۸۷ درصد بازدید استریمر‌های ایرانی در سکوهای داخلی به یک درصد کانال‌ها تعلق دارد
به گزارش خبرگزاری آنا، فرزانه شریفی، عضو هیئت‌مدیره و معاون پژوهش بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای، در نشست خبری رونمایی از داده‌نمای استریم در صنعت بازی‌های دیجیتال ایران، با تشریح جزئیات آماری این پژوهش گفت: این داشبورد امکان ایجاد شفافیت آماری درباره جامعه استریمر‌های بازی را فراهم کرده است؛ حوزه‌ای که پیش از این شناخت جامع و مبتنی بر داده‌های شمارشی از وضعیت آن در کشور وجود نداشت.
وی با اشاره به تفاوت استریمر‌های عمومی با استریمر‌های بازی افزود: در مرحله نخست این پژوهش، جامعه استریمر‌های بازی در آپارات بررسی شده و اطلاعات بیش از ۷۴۷۵ کانال فعال در این حوزه شناسایی شده است. این تعداد بیش از ۸۰ درصد جامعه استریمر‌های شناسایی‌شده در بخش مورد بررسی را تشکیل می‌دهد.
معاون پژوهش بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای ادامه داد: مجموع دنبال‌کنندگان این استریمرها به حدود ۳۲ میلیون نفر رسیده و ویدئو‌های منتشرشده از ابتدای فعالیت آپارات گیم تاکنون، بیش از ۱۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون بازدید داشته‌اند. تعداد ویدئو‌های بررسی‌شده نیز حدود ۵۱۲ هزار عنوان است.
شریفی با بیان اینکه بازه زمانی آغاز پایش داده‌ها از ۱۱ تیرماه تا ۲۱ آبان‌ماه بوده است، اظهار کرد: اطلاعات مربوط به بازی‌های محبوب نشان می‌دهد ماین‌کرفت، کالاف دیوتی، جی‌تی‌ای و روبلاکس در میان بازی‌های پرطرفدار استریمرها قرار دارند؛ با این حال، روند رشد روبلاکس و ماین‌کرفت نسبت به سایر عناوین بیشتر بوده است.
وی همچنین از پویایی بالای این جامعه آماری خبر داد و گفت: در برخی روز‌ها حدود ۱۰۰ استریمر جدید به این مجموعه اضافه می‌شوند. بررسی داشبورد بنیاد پیش از آغاز این نشست نیز نشان داد که از ۲۱ تا ۲۳ آبان‌ماه، حدود ۱۰۰ نفر دیگر به آمار شناسایی‌شده افزوده شده‌اند و تعداد استریمرها از مرز ۷۵۰۰ نفر عبور کرده است.
تقسیم‌بندی شش‌گانه برای شناخت جایگاه استریمرها
عضو هیئت‌مدیره بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای با اشاره به انجام نخستین گونه‌شناسی آماری استریمر‌های ایرانی بیان کرد: در این پژوهش، برخلاف برخی دسته‌بندی‌های موجود در پلتفرم‌ها، از ترکیبی از شاخص‌های آماری مانند تعداد دنبال‌کنندگان، میزان بازدید و عملکرد ویدئو‌ها استفاده شده است تا بتوان تصویری دقیق‌تر از جایگاه هر گروه به دست آورد.
وی افزود: بر اساس این شاخص‌ها، شش گروه شامل ستاره، حرفه‌ای، کارخانه محتوا، نوظهور، پرتفاعل، نیمه‌حرفه‌ای و تازه‌وارد در این تقسیم‌بندی معرفی شده‌اند.
شریفی توضیح داد: این عنوان‌گذاری در بنیاد انجام شده و با توجه به پویایی و تغییرات مستمر جامعه استریمرها، ممکن است در آینده متناسب با تحولات این حوزه بازنگری شود.
معاون پژوهش بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای درباره ویژگی گروه ستاره گفت: این دسته شامل پرمخاطب‌ترین و فعال‌ترین استریمرهاست که بیش از ۱۰۰ هزار دنبال‌کننده دارند و میزان بازدید محتوای آنها نیز در مقایسه با سایر گروه‌ها بالاتر است. گروه حرفه‌ای نیز از نظر شاخص‌های دنبال‌کننده و بازدید در سطوح بالاتری قرار می‌گیرد.
تمرکز ۸۷ درصد بازدید‌ها در یک درصد استریمرها
شریفی با تشریح یکی از یافته‌های مهم این پژوهش اظهار کرد: حدود ۸۷ درصد از مجموع ۱۲ میلیارد و ۸۰۰ میلیون بازدید ثبت‌شده در آپارات گیم، متعلق به یک درصد استریمر‌های شناسایی‌شده است؛ گروهی که حدود ۷۴ کانال را شامل می‌شود.
وی ادامه داد: همین تعداد محدود از کانال‌ها، حدود ۴۴ درصد مجموع ۳۲ میلیون دنبال‌کننده را در اختیار دارند. در مقابل، حدود ۹۰ درصد استریمرها که عمدتاً در گروه‌های تازه‌وارد و کم‌مخاطب قرار می‌گیرند، مجموعاً سهمی در حدود یک درصد از بازدید‌ها را به خود اختصاص داده‌اند.
عضو هیئت‌مدیره بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای این تفاوت آماری را از یافته‌های قابل توجه پژوهش دانست و گفت: چنین توزیعی نشان می‌دهد جامعه استریمرها از نظر میزان مخاطب و بازدید، ساختار یکسانی ندارد و بخش قابل توجهی از توجه کاربران به تعداد محدودی از کانال‌ها اختصاص یافته است.
