پایان سلطه الگوریتمها نزدیک است
به گزارش خبرگزاری آنا، به نقل از گاردین؛ دولت استرالیا طرحی را برای افزایش اختیار کاربران در شبکههای اجتماعی مطرح کرده است که بر اساس آن، افراد میتوانند میان دو شیوه نمایش محتوا انتخاب کنند: فید مبتنی بر پیشنهادهای الگوریتمی یا صفحهای که مطالب حسابها و گروههای دنبالشده توسط کاربر را نمایش میدهد.
این پیشنهاد در قالب طرحی با عنوان My Feed, My Way (فید من، انتخاب من) مطرح شده است. بر اساس آن، پلتفرمهای اجتماعی باید امکان انتخاب میان فید الگوریتمی و فید زمانی و بدون پیشنهادهای شخصیسازی شده را در اختیار کاربران قرار دهند. هدف این است که افراد به جای دریافت محتوایی که سامانههای پیشنهاد دهنده برایشان انتخاب میکنند، بتوانند خودشان درباره مطالب قابل مشاهده تصمیم بگیرند.
این طرح در شرایطی مطرح شده که نقش الگوریتمها در شکلدهی به تجربه کاربران، انتخاب محتوا و حتی نگرش آنها به موضوعات مختلف به یکی از چالشهای جدی فضای دیجیتال تبدیل شده است.
الگوریتم چگونه مسیر محتوای کاربران را تغییر میدهد؟
شبکههای اجتماعی برای انتخاب محتوای قابل نمایش، رفتار کاربران از مدتزمان تماشای یک ویدئو و واکنش به یک پست گرفته تا جستوجوها، لایکها و اشتراکگذاریها را بررسی میکنند. این دادهها به الگوریتمها کمک میکند علایق احتمالی هر فرد را تشخیص دهند و مطالب مشابه یا مرتبط را در صفحه او قرار دهند.
با این حال، مسئله زمانی پیچیده میشود که تعامل کاربر با یک محتوای خاص، حتی اگر کوتاه یا اتفاقی باشد، به مبنایی برای پیشنهاد مطالب مشابه تبدیل شود. در چنین شرایطی، صفحه کاربر ممکن است به تدریج از محتوای متنوع فاصله بگیرد و بیشتر به موضوعاتی محدود شود که سامانه آنها را جذابتر یا متناسبتر با رفتار قبلی فرد تشخیص داده است.
گاردین در گزارشی در سال ۲۰۲۴، با بررسی حسابهای آزمایشی متعلق به مردان جوان، نشان داد که تعامل محدود با برخی تصاویر و ویدئوها میتواند مسیر پیشنهادهای الگوریتمی را تغییر دهد و کاربران را با محتوای زنستیزانه و مطالب راست افراطی بیشتری مواجه کند.
این مسئله فقط به کاربران نوجوان یا افرادی با علایق خاص محدود نمیشود. بزرگسالان نیز ممکن است در معرض محتوای افراطی، تبلیغات گمراهکننده و پیشنهادهای تکراری قرار بگیرند. از سوی دیگر، محتوای خشمبرانگیز و جنجالی به دلیل ایجاد واکنش و تعامل بیشتر، شانس بالاتری برای دیدهشدن پیدا میکند که میتواند بر کیفیت گفتوگوهای عمومی و فضای سیاسی نیز اثر بگذارد.
استرالیا چه تغییری در تجربه کاربران ایجاد میکند؟
پیشنهاد دولت استرالیا بر این مبناست که کاربران هنگام ورود به شبکههای اجتماعی بتوانند شیوه نمایش محتوا را انتخاب کنند. در حالت نخست، الگوریتمها همچنان با تحلیل رفتار و علایق افراد، مطالب پیشنهادی را در صفحه آنها قرار میدهند؛ اما در حالت دوم، فید فقط محتوای حسابها و گروههایی را نشان میدهد که کاربر شخصاً دنبال کرده است.
به این ترتیب، فردی که تمایلی به دریافت پیشنهادهای خودکار ندارد، میتواند بدون آنکه مجبور باشد شبکه اجتماعی را ترک کند، تجربه متفاوتی از حضور در آن داشته باشد.
البته این پیشنهاد در زمان انتشار گزارش گاردین همچنان در مرحله بررسی و مشورت قرار داشت و اجرای آن به تصویب و نهاییشدن مقررات وابسته بود. بر اساس جزئیات مطرحشده، پلتفرمهایی که از الزامات قانونی تبعیت نکنند، ممکن است با جریمههایی تا سقف ۱۰۹.۲ میلیون دلار استرالیا مواجه شوند.
انتخابی که نباید در تنظیمات پنهان شود
یکی از پرسشهای مهم درباره چنین طرحی، میزان پایبندی شرکتهای فناوری به اجرای واقعی آن است. حتی اگر پلتفرمها گزینه غیرفعالکردن پیشنهادهای الگوریتمی را در اختیار کاربران قرار دهند، ممکن است دسترسی به این قابلیت را دشوار کنند یا کاربران را با طراحی رابط کاربری به استفاده از فید پیشنهادی بازگردانند.
تجربه اروپا نمونهای از این چالش را نشان میدهد. متا در پی مقررات اتحادیه اروپا امکان انتخاب فیدهای غیرشخصیسازیشده را برای کاربران فراهم کرد؛ با این حال، در سال ۲۰۲۵ یک دادگاه در هلند به نحوه دسترسی کاربران به این قابلیت اعتراض کرد و از شرکت خواست امکان انتخاب فید زمانی را به شکلی سادهتر و مستقیمتر در اختیار آنها قرار دهد.
این تجربه نشان میدهد که وجود یک گزینه در میان انبوه تنظیمات، به معنی برخورداری واقعی کاربران از حق انتخاب نیست. اگر تغییر حالت نمایش محتوا دشوار باشد یا کاربر پس از هر بار ورود دوباره به فید الگوریتمی بازگردد، هدف اصلی چنین مقرراتی محقق نخواهد شد.
شرکتهای فناوری از فید الگوریتمی دفاع میکنند
پلتفرمهای اجتماعی الگوریتمهای پیشنهاد محتوا را یکی از ابزارهای اصلی برای افزایش جذابیت و حفظ کاربران میدانند. این سامانهها با شناسایی علایق افراد تلاش میکنند مطالب مرتبطتری نمایش دهند و زمان حضور آنها در شبکه اجتماعی را افزایش دهند.
آدام موسری، مدیر اینستاگرام، نیز در واکنش به بحث فیدهای غیرالگوریتمی، درباره احتمال کاهش کیفیت تجربه کاربران در صورت کنارگذاشتن پیشنهادهای شخصیسازیشده صحبت کرده است.
با این حال، مسئله اصلی فقط بهتر یا بدتر بودن یکی از این دو شیوه نیست؛ بلکه این است که آیا کاربران حق دارند درباره سازوکار انتخاب محتوای صفحه خود تصمیم بگیرند یا خیر. فید الگوریتمی برای برخی افراد کاربردی و جذاب است، اما این مزیت نباید به معنای حذف امکان انتخاب برای کسانی باشد که ترجیح میدهند محتوای دنبال شده توسط خودشان را ببینند.
انتهای پیام/