بازیهای کامپیوتری باعث تقویت عملکرد شناختی میشوند
به گزارش خبرگزاری آنا، بازیهای کامپیوتری سالها بیشتر از زاویه سرگرمی، اتلاف وقت یا نگرانی درباره پیامدهای آن بررسی شدهاند، اما مجموعهای از پژوهشهای جدید تصویر متفاوتی ارائه میکنند. این مطالعات نشان میدهند بازی کردن میتواند با برخی از تواناییهای شناختی مرتبط باشد و گیمرها در بعضی آزمونهای ذهنی عملکرد متفاوتی نسبت به افرادی داشته باشند که بازی نمیکنند.
گیمرها در کدام تواناییهای شناختی بهتر عمل میکنند؟
در یکی از تازهترین مطالعات، پژوهشگران دانشگاه وسترن کانادا عملکرد شناختی افرادی را بررسی کردند که میزان متفاوتی بازیهای ویدیویی انجام میدادند. بیش از ۹۰۰ نفر در تحلیل نهایی این پژوهش قرار گرفتند و عملکرد آنها با مجموعهای از آزمونهای شناختی سنجیده شد.
این آزمونها تواناییهای مختلفی را بررسی میکردند. حافظه کوتاهمدت، حافظه فضایی، استدلال، چرخش ذهنی، برنامهریزی، توجه، سرعت پردازش و مهار پاسخ از جمله این تواناییها بودند. پژوهشگران در نهایت نتایج آزمونها را در چند شاخص کلی از جمله حافظه کوتاهمدت، استدلال، عملکرد کلامی، سرعت پردازش و عملکرد شناختی کلی دستهبندی کردند.
هرچه بازی بیشتر، عملکرد شناختی بهتر؟
شرکتکنندگان بر اساس میزان بازی کردن به سه گروه تقسیم شدند. افرادی که اصلاً بازی نمیکردند، افرادی که کمتر از سه ساعت در هفته بازی میکردند و گروهی که دستکم سه ساعت در هفته به بازیهای ویدیویی میپرداختند.
نتایج نشان داد بین بازی کردن و چهار شاخص از پنج شاخص شناختی رابطه معنادار وجود دارد. گیمرها در حافظه کوتاهمدت، استدلال، سرعت پردازش و عملکرد شناختی کلی وضعیت بهتری داشتند. تنها در عملکرد کلامی تفاوت معناداری میان گروهها مشاهده نشد.
در بعضی از این تواناییها، میزان بازی کردن نیز اهمیت داشت. افرادی که دستکم سه ساعت در هفته بازی میکردند، در سرعت پردازش و عملکرد شناختی کلی بالاتر از افرادی قرار گرفتند که کمتر بازی میکردند و همچنین بالاتر از افرادی بودند که اصلاً بازی نمیکردند.
در بخش استدلال نیز گیمرهای پرتکرار عملکرد بهتری داشتند. در مقابل، در حافظه کوتاهمدت تفاوت اصلی میان گیمرها و افراد غیرگیمر دیده شد و هر دو گروهی که بازی میکردند، عملکرد بهتری نسبت به افراد بدون سابقه بازی داشتند.
این یافتهها نشان میدهد رابطه میان بازی و شناخت در همه تواناییها یکسان نیست. ممکن است بعضی مهارتهای ذهنی ارتباط بیشتری با بازی کردن داشته باشند، در حالی که در برخی تواناییهای دیگر تفاوت قابل توجهی دیده نشود.
بررسی ۱۳۳ پژوهش
بررسی گستردهتری که در سال ۲۰۲۶ منتشر شده، دادههای بسیار بیشتری را در کنار هم قرار داده است. پژوهشگران در یک مرور نظاممند و فراتحلیل، ۱۳۳ مطالعه منتشرشده بین سالهای ۲۰۰۵ تا اوت ۲۰۲۵ را بررسی کردند. این مطالعات در مجموع بیش از ۱۴ هزار نفر را دربر میگرفتند و رابطه بازیهای ویدیویی با تواناییهای شناختی را از روشهای مختلف بررسی کرده بودند.
نتایج این بررسی نیز از وجود یک رابطه مثبت میان بازیهای ویدیویی و عملکرد شناختی نشان داد. این ارتباط در حوزههایی مانند حافظه، تواناییهای فضایی، توجه دیداری، کنترل شناختی و هوش دیده شد. البته اندازه این ارتباط در مجموع کوچک بود، یعنی بازی کردن با تفاوتهای شناختی همراه بود، اما این تفاوتها آنقدر بزرگ نبودند که بتوان بازیهای ویدیویی را بهتنهایی عامل تعیینکننده عملکرد شناختی دانست.
بازی کردن چه چیزی را درباره مغز نشان میدهد؟
وقتی نتایج این دو پژوهش کنار هم قرار میگیرد، تصویر جالبتری شکل میگیرد. گیمرها در مجموعهای از مهارتهایی که به سرعت پردازش اطلاعات، حافظه، توجه و استدلال مربوط میشوند، عملکرد بهتری نشان دادهاند و مرور تعداد زیادی از پژوهشها نیز وجود رابطهای مشابه را تأیید کرده است.
انتهای پیام/