فاضلاب شهر شما رازهایی درباره سلامتتان پنهان کرده است
به گزارش خبرگزاری آنا به نقل از «سایتکدیلی» (SciTechDaily)؛ در دوران همهگیری کووید ۱۹، فاضلاب به ابزاری غیرمنتظره برای حفاظت از سلامت عمومی تبدیل شد. دانشمندان با بررسی آثار باقیمانده از ویروسها در فاضلاب توانستند شیوع عفونتها را در سراسر جوامع رصد کنند.
این موفقیت پژوهشگران دانشگاه ایالتی اوهایو را به بررسی احتمالی گستردهتر سوق داد: آیا همین فاضلاب میتواند اطلاعاتی درباره بیماریهای مزمن، عادتهای روزمره مرتبط با سلامت و شرایط زندگی مردم نیز آشکار کند؟
«اما لنکستر»، نویسنده اصلی پژوهشی که در نشریه «پژوهش محیطی» (Environmental Research) منتشر شده است، میگوید: «در دوران همهگیری، جهان آموخت که چگونه از فاضلاب برای ردیابی بیماریهای عفونی استفاده کند. ما این پرسش را مطرح کردیم که فاضلاب چه اطلاعات دیگری میتواند در اختیارمان قرار دهد؟».
لنکستر زمانی بررسی این پرسش را آغاز کرد که با نمونههای جمعآوریشده برای پایش کووید ۱۹ کار میکرد. او که پیشتر دانشجوی دکتری دانشکده بهداشت عمومی دانشگاه ایالتی اوهایو بود، اکنون بهعنوان مشاور بهداشت محیط در بوستون فعالیت میکند.
ارتباط میکروبهای فاضلاب با بیماریهای مزمن
ایده او بر باکتریهایی متمرکز بود که بهطور طبیعی در روده انسان زندگی میکنند. برخی از این میکروبها وارد فاضلاب میشوند و میتوانند سرنخهایی درباره میکروبیوم روده جمعی یک جامعه در اختیار پژوهشگران قرار دهند. از آنجا که ترکیب باکتریهای روده میتواند همزمان با وضعیت سلامت و سبک زندگی افراد تغییر کند، پژوهشگران میخواستند بررسی کنند که آیا تفاوت در باکتریهای موجود در فاضلاب، بازتابدهنده الگوهای گستردهتر سلامت عمومی نیز هست یا خیر.
برای بررسی این موضوع، گروه پژوهشی ۲۷ نمونه فاضلاب را که در سال ۲۰۲۲ از ۹ تصفیهخانه جمعآوری شده بودند، تجزیهوتحلیل کرد. این تصفیهخانهها به هشت شهر در ایالت اوهایو خدماترسانی میکردند. در مجموع، بیش از ۱.۳ میلیون نفر در این جوامع شهری و روستایی زندگی میکردند.
پژوهشگران باکتریهای مرتبط با روده انسان را شناسایی کردند و یافتههای خود را با اطلاعات در دسترس عموم درباره بیماریهای مزمن، رفتارهای مرتبط با سلامت، ویژگیهای جمعیتشناختی و شرایط اجتماعیاقتصادی مقایسه کردند.
ارتباط باکتریهای فاضلاب با بیماریهای مزمن
نتایج نشان داد که الگوهای باکتریایی متمایزی در شهرهای مختلف وجود دارد. چندین نوع باکتری با میزان شیوع چاقی، فشار خون بالا، آسم و دیگر بیماریهای مزمن در جوامع ارتباط داشتند. پژوهشگران همچنین ارتباطهایی میان این باکتریها و عواملی مانند سیگار کشیدن، افسردگی، فعالیت بدنی و بیکاری پیدا کردند.
یک گروه باکتریایی به نام «دسولفوویبریو» (Desulfovibrio) توجه پژوهشگران را به خود جلب کرد؛ زیرا فراوانی آن با هشت شاخص مختلف سلامت، از جمله چاقی، فشار خون بالا، سکته مغزی و دیگر بیماریهای مزمن، ارتباط داشت.
بهطور کلی، جوامع روستایی مقادیر بیشتری از این باکتریها را در فاضلاب خود داشتند و همزمان، میزان شیوع چندین بیماری مزمن در آنها بالاتر بود. یافتهها نشان داد که فاضلاب ممکن است به پژوهشگران در بررسی تفاوتهای سلامت میان جوامع، از جمله نابرابریهایی که دادههای موجود سلامت عمومی بهطور کامل آنها را توضیح نمیدهند، کمک کند.
لنکستر میگوید: «در بسیاری از موارد، پیامدهای نامطلوب سلامت در مناطق روستایی شدیدتر است. مشاهده این شاخصهای متمایز از وضعیت نامطلوبتر سلامت میکروبیوم روده در این مناطق، سرنخهایی درباره برخی عوامل مؤثر بر این وضعیت در اختیار ما قرار میدهد».
سرنخهای باکتریایی میتوانند به تصمیمگیریهای سلامت عمومی کمک کنند
این ارتباطها ثابت نمیکنند که باکتریها عامل ایجاد مشکلات سلامت بودهاند؛ بلکه شاخصهای احتمالی در اختیار پژوهشگران قرار میدهند که میتوان آنها را در مطالعات بعدی بررسی کرد. پایش فاضلاب با شناسایی الگوهای مشترک در جوامع مختلف، ممکن است در نهایت به مسئولان بهداشت عمومی کمک کند مناطقی را که با چالشهای بیشتری در حوزه سلامت روبهرو هستند، شناسایی کنند و درباره محل تخصیص منابع تصمیمهای آگاهانهتری بگیرند.
جیونگ لی، استاد و رئیس گروه علوم بهداشت محیط در دانشگاه ایالتی اوهایو و نویسنده ارشد این پژوهش، میگوید: «فاضلاب روشی منحصربهفرد برای درک سلامت جوامع بهطور کلی در اختیار ما قرار میدهد، نه فقط سلامت افرادی که به مراکز درمانی مراجعه میکنند».
این رویکرد بر پایه یکی از روشهای تثبیتشده پایش بیماریهای عفونی شکل گرفته است؛ هرچند استفاده از آن برای شناخت وضعیت بیماریهای مزمن، همچنان ظرفیتی نوظهور به شمار میرود.
لی میگوید: «این روش در حال حاضر به ما کمک میکند ویروسها، از جمله ویروسهای عامل کووید ۱۹، آنفلوانزا وامپاکس را ردیابی کنیم و همچنین این ظرفیت را دارد که از بررسی بیماریهای ناشی از مواد غذایی، مانند شیوع اخیر سیکلوسپورا، پشتیبانی کند».
پژوهشگران معتقدند که فاضلاب در آینده میتواند به جوامع کمک کند اثربخشی برنامههای سلامت عمومی را ارزیابی کنند، نه اینکه صرفا مناطقی را که مشکلات سلامت در آنها شایعتر است، شناسایی کنند.
یکی از احتمالات مطرحشده، پایش تغییرات باکتریهای روده برای بررسی این موضوع است که آیا برنامههای طراحیشده با هدف بهبود تغذیه، نتایج مورد انتظار را به همراه دارند یا خیر.
لی میگوید: «اکنون یافتههای ما نشان میدهد که ارزش این روش میتواند فراتر از شناسایی عوامل عفونی باشد؛ برای مثال، ردیابی تغییرات میکروبیوم روده در سطح جامعه ممکن است در نهایت به ما کمک کند ارزیابی کنیم که آیا برنامههای تغذیهای موجب بهبود سلامت روده شدهاند یا خیر».
انتهای پیام/