لطیفی: مأموریت مدرسه فقط آموزش چند درس نیست؛ هویت اسلامی ـ ایرانی در برنامه درسی جدید محوریت دارد

به گزارش خبرنگار آنا، حجت‌الاسلام‌والمسلمین علی لطیفی، رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی در سی‌ونهمین اجلاس رؤسای آموزش و پرورش کشور، با تشریح رویکردهای زیست‌بوم جدید برنامه درسی، درباره مأموریت اصلی مدرسه و جایگاه شایستگی‌های عمومی در نظام آموزشی توضیح داد.

مأموریت مدرسه فقط آموزش ریاضی، فارسی و علوم نیست

رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی با طرح این پرسش که آیا مأموریت مدرسه صرفاً آموزش ریاضی، فارسی، علوم و سایر دروس است یا اینکه مدرسه باید دانش‌آموزان را برای زندگی فردی و اجتماعی شایسته نیز آماده کند، اظهار کرد: اگر وظیفه دوم را نیز برای مدرسه قائل باشیم، باید در برنامه درسی به شایستگی‌های عمومی نیز توجه کنیم.

لطیفی افزود: شایستگی‌های عمومی مجموعه‌ای درهم‌تنیده از دانش، مهارت، نگرش و توانمندی هستند که کسب آنها به افراد کمک می‌کند با مسائل فردی و اجتماعی زندگی امروز و آینده به شکل مؤثر مواجه شوند و بتوانند زندگی شایسته‌ای داشته باشند.

چهار شایستگی پایه و عمومی در برنامه درسی جدید

وی با اشاره به جایگاه شایستگی‌های عمومی در برنامه درسی جدید گفت: هویت اسلامی ـ ایرانی، ارتباط مسئولانه و مؤثر، تفکر و تعقل و خویشتن‌سازی، چهار شایستگی پایه و عمومی هستند که در برنامه درسی جدید مورد توجه قرار گرفته‌اند.

رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی در تشریح مفهوم هویت اسلامی ـ ایرانی اظهار کرد: به زبان ساده، هویت اسلامی ـ ایرانی به معنای خودآگاهی و تعلق خاطر ما ایرانیان مسلمان نسبت به این موضوع است که چه کسی هستیم و چه ویژگی‌ها، بینش‌ها، باورها، گرایش‌ها و نقش‌های فردی و اجتماعی داریم.

اجرای زیست‌بوم جدید برنامه درسی از مهر ۱۴۰۵

لطیفی در ادامه با تشریح روند اجرای زیست‌بوم جدید برنامه درسی اعلام کرد: نخستین مرحله اجرای سراسری این برنامه از مهر ۱۴۰۵ آغاز خواهد شد و دوره و پایه اول ابتدایی، نقطه شروع اجرای آن خواهد بود.

به گفته وی، این مرحله در ۲۰۰ مدرسه ابتدایی در سراسر کشور اجرا می‌شود و در هر استان، دو منطقه در این طرح حضور خواهند داشت.

تغییر برنامه درسی فقط به کتاب‌های درسی محدود نمی‌شود

معاون وزیر آموزش و پرورش تأکید کرد که در زیست‌بوم جدید برنامه درسی، تغییرات صرفاً به کتاب‌های درسی محدود نیست و دو اتفاق مهم دیگر نیز در این زمینه رقم خورده است.

وی نخستین تغییر را طراحی یک برنامه درسی یکپارچه برای مجموعه فعالیت‌های آموزشی و پرورشی مدرسه عنوان کرد و گفت: برای همه فعالیت‌های آموزشی و پرورشی مدرسه، یک برنامه درسی یکپارچه خواهیم داشت که از این پس برنامه درسی مدرسه‌ای نامیده می‌شود.

لطیفی دومین تغییر را پشتیبانی از مدارس در مسیر اجرای برنامه درسی و رصد وضعیت آنها در طول سال تحصیلی دانست و افزود: دوره‌های آموزشی لازم برای استقرار این برنامه تحولی نیز در حال برگزاری است.

شناسایی مؤلفه‌های هویت اسلامی ـ ایرانی با بررسی بیش از ۱۰۰ مطالعه

رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی در بخش دیگری از سخنان خود به فرایند شناسایی ابعاد و مؤلفه‌های تفصیلی هویت اسلامی ـ ایرانی پرداخت و گفت: برای شناسایی این ابعاد، یک پروژه نیازسنجی انجام شد که در جریان آن بیش از ۱۰۰ مطالعه، تحقیق و گزارش مدیریتی مرتبط با نیازها، آسیب‌ها و مشکلات تربیتی، فرهنگی و اجتماعی حال و آینده ایران به صورت نظام‌مند مورد بررسی قرار گرفت.

وی افزود: تحلیل اسناد بالادستی و همچنین بررسی بیانات رهبر شهید انقلاب اسلامی درباره هویت اسلامی ـ ایرانی و انتظارات مطرح‌شده از آموزش و پرورش در این زمینه، از دیگر اقدامات انجام‌شده در این فرایند بوده است.

لطیفی ادامه داد: در این فرایند، چارچوب‌های شایستگی هفت کشور و ۱۰ سازمان، مؤسسه بین‌المللی و فراملیتی نیز به صورت تطبیقی مورد مطالعه قرار گرفته است.

هویت اسلامی ـ ایرانی در مدرسه چگونه پرورش می‌یابد؟

وی در ادامه ارائه خود به موضوع چگونگی پرورش هویت اسلامی ـ ایرانی در محیط مدرسه پرداخت و گفت: ابعاد این شایستگی شامل هویت دینی ـ معنوی، هویت محلی ـ ملی ـ انقلابی و هویت خانوادگی ـ جنسیتی است.

رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی، نحوه پرورش این ابعاد در محیط مدرسه را یکی از محورهای مهم زیست‌بوم جدید برنامه درسی دانست و بر ضرورت توجه جدی به چگونگی شکل‌گیری و تقویت هویت اسلامی ـ ایرانی در فرایند آموزشی و تربیتی مدارس تأکید کرد.

تغییر ۶۸ کتاب پایه دهم و ۷۱ کتاب پایه یازدهم فنی‌وحرفه‌ای و کاردانش

لطیفی در بخش دیگری از سخنان خود به تغییرات ایجادشده در رشته‌ها و کتاب‌های درسی شاخه‌های فنی‌وحرفه‌ای و کاردانش اشاره کرد و گفت: نقطه عزیمت این تغییرات، ارزشیابی برنامه‌های درسی موجود با توجه به تحولات بازار کار، تغییرات فناوری، ملاحظات دنیای آموزش و تکالیف تعیین‌شده در اسناد و مصوبات بالادستی بوده است.

وی افزود: حاصل این فرایند، تغییر و به‌روزرسانی تعدادی از رشته‌های فنی‌وحرفه‌ای و کاردانش و تصویب آنها در شورای عالی آموزش و پرورش بوده است.

رئیس سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی همچنین از تغییر و به‌روزرسانی ۶۸ کتاب درسی پایه دهم و ۷۱ کتاب پایه یازدهم در شاخه‌های فنی‌وحرفه‌ای و کاردانش خبر داد؛ تغییراتی که با هدف انطباق بیشتر برنامه‌های درسی و آموزشی با نیازهای جدید بازار کار، تحولات فناوری و الزامات اسناد بالادستی انجام شده است.