صدف به کمک ترمیم استخوانهای آسیبدیده میآید
به گزارش خبرگزاری آنا به نقل از «ساینس آلرت» (Science Alert)؛ برای کمک به ترمیم استخوانهای آسیبدیده، روشهای مختلفی در اختیار پزشکان قرار دارد که هرکدام در کنار مزایای خود، محدودیتهایی نیز دارند. اکنون روش تازهای به این گزینهها اضافه شده است؛ مادهای برای ترمیم استخوان که از صدف مروارید به دست میآید و بهتازگی مجوز سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) را دریافت کرده است.
این ماده با نام تجاری «پرلبون پوتی ۱۶۰۰» (PearlBone Putty ۱۶۰۰) از صدفهای مروارید با منشأ پایدار تولید شده و مجوز ۵۱۰ (k) سازمان غذا و داروی آمریکا را دریافت کرده است. این مجوز به شرکت سازنده اجازه میدهد محصول را در بازار آمریکا بهعنوان مادهای برای ترمیم شکستگیها و نقصهای استخوانی عرضه کند.
پرلبون نخستین ماده جایگزین پیوند استخوان است که از «نَکر» (Nacre) یا همان «مادر مروارید» ساخته شده است؛ لایه براق و داخلی صدفهای خوراکی که مروارید نیز در ارتباط با آن شکل میگیرد. پژوهشگران برای تبدیل این ماده طبیعی به محصولی مناسب برای ترمیم استخوان، فرایندی شیمیایی طراحی کردهاند که حاصل سالها تحقیق است.
در این فرایند، کربنات کلسیم موجود در مادر مروارید طی ۲۴ ساعت به فسفات کلسیم تبدیل میشود؛ ماده معدنیای که بخش اصلی ساختار استخوان انسان را تشکیل میدهد و میتواند برای پیوند و ترمیم استخوان به کار رود.
مینگهاو ژنگ، زیستشناس حوزه پزشکی بازساختی از دانشگاه استرالیای غربی و یکی از اعضای تیم پژوهشی سازنده پرلبون، میگوید: «ما فناوریای را توسعه داده و ثبت اختراع کردهایم که مادر مروارید، یعنی ساختار معدنیشده صدف مروارید، را به یک ماتریس کامپوزیتی از مواد معدنی استخوان تبدیل میکند.»
او توضیح میدهد: «در واقع، راهی پیدا کردهایم که فرایند زیستمعدنیشدن (Biomineralization) را که در طبیعت میلیونها سال طول میکشد، به فرایندی تبدیل کنیم که تنها در یک روز قابل انجام است.»
صدف مروارید چگونه به ماده ترمیم استخوان تبدیل میشود؟
پژوهشگران پرلبون پیشتر بخشی از نتایج کار خود را در مجله علمی «متریالزاند دیزاین» (Materials & Design) منتشر کرده بودند. در این پژوهش، جزئیات تولید ترکیب کامپوزیتی فسفات کلسیم مبتنی بر مادر مروارید (NCOC) تشریح شده است.
برای تولید این ماده، از صدف نوعی صدف مروارید با نام علمی «پینکتادا ماکسیما» (Pinctada maxima) استفاده میشود که در آبهای ساحلی غرب استرالیا یافت میشود. صدفها ابتدا آسیاب و به پودر تبدیل میشوند. سپس این پودر با نمک فسفات کلسیم و آب ترکیب میشود تا ماده نهایی به دست آید. به گفته پژوهشگران، این ترکیب شرایطی فراهم میکند که سلولهای طبیعی استخوان بتوانند در محل آسیبدیده رشد کنند و فرایند بازسازی بافت استخوانی را پیش ببرند.
پژوهشگران در مقاله خود نوشتهاند: «در مجموع، دادههای ما نشان داد که ترکیب NCOC تولیدشده از طریق واکنشهای خودسختشونده، مزایایی مانند تجزیه زیستی سریعتر و توانایی تحریک تشکیل استخوان دارد و میتواند جایگزینی امیدوارکننده برای استخوان در فرایند بازسازی مؤثر آن باشد.»
تولید این ماده از نظر زیستمحیطی نیز اهمیت دارد؛ زیرا در ساخت آن از پسماندهای موجود صنعت پرورش مروارید استفاده میشود؛ موادی که در حالت عادی دور ریخته میشوند. به این ترتیب، صدفهای باقیمانده از این صنعت به مادهای با کاربرد پزشکی تبدیل میشوند.
مادهای که به رشد دوباره استخوان کمک میکند
پرلبون در آینده میتواند برای ترمیم بخشهای مختلف استخوان که بر اثر آسیب یا جراحی دچار نقص شدهاند، مورد استفاده قرار گیرد. البته مجوز سازمان غذا و داروی آمریکا محدودیت مشخصی برای کاربرد آن تعیین کرده است: این ماده نباید بهتنهایی نقش اصلی در حفظ پایداری مکانیکی استخوان داشته باشد.
به بیان دیگر، پرلبون برای پر کردن فضاهای خالی و نقصهای استخوانی در دوره ترمیم به کار میرود و در صورت نیاز میتواند همراه با ابزارهای تثبیتکنندهای مانند پلاک و پیچ استفاده شود.
یکی از ویژگیهای مهم این ماده، ساختار آن است که به سلولهای طبیعی استخوان امکان میدهد به محل آسیبدیده مهاجرت کنند، در آنجا تکثیر شوند و به تشکیل بافت استخوانی جدید کمک کنند. بهتدریج، بافت استخوانی طبیعی جایگزین ماده کاشتنی میشود.
پژوهشگران در مقاله خود درباره ویژگیهای این ترکیب نوشتهاند: «NCOC ترکیبی پیچیده از نمکهای کلسیم زیستسازگار و زیستتخریبپذیر است که میتواند استحکام مکانیکی خود را حفظ کند و اتصال و تکثیر سلولها و استخوانسازی را در شرایط آزمایشگاهی تقویت کند.»
جایگزینی برای برداشت استخوان از بدن بیمار دریافت مجوز سازمان غذا و داروی آمریکا، گامی دیگر در مسیر ورود این فناوری به مراکز درمانی است. پرلبون میتواند در آینده جایگزینی برای برخی روشهای فعلی پیوند استخوان باشد.
یکی از روشهای رایج و مؤثر در جراحیهای ترمیمی، برداشت استخوان از بخش دