاری رقابتهای بازی در فضایی شبیه سالنهای ورزشی، نمونهای از این تغییر رویکرد است. در این الگو، چند بازیکن یا تیم در برابر یکدیگر قرار میگیرند، مسابقه روی نمایشگرهای بزرگ به نمایش درمیآید و تماشاگران نیز با خرید بلیت یا از طریق حمایت مالی و تبلیغاتی در رویداد مشارکت میکنند. چنین تجربهای میتواند برای مخاطبانی جذاب باشد که به بازی علاقه دارند، اما لزوماً خودشان بازیکن حرفهای نیستند.
این مدل بهویژه در بازیهای رقابتی ظرفیت بیشتری دارد. بازیهایی مانند فوتبال، کالاف دیوتی و ماینکرفت از جمله عناوینی هستند که میتوانند زمینه شکلگیری رقابتهای گروهی، لیگهای منظم و برنامههای نمایشی را فراهم کنند. البته انتخاب بازی برای هر رویداد باید با توجه به رده سنی مخاطبان، ضوابط محتوایی و ظرفیت جامعه بازیکنان انجام شود.
ایجاد چنین مراکزی در مراکز خرید بزرگ نیز میتواند دسترسی مخاطبان را افزایش دهد. حضور یک گیمسنتر در فضای تجاری، امکان پیوند سرگرمی دیجیتال با خدمات کافهای، فروش محصولات مرتبط و برگزاری رویدادهای مناسبتی را فراهم میکند. در این صورت، مراجعهکننده صرفاً برای استفاده از یک دستگاه وارد مجموعه نمیشود؛ بلکه با یک تجربه تفریحی و اجتماعی روبهرو خواهد شد.
هرچند افزایش استفاده از این مدل به انتخاب مکان مناسب و سرمایهگذاری متناسب نیاز دارد. تجهیز یک فضای بزرگ، تأمین کنسولها و رایانههای بهروز، فراهم کردن نمایشگرهای مناسب و ایجاد زیرساخت پخش زنده، هزینههایی هستند که باید در کنار ظرفیت واقعی جذب مخاطب محاسبه شوند. توسعه گیمسنترهای بزرگ بدون شناخت بازار محلی و برآورد تقاضا میتواند ریسک اقتصادی قابل توجهی ایجاد کند.
از بازی کردن تا تماشا کردن؛ شکلگیری اقتصاد تازه
یکی از تفاوتهای مهم صنعت بازی با سرگرمیهای سنتی، امکان تبدیل بازیکن به تولیدکننده محتوا و حتی چهره شناختهشده در جامعه گیمرهاست. استریمرها و بازیکنان حرفهای میتوانند مخاطبان زیادی جذب کنند و فعالیت آنها زمینه شکلگیری درآمدهای تازه از تبلیغات، حمایت مالی، فروش بلیت و مشارکت تجاری را فراهم میکند.
گیمسنترها میتوانند از این ظرفیت برای ایجاد یک چرخه اقتصادی استفاده کنند. برگزاری مسابقه، پخش زنده رقابتها، دعوت از بازیکنان شناختهشده و تولید برنامههای اختصاصی، مجموعهای از فعالیتهای مرتبط را شکل میدهد که درآمد آن صرفاً به اجاره دستگاه محدود نیست. در این ساختار، تماشاگر نیز به بخشی از بازار تبدیل میشود و ممکن است بدون انجام بازی، برای مشاهده رقابت یا حضور در یک رویداد هزینه کند.
تجربههای مطرحشده در جلسات فعالان این حوزه نشان میدهد یکی از چالشهای صنعت بازی ایران، پراکندگی فعالیتها و جزیرهای عمل کردن برگزارکنندگان مسابقات و تولیدکنندگان محتواست. ممکن است یک مجموعه مسابقهای برگزار کند، مجموعهای دیگر به سراغ استریمرها برود و گروهی نیز تجهیزات و فضای فیزیکی را تأمین کنند؛ اما نبود یک برنامه مستمر و بستر مشترک، مانع تبدیل این فعالیتهای پراکنده به یک بازار پایدار میشود.
راهکار این مسئله میتواند شکلگیری همکاری میان گیمسنترها، بنیاد ملی بازیهای رایانهای، شرکتهای ارتباطی، تولیدکنندگان محتوا و برگزارکنندگان رویداد باشد. هرکدام از این بازیگران ظرفیت متفاوتی دارند؛ یک مجموعه میتواند تجهیزات و فضای فیزیکی را فراهم کند، مجموعه دیگر مسئولیت تولید و پخش محتوا را برعهده بگیرد و حامیان مالی نیز از طریق تبلیغات و حمایت از مسابقات در تأمین هزینهها مشارکت کنند.
برگزاری مسابقه در چنین ساختاری نباید به یک رویداد مقطعی محدود بماند. ایجاد لیگهای هفتگی، ماهانه یا فصلی، تعریف ردههای مختلف رقابت و معرفی بازیکنان مستعد میتواند به شکلگیری مخاطب وفادار کمک کند. استمرار رویدادها همان عاملی است که یک گیمسنتر را از محل اجاره تجهیزات به یک برند شناختهشده در جامعه بازی تبدیل میکند.
زیرساخت ارتباطی؛ شرط رقابت عادلانه
رشد گیمسنترهای رقابتی بدون توجه به زیرساخت ارتباطی امکانپذیر نیست. در بازیهای آنلاین، کیفیت اتصال و تأخیر شبکه میتواند بر نتیجه رقابت اثر بگذارد. بازیکنی که با تأخیر بالای ارتباطی بازی میکند، در مقایسه با رقیبی که اتصال پایدارتر و سریعتری دارد، با شرایط یکسانی روبهرو نیست. این مسئله در مسابقات حرفهای اهمیت بیشتری پیدا میکند و میتواند اعتبار رویداد را تحت تأثیر قرار دهد.
تأمین اینترنت پایدار، کاهش تأخیر، مدیریت ترافیک و فراهم کردن شبکه داخلی مناسب برای اتصال تجهیزات، از نیازهای فنی چنین مراکزی است. در کنار این موارد، کیفیت تجهیزات، نگهداری مستمر دستگاهها و امکان بهروزرسانی بازیها نیز باید در برنامه اقتصادی مجموعه دیده شود.
گیمسنترهای مجهز میتوانند به مرکزی برای تمرین و آمادهسازی بازیکنانی تبدیل شوند که قصد حضور در رقابتهای داخلی و بینالمللی را دارند. ایجاد چنین فضایی در سطح ملی، حتی میتواند امکان دسترسی بازیکنان شهرهای دورتر را به تجهیزات و شرایط رقابتی مناسب فراهم کند. بازیکنی از استانی مانند سیستان و بلوچستان نیز باید بتواند در صورت فراهم بودن سازوکارهای لازم، از ظرفیت یک مرکز مجهز برای حضور در مسابقات استفاده کند.
این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که تفاوت کیفیت اتصال بازیکنان در مناطق مختلف، امکان رقابت برابر را محدود کند. ایجاد مراکز منطقهای و اتصال آنها به یک شبکه مسابقاتی منظم میتواند بخشی از این فاصله را کاهش دهد. البته تحقق این هدف به برنامهریزی فنی، همکاری اپراتورها و تعریف ضوابط روشن برای برگزاری مسابقات نیاز دارد.
مدل درآمدی پایدار؛ حلقه مفقوده گیمسنترها
تبدیل گیمنت به گیمسنتر، بدون طراحی مدل اقتصادی پایدار، صرفاً به افزایش هزینههای سرمایهگذاری منجر میشود. درآمد مجموعه باید از چند مسیر تأمین شود تا وابستگی آن به مراجعه روزانه بازیکنان کاهش یابد. دریافت هزینه عضویت، رزرو تجهیزات، برگزاری مسابقات، فروش بلیت، جذب حامی مالی، تبلیغات، اجاره فضای تولید محتوا و همکاری با برندهای مرتبط میتوانند در کنار یکدیگر قرار بگیرند.
مشارکت شرکتهای ارتباطی نیز ظرفیت قابل بررسی دارد. گیمسنترها مصرفکنندگان مستمر اینترنت هستند و برگزاری مسابقات و پخش زنده نیز به ترافیک ارتباطی نیاز دارد. همکاری با اپراتورها و ارائهدهندگان اینترنت میتواند در قالب تأمین زیرساخت، حمایت از رویدادها یا تعریف مدلهای تشویقی برای مجموعههای همکار شکل بگیرد. البته چنین همکاریهایی باید بر پایه قراردادهای شفاف و منفعت اقتصادی دوطرفه طراحی شوند.
نکته مهم دیگر، پرهیز از سرمایهگذاری سنگین پیش از سنجش بازار است. راهاندازی یک مرکز بزرگ با تجهیزات متعدد، بدون شناخت تعداد بازیکنان علاقهمند، توان پرداخت مخاطبان و ظرفیت جذب اسپانسر، ریسک بالایی دارد. اجرای آزمایشی در مقیاس محدود، برگزاری چند رویداد و ارزیابی میزان استقبال میتواند مسیر تصمیمگیری برای توسعه را روشنتر کند.
نکتۀ دیگر اینکه حمایت نهادهای متولی صنعت بازی باید به ایجاد چارچوب و استمرار فعالیتها کمک کند. تسهیل مجوزها، معرفی بازیهای مناسب، حمایت از مسابقات بازیهای ایرانی و کمک به شکلگیری ارتباط میان برگزارکنندگان، از جمله اقداماتی است که میتواند به رشد این بازار کمک کند. در کنار حمایت مالی، ایجاد سازوکارهای پایدار برای همکاری بخش خصوصی اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا هیچ کسبوکاری با اتکا به حمایتهای مقطعی و رویدادهای پراکنده به بازار باثبات نمیرسد.
آینده گیمنتها به بازتعریف نقش آنها وابسته است. مراکزی که صرفاً دستگاه بازی اجاره میدهند، در برابر گسترش بازیهای موبایلی با محدودیت جدی روبهرو خواهند شد؛ اما مجموعههایی که به محل رقابت، تماشای مسابقات، تولید محتوا و ارتباط میان گیمرها تبدیل شوند، میتوانند فرصت تازهای در اقتصاد بازی ایجاد کنند. بازی موبایلی الزاماً رقیب فضای فیزیکی بازی نیست؛ اگر تجربهای متفاوت و ارزشمند در این فضا شکل بگیرد، حتی میتواند به عاملی برای جذب مخاطبان بیشتر به گیمسنترها تبدیل شود.
انتهای پیام/