مدیر اندیشکده حکمرانی هوشمند:
کپیبرداری از فناوریهای غربی جای نوآوری را گرفته است
مدیر اندیشکده حکمرانی هوشمند در نشست تخصصی اینترنت و آموزش که در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات برگزار شد، تأکید کرد که کشور سرمایه انسانی و مالی کافی دارد، اما به جای نوآوری صرفاً از ابزارهای دیگران کپی میکند و این مسیر اشتباه است.
کد خبر : 1055047
داوود مسعودی، مدیر اندیشکده حکمرانی هوشمند، در این نشست ابتدا با اشاره به نگاههای صفر و یکی در کشور گفت: اولین مشکل ما، نگاههای صفر و یکی است. من خودم هم در کمیسیون مجلس حضور دارم، هم مدیریت اندیشکده حکمرانی هوشمند را بر عهده دارم، هم کارهای سیاستگذاری انجام میدهم و در چندین مجموعه دیگر نیز فعالیت میکنم. گاهی این نقشها با هم در تعارض هستند. مثلاً من مخالف اینترنت طبقاتی به این شکل هستم، اما اخیراً مجبور شدیم برخی کسبوکارها را برای دریافت اینترنت پرو معرفی کنیم. خیلیها اعتراض کردند که شما که مخالف هستید، چرا خودتان این کار را میکنید؟ پاسخ من این است که وقتی کسبوکارها نیاز دارند، نمیتوانم بگویم صبر کنید تا شرایط نرمال شود.
وی تأکید کرد: ما مجبوریم در حوزه فناوری به زیرساختها دست پیدا کنیم؛ چارهای نداریم. وگرنه از دنیا محو میشویم. امروز از اینترنت، هوش مصنوعی، زیرساختهای سختافزاری و نرمافزاری، موتورهای جستوجو و پلتفرمها صحبت میکنیم. ما چه داریم؟ فقط تا دلتان بخواهد سامانه و پورتال نوشتهایم؛ یعنی از ابزارهای دیگران استفاده کردهایم. در آموزش نیز بیشتر مصرفکننده هستیم. باید به سمت نوآوری برویم. همانطور که غرب کتابهای ما را در گذشته میبرد و بهروز میکرد، چرا ما امروز نتوانیم دانش آنها را بیاوریم و نسخههای کاملتر و بهروزتری ارائه دهیم؟
مدیر اندیشکده حکمرانی هوشمند با بیان اینکه ایران فقط از آمریکا و چین فاصله دارد، گفت: از بسیاری از کشورهای اروپایی عقب نیستیم. حوزه فناوری با سرعت و زمان کمتری بهروز میشود. یک روز برنامۀ دیگری بود، حالا گوگل آمده است. الان OpenAI، گوگل را به چالش کشیده است. فواصل پنجساله یا دهساله معنا ندارد. در خود ایران، یک استارتآپ گاهی عقب میافتد و دیگری جلو میآید. این ماهیت فناوری در عصر حاضر است. با همین سرعت میتوانیم عقب بمانیم یا خود را جلو بیندازیم. دیروز یکی از مسئولان در مصاحبهای گفت نمیتوانیم مثل چین عمل کنیم. این کلمه "نمیتوانیم" از کجا آمده است؟ ما میتوانیم تراشه تولید کنیم، موتور جستوجو تولید کنیم، سرویس ایمیل ارائه دهیم. تا زمانی که وابسته به فناوریهای آمریکایی باشیم، مشکل داریم؛ چه اینترنت داشته باشیم چه نداشته باشیم، چالش داریم.
مسعودی در ادامه به دغدغه دسترسی کودکان به اینترنت اشاره کرد و گفت: خودم نیز از دسترسی باز به گوشیهای هوشمند و اینترنت در عذابم. اما بچهای که این گوشی را در دست دارد و اینترنت جلوی اوست، مگر میشود کنترلش کرد؟ کشورهای اروپایی امروزه روی اسناد تنظیمگری و اخلاقی در حوزه هوش مصنوعی و اینترنت کار میکنند. ما نیز باید علاوه بر مسائل فنی، در این موضوعات نرم نیز پیشی بگیریم. من اسم آن را "تنظیمگری هوشمند" یا "اینترنت هوشمند" گذاشتهام. اگر بخواهیم اینترنت را هدفمند کنیم - مثلاً دانشآموز کلاس دوم ابتدایی به چه چیزهایی دسترسی داشته باشد - چرا هزینه را خودمان تحمل کنیم و ناگهان با قطعی، همه چیز را خاموش کنیم؟ این اشتباه است.
وی افزود: ما استعداد داشتیم، اما مسیر را اشتباه رفتیم: به جای کار روی زبانهای برنامهنویسی، سیستمعاملها و برنامههای پایه، به سراغ برنامههای صرفاً کاربردی رفتیم. منظور این نیست که در آن سطح کار نکنیم، بلکه باید تقسیم وظیفه کنیم و کارها را موازی پیش ببریم.
آموزش و هوش مصنوعی؛ دو دیدگاه ابزاری و محتوایی
مسعودی با ورود به حوزه آموزش گفت: به آموزش و هوش مصنوعی باید از دو دید نگاه کرد: نخست، بهعنوان ابزار؛ یعنی باید بتوانم از بستر اینترنت یا شبکه ملی اطلاعات و ابزارهایی مثل هوش مصنوعی استفاده کنم. دوم، آموزشِ خودِ این فناوریها. در دنیای آینده، همه باید بر این حوزهها مسلط باشند؛ پس باید آموزش فناوریهای نوین را نیز برنامهریزی کنیم. در بحث مدارس هوشمند، رئیسجمهور دستوری دادهاند که پتروشیمیها از محل مسئولیت اجتماعیِ خود، مدارس را هوشمند کنند. بهعنوان کارشناس معتقدم روالی که طی میشود، اشتباه است. حیف است این پول اینگونه هزینه شود. باید ابتدا در اندیشکدهها، مجموعههای فنی و آموزشوپرورش روی آن کار شود، سپس به اجرا برسد. ژاپن تبلتهایی تهیه کرده که محتوای آنها متناسب با نیاز کودک است؛ وقتی از کلاس دوم به سوم میرود، محتوا بهروز میشود. چه کرونا باشد، چه جنگ، چه آموزش حضوری یا غیرحضوری، این تبلت کار میکند. ما در تولید محتوا، چه آموزشی و چه فرهنگی، هیچ کاری نکردهایم. به همین دلیل، بچهها به اینستاگرام پناه میبرند.
وی افزود: همانطور که در فناوری باید نوآوری داشته باشیم، در آموزش نیز باید نوآوری کنیم. نسل جدید دیگر حاضر نیست از صبح تا عصر در کلاس یا شرکت بنشیند. اشکالی ندارد کاری انجام دهیم که بعداً دنیا از ما الگو بگیرد. ما از تسهیلات و کمکهای سازمانهای بینالمللی مانند یونسکو، یونیسف و سازمان جهانی بهداشت غافل شدهایم. من پروژهای با ششهزار کاربر داشتم. مسئول آن میگفت: "چرا ایرانیها به سازمان ملل مراجعه نمیکنند و درخواست بودجه نمیدهند؟" اکنون در زمان جنگ، چرا برای مسائل کودکان از این ظرفیت استفاده نمیکنیم؟
گلایه از کمتوجهی فعالان فناوری در شرایط بحران
مسعودی با ابراز تأسف گفت: متأسفم. بچههای حوزه فناوری ما قبلاً بسیار فعال بودند؛ امروز انگار نیستند. هرچقدر فراخوان میدهیم، حس میکنم حضور ندارند. من از برگزارکنندگان این نشست تشکر میکنم. حتی در زمان جنگ نباید کارها را تعطیل کنیم. بحران است، اما زندگی در جریان است. من جنگ هشتساله را بهعنوان کودک تجربه کردم. بمباران بود، اما زندگی روزمره جریان داشت. امروز هم باید تابآوری داشته باشیم. ما باید بپذیریم کشوری هستیم که به نظر میرسد قدرتهای جهانی نمیخواهند پیشرفت کنیم؛ زیرا ما استعداد داریم و اگر مطرح شویم، منافع دیگران کاهش مییابد. امروز که تحریم و جنگ داریم، کشورهای همسایه سود بیشتری میبرند. پس باید به این وضعیت حداقل چند سال عادت کنیم و برنامههایمان را تعطیل نکنیم.
وی در پایان تأکید کرد: پیشنهاد من این است که فعالان حوزه آموزش، اساتید و متخصصان فناوری کنار هم بنشینند و نیازها را احصا کنند. بچههای فناوری از ذهن خودشان نمیتوانند [محصولی] بسازند؛ باید بدانند تولیدکنندگان محتوا و معلمان چه میخواهند. ما باید به یک روش ترکیبی و صحیح در آموزش دست پیدا کنیم که هم حضوری و هم غیرحضوری پاسخگو باشد. برای آینده، چهبسا دوباره با ویروس جدیدی مواجه شویم. برنامهریزی کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت ضروری است. بدون برنامهریزی نمیتوان پیش رفت. همانطور که گفته شده: "نابرده رنج، گنج میسر نمیشود." بدون زحمت نمیتوانیم به زیرساختهای فناوری و رشد آموزشی مطلوب دست پیدا کنیم.
انتهای پیام/