حکمرانی فضای مجازی با شناخت دقیق جامعه و تقویت همراهی عمومی اثربخش‌تر می‌شود
به گزارش خبرگزاری آنا، محمدحافظ حکمی، معاون فناوری اطلاعات وزارت ارتباطات، امروز در نشست «آسیب‌شناسی ساختار و افق‌های بازآرایی حکمرانی فضای مجازی کشور» در خانه اندیشه‌ورزان ایران، با اشاره به روند شکل‌گیری ساختارهای حکمرانی فضای مجازی در کشور گفت: در دهه ۹۰ کشور از برخی تحولات این حوزه عقب نبود و ساختارهای نهادی برای مدیریت فضای سایبری ایجاد شد تا بتواند از تعارضات داخلی جلوگیری کند و منافع جمهوری اسلامی ایران را در این عرصه مورد توجه قرار دهد.
ضرورت شناخت دقیق فضای مجازی برای سیاست‌گذاری
حکمی با اشاره به مباحث مطرح‌شده درباره محتوای فضای مجازی افزود: محتوا یکی از اصلی‌ترین موضوعاتی است که باید در فضای جدید مورد توجه قرار گیرد و شناخت درستی از پدیده اینترنت و فضای مجازی شکل بگیرد.
وی ادامه داد: پیوست‌های مربوط به تأسیس و سپس تحکیم شورای عالی فضای مجازی نشان می‌دهد که هدف از ایجاد این ساختار، بازتعریف یک سازوکار برای تعیین سیاست‌های کلی و جهت‌گیری‌های این حوزه بوده است.
معاون فناوری اطلاعات وزارت ارتباطات تصریح کرد: تعیین سیاست‌های کلی و جهت‌گیری در فضای مجازی مسئله مهمی است و باید مشخص باشد چه انگیزه‌ای پشت ایجاد این ساختار وجود داشته و چه نوع راهبری برای این حوزه مورد نظر بوده است.
دوگانه‌سازی، فرصت سیاست‌گذاری عمیق را محدود کرد
حکمی درباره آسیب‌های ایجادشده در مسیر حکمرانی فضای مجازی گفت: برداشت من این است که در دهه ۹۰، کشور شاهد سلسله‌ای از انتخابات بود و نتایج آن موجب شد جریان‌های سیاسی به جای پذیرش مسئولیت خود در پیروزی یا شکست، به دنبال یافتن علت باشند.
وی افزود: مهم‌ترین علت و دلیلی که دو طرف، هم طرف پیروز و هم طرف بازنده، بر سر آن به نوعی به اجماع رسیدند، فضای مجازی بود؛ به این معنا که هر یک فضای مجازی را علت پیروزی یا شکست خود تلقی می‌کرد.
معاون فناوری اطلاعات وزارت ارتباطات ادامه داد: این فرایند موجب شکل‌گیری دوگانه‌سازی شد و این دوگانه‌سازی در ادامه به نوعی تعصب منجر شد و موضوع را به یک دعوای صفر و صدی تبدیل کرد؛ در نتیجه فرصت ورود به عمق موضوع و سیاست‌گذاری عمیق در این حوزه محدود شد.
زیرساخت‌های راهبردی کشور ظرفیت توسعه بیشتری دارند
حکمی با اشاره به فرصت‌های ایجادشده در کشور اظهار کرد: در همان دوره‌ای که می‌توان از آن به عنوان یک پنجره طلایی فرصت یاد کرد، اتفاقات بسیار مهمی در کشور رخ داد که تصویب سند معماری کلان شبکه ملی اطلاعات یکی از مهم‌ترین برنامه‌های کشور در این زمینه بود.
وی افزود: اگر این موضوع را با سایر کشور‌ها مقایسه کنیم، به لحاظ پیشرفت و میزان در دسترس بودن زیرساخت‌ها، کشور در برخی شاخص‌ها وضعیت قابل توجهی دارد و شبکه ملی اطلاعات از ظرفیت مهمی برای پیشبرد اهداف این حوزه برخوردار است.
معاون فناوری اطلاعات وزارت ارتباطات بیان کرد: با وجود این ظرفیت‌ها، این پرسش مطرح است که چرا نتوانستیم پدیده فضای مجازی را به شکلی که باید مدیریت کنیم و منافع ملی را در این حوزه به صورت مؤثر دنبال کنیم و چرا برخی مسائل همچنان به عنوان چالش‌های حل‌نشده باقی مانده‌اند.
شناخت نیازهای واقعی مردم به حکمرانی فضای مجازی کمک می‌کند
حکمی یکی از دلایل این وضعیت را ورود نگاه‌های سیاسی به مدیریت فضای مجازی دانست و گفت: در جمهوری اسلامی، یکی از مهم‌ترین مؤلفه‌های قدرت ملی از افکار عمومی جدا نیست و ما در همراه‌سازی مردم با سیاست‌های حوزه مدیریت فضای مجازی توفیق کافی نداشته‌ایم.
وی ادامه داد: یکی از دلایل این مسئله آن است که در برخی مقاطع، شئون زندگی عرفی مردم و نیازهای واقعی جامعه را به اندازه کافی به رسمیت نشناخته‌ایم و نتوانسته‌ایم دماسنجی دقیقی از جامعه داشته باشیم.
معاون فناوری اطلاعات وزارت ارتباطات تصریح کرد: در نتیجه، در حوزه‌های مختلف با دوگانه‌هایی مواجه شده‌ایم و این دوگانه‌ها در فضای مجازی بیشتر خود را نشان داده‌اند؛ زیرا فضای مجازی به دلیل اثرگذاری ویژه‌ای که در پدیده‌های اجتماعی دارد، امکان پنهان ماندن این اختلافات و فاصله‌ها را کاهش می‌دهد.
حکمرانی پایدار نیازمند تناسب سیاست‌ها با واقعیت اجتماعی است
حکمی با اشاره به چالش ایجاد یک شبکه حکمرانی‌پذیر گفت: نتوانستیم یک شبکه حکمرانی‌پذیر ایجاد کنیم، زیرا برخی از معیار‌های اعمال حکمرانی را در عرصه واقعی نیز نمی‌توانستیم به شکل مؤثر اجرا کنیم.
وی برای توضیح این مسئله به موضوع ماهواره اشاره کرد و افزود: برای نمونه، نمی‌توان از ممنوعیت استفاده از ماهواره سخن گفت، در حالی که در عمل دیش‌های ماهواره روی بسیاری از پشت‌بام‌ها دیده می‌شود. چنین وضعیتی نشان می‌دهد میان شاخص‌های اعمال قانون و واقعیت اجتماعی فاصله‌ای ایجاد شده است.
معاون فناوری اطلاعات وزارت ارتباطات ادامه داد: همین مسئله در عرصه فضای مجازی نیز اهمیت پیدا می‌کند؛ زیرا فضای مجازی اثرگذاری ویژه‌ای بر پدیده‌های اجتماعی دارد و فاصله میان سیاست‌گذاری و واقعیت جامعه می‌تواند اجرای سیاست‌ها را با چالش مواجه کند.
حکمی در پایان گفت: این شرایط موجب شد بخشی از آن پنجره فرصت طلایی که می‌توانست برای سیاست‌گذاری و حکمرانی مؤثرتر در فضای مجازی مورد استفاده قرار گیرد، از دست برود.
انتهای پیام/