وی تأکید کرد: شناخت این تفاوت‌ها می‌تواند به تحلیل دقیق‌تر جایگاه فعالان مختلف، شناسایی ظرفیت‌های تولید محتوا و طراحی برنامه‌های متناسب با شرایط هر گروه کمک کند.
ویدئو‌های چالشی هفت برابر بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرند
معاون پژوهش بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای با اشاره به یافته‌های مربوط به سلیقه محتوایی استریمرها و مخاطبان آنها گفت: یکی از نتایج اکتشافی این پژوهش، علاقه بیشتر مخاطبان به ویدئو‌های چالشی در مقایسه با ویدئو‌هایی است که صرفاً گیم‌پلی ساده بازی را نمایش می‌دهند.
وی افزود: ویدئو‌های دارای موضوعات چالشی حدود هفت برابر بیشتر از سایر ویدئو‌ها مورد توجه قرار می‌گیرند و از نظر جذب مخاطب و دنبال‌کننده نیز عملکرد قابل توجهی دارند.
شریفی درباره ژانر‌های محبوب بازی‌ها اظهار کرد: بازی‌های جهان‌باز، عناوین مبتنی بر ساخت‌وساز، بازی‌های اکشن و ماجراجویی و آثار راهبردی از جمله گونه‌هایی هستند که مورد استقبال قرار گرفته‌اند.
وی با اشاره به تفاوت میان تصور عمومی و نتایج به‌دست‌آمده درباره سلیقه نسل نوجوان ادامه داد: برخلاف این تصور که بازی‌های اکشن بیشترین جذابیت را برای نوجوانان دارند، داده‌های پژوهش نشان می‌دهد بازی‌های جهان‌باز و عناوینی که امکان ساخت‌وساز و خلق فضای اختصاصی را فراهم می‌کنند، در میان کاربران جوان با استقبال بیشتری مواجه شده‌اند.
شریفی همچنین با اشاره به وضعیت استریمر‌های تازه‌کار گفت: حدود ۶۲ درصد از مجموعه ۷۴۷۵ کانال شناسایی‌شده در گروه تازه‌کار قرار می‌گیرند و ماین‌کرفت بازی اصلی حدود ۴۱.۳ درصد از این گروه است. این موضوع نشان می‌دهد ماین‌کرفت یکی از مسیر‌های اصلی ورود فعالان جدید به عرصه استریم بازی محسوب می‌شود.
معاون پژوهش بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای در ادامه به ظرفیت بازی‌های ایرانی اشاره کرد و افزود: پس از روبلاکس، بازی ایرانی پسرخوانده در میان عناوین نوظهور مورد توجه استریمرها قرار گرفته است؛ موضوعی که می‌تواند برای بررسی جایگاه بازی‌های داخلی در فضای تولید محتوای دیجیتال اهمیت داشته باشد.
ثبت رکورد پخش زنده همزمان ۲۷۷ استریمر
شریفی با تشریح روند تاریخی فعالیت استریمرها در آپارات گفت: نخستین فعالیت‌ها در این پلتفرم به حدود سال ۱۳۹۴ بازمی‌گردد، اما بیشترین رشد در ثبت‌نام و ورود استریمر‌های بازی به آپارات گیم از سال ۱۴۰۲ آغاز شده و در سال ۱۴۰۳ نیز ادامه داشته است.
وی درباره وضعیت پخش زنده همزمان استریمرها اظهار کرد: در ۲۰ آبان‌ماه، ۲۷۷ استریمر به‌صورت همزمان پخش زنده داشتند که این میزان در مقایسه با دوره‌های گذشته رکورد قابل توجهی محسوب می‌شود. همچنین در ۱۴ مردادماه سال جاری، تعداد استریمر‌های فعال به‌صورت همزمان به بیش از ۳۰۰ نفر رسید.
عضو هیئت‌مدیره بنیاد ملی بازی‌های رایانه‌ای ساعت ۲۲ را پرترافیک‌ترین زمان فعالیت و تماشای استریم عنوان کرد و افزود: بررسی داده‌ها نشان می‌دهد ساعت ۱۰ شب بیشترین میزان استقبال کاربران از پخش محتوا و فعالیت استریمرها را به خود اختصاص می‌دهد.
وی با اشاره به محدودیت‌های موجود در اطلاعات جمعیت‌شناختی این جامعه گفت: در حال حاضر داده دقیق و قابل اتکایی درباره سن استریمرها در اختیار نداریم. تشخیص جنسیت نیز به دلیل محدودیت اطلاعات و دشواری شناسایی از روی نام کانال‌ها با عدم قطعیت همراه است؛ با این حال، برآورد‌های اولیه نشان می‌دهد پسران نوجوان سهم بیشتری در این جامعه دارند.
شریفی در بخش دیگری از سخنان خود به تفاوت الگوی فعالیت استریمر‌های پرمخاطب و گروه‌های میانی اشاره کرد و گفت: برخلاف تصور رایج، پخش زنده در میان استریمر‌های ستاره و پرمخاطب محبوبیت کمتری دارد و این گروه بیشتر از ویدئو‌های از پیش ضبط‌شده استفاده می‌کنند. در مقابل، پخش زنده بیشتر مورد توجه استریمر‌های گروه‌های میانی قرار گرفته است.
وی در پایان با اشاره به تأثیر نوع محتوای بازی بر میزان استقبال مخاطبان خاطرنشان کرد: موضوعات چالشی و ترسناک نیز از جمله زمینه‌هایی هستند که می‌توانند توجه بیشتری در فضای استریم ایجاد کنند و بررسی دقیق‌تر آنها به شناخت سلیقه مخاطبان و الگو‌های تولید محتوا کمک خواهد کرد.
انتهای پیام/