آیا بازیهای ویدئویی به یادگیری زبان انگلیسی کمک میکنند؟
پژوهشی تازه در دانشگاه «Cambridge»، درباره «یادگیری و آموزش زبان دوم مبتنی بر بازیهای دیجیتال» نشان میدهد این رویکرد معمولاً نتایج آموزشی و انگیزشی مثبتی به همراه دارد. در این مطالعه تأکید شده است که استفاده از بازیها به ویژه در یادگیری واژگان مؤثر است، هرچند هنوز روششناسیها و چارچوبهای نظری این حوزه به اندازه کافی توسعه نیافته است و نقش معلمان نیز کمتر بررسی شده است.
بازیهای دیجیتال و ظرفیت تازه برای یادگیری زبان
محبوبیت گسترده بازیهای دیجیتال سبب شده است پژوهشگران توجه بیشتری به ظرفیت آموزشی آن نشان دهند. براساس برخی برآوردها، حدود ۳٫۴ میلیارد نفر در جهان در نیمه دوم سال ۲۰۲۴ دستکم یک بازی ویدیویی انجام دادهاند و صنعت جهانی بازیهای ویدیویی حدود ۲۸۲ میلیارد دلار درآمد داشته است.
بخش قابل توجهی از پژوهشهای جدید بر «بازی کردن به زبان دوم» تمرکز دارد؛ یعنی تجربه بازیها خارج از محیط آموزش رسمی و با استفاده از زبان دوم. این مطالعات با روشهای کیفی و کمی گوناگون بررسی میکند که چگونه مکانیکها و ژانرهای مختلف بازی میتواند محیطی برای یادگیری زبان فراهم کند. چنین پژوهشهایی به درک بهتر ظرفیت آینده آموزش زبان مبتنی بر بازی و همچنین نقش اجتماعی و فرهنگی این پدیده کمک میکند.
این پژوهشها نشان میدهد بازیهای دیجیتال میتوانند محیطی مناسب برای یادگیری زبان دوم فراهم کنند. برخی ویژگی بازیها، به ویژه در بازیهای چندنفره، نقشآفرینی آنلاین و ماجراجویی، باعث افزایش انگیزه و توجه بیشتر به معنا در فرایند یادگیری میشود. همچنین بررسیهای پیمایشی نشان داده است که بازی کردن به زبان دوم خارج از محیط آموزش رسمی پدیدهای جهانی است و بسیاری از بازیکنها آن را روشی مؤثر برای یادگیری زبان میدانند. در کنار این یافتهها، پژوهشهای کیفی و تحلیل زبان در بازیها نشان میدهد این فضاها میتواند محیط زبانی، غنی و متنوع برای رویارویی با واژگان و گفتوگوهای گوناگون فراهم کند.
یادگیری حروف انگلیسی به کمک بازیهای ویدئویی
همزمان با این پژوهشها، برخی بازیکنهای کودک و نوجوان نیز تجربه خود از یادگیری زبان انگلیسی در بازیها را بیان میکنند. امیرعلی کودکی ۹ ساله است که میگوید: «معمولاً حدود یک یا دو ساعت در روز با Xbox بازی میکنم. من از «ماینکرافت» مسائل زیادی یاد گرفتهام و یکی از مهمترین آنها زبان انگلیسی است.»
او توضیح میدهد: «برای مثال با بازی کردن، فهمیدم که کلمه «Minecraft» با حرف «M» شروع میشود. وقتی این کلمه را میبینم، متوجه میشوم که «M» معادل «م» است. بعد همین حرف را در کلمههای دیگری مثل «Diamond» هم پیدا میکنم. خیلی از حروف انگلیسی را به همین شکل یاد گرفتهام.»
امیرعلی ادامه میدهد: «برای همین میتوانم بعضی از نوشتههای انگلیسی را بخوانم و تا حدی هم بنویسم. بیشتر کلمههایی که یاد گرفتهام از بازی ماینکرافت بوده است، زیرا زبان انگلیسی در آن کاربرد زیادی دارد و در مقابل به نظرم بازیهای اکشن تأثیر کمتری روی یادگیری زبان دارد.»
برخی ویژگی بازیها، به ویژه در بازیهای چندنفره، نقشآفرینی آنلاین و ماجراجویی، باعث افزایش انگیزه و توجه بیشتر به معنا در فرایند یادگیری میشود. همچنین بررسیهای پیمایشی نشان داده است که بازی کردن به زبان دوم خارج از محیط آموزشی رسمی پدیدهای جهانی است و بسیاری از بازیکنها آن را روشی مؤثر برای یادگیری زبان میدانند
بازیهای داستانمحور کمککنندهتر است
مهدی حسین، نوجوانی ۱۸ ساله است که تجربه متفاوتی دارد. او میگوید: «من کنکوری هستم و وقت زیادی برای بازی ندارم. زمان بازی کردن من هم منظم نیست، اما سبکهای مختلفی را تجربه کردهام. بعضی بازیها برای یادگیری زبان بسیار مفید است و بعضی دیگر تأثیر چندانی بر دانش زبانی ندارد.»
او درباره تفاوت بازیها توضیح میدهد: «مثلاً در بازی فوتبالی «فیفا» کلمههای انگلیسی زیادی یاد نگرفتهام، اما بازیهای داستانمحور، کلمات و اصطلاحات زیادی به من یاد داده است. در این بازیها معمولاً با یک شخصیت همراه میشویم و داستان او را دنبال میکنیم، برای همین فضای بیشتری برای یادگیری زبان وجود دارد؛ چون اگر معنی مکالمهها را متوجه نشویم، ادامه دادن بازی سخت میشود.»
مهدی میگوید: «من از بازیهایی مثل «Elden Ring» و «It Takes Two» اصطلاحات انگلیسی زیادی یاد گرفتهام. این نوع بازیها معمولاً از کلمههای خیلی سخت استفاده نمیکند و همین باعث میشود بتوانم مکالمهها را متوجه شوم. به صورت کلی بازیهای داستانی بیشتر به من کمک کردهاند، زیرا قسمتهایی مشخص از بازی به مکالمه میان شخصیتها اختصاص داده شده است. در واقع بعد از هر مرحله بازی، صحنههای گفتوگو نمایش داده میشود و این بخشها فرصت خوبی برای یادگیری زبان است.»
تأثیر لهجه و زیرنویس بر یادگیری زبان انگلیسی
او درباره اهمیت زیرنویس میگوید: «یکی از نکتههای مهم در یادگیری زبان از طریق بازی، فعال بودن زیرنویس است. وقتی زیرنویس روشن باشد، املای کلمهها را یاد میگیریم و تلفظشان را بهتر متوجه میشویم. برای مثال بازی «Mortal Kombat» و بسیاری از بازیهای داستانی زیرنویس دارند. بارها پیش آمده است که کلمهای را در بازی یاد گرفتهام و بعد همان واژه را در مدرسه شنیدهام و به راحتی معنی آن را فهمیدهام.»
پژوهشگران معتقدند با توجه به محبوبیت گسترده بازیهای دیجیتال در میان جوانان و نوجوانان، بررسی علمی این پدیده اهمیت زیادی دارد. به باور آنها، ادغام بازیهای دیجیتال در آموزش و یادگیری زبان دوم روندی است که به تدریج گسترش مییابد و احتمالاً به یکی از ابزارهای مهم در افزایش انگیزه و تقویت مهارتهای زبانی تبدیل خواهد شد
او درباره تأثیر لهجه شخصیت بازیها روی یادگیری زبان میگوید: «لهجه شخصیتها نیز نقش مهمی در یادگیری زبان دارد. برای مثال گزارشگر بازی فیفا به صورت مداوم صحبت میکند، بازی را گزارش میدهد و جملههای زیادی به کار میبرد، اما لهجه بریتانیایی غلیظ او باعث میشود فهمیدن بعضی کلمهها و جملهها سخت شود. به همین دلیل، بازیکن ممکن است بخشی از صحبتها را متوجه نشود و یادگیری زبان از آن بخشها دشوارتر شود.»
بازی ماینکرافت و تأثیر زیاد آن بر آموزش زبان
در کنار این تجربهها، علیرضا، کودکی ۹ ساله است که از تأثیر ماینکرافت بر یادگیری واژگان انگلیسی میگوید: «ماینکرافت بیش از هر بازی دیگری به من در یادگیری انگلیسی کمک کرده است. کلمههایی مثل Glass»، «Block»، Diamond» و «Gold» را یاد گرفتهام و معنی فارسی آنها را نیز میدانم.»
او در پایان میگوید: «هنوز نمیتوانم این کلمهها را درست بخوانم یا بنویسم، اما اگر یک کلمه را زیاد ببینم، ممکن است آن را بشناسم و از طریق این شناخت تصویری متوجه معنای آن کلمه شوم؛ حتی اگر نتوانم حرف به حرف آن را بخوانم یا بنویسم.»
پژوهشگران معتقدند با توجه به محبوبیت گسترده بازیهای دیجیتال در میان جوانان و نوجوانان، بررسی علمی این پدیده اهمیت زیادی دارد. به باور آنها، ادغام بازیهای دیجیتال در آموزش و یادگیری زبان دوم روندی است که به تدریج گسترش مییابد و احتمالاً به یکی از ابزارهای مهم در افزایش انگیزه و تقویت مهارتهای زبانی تبدیل خواهد شد.
انتهای پیام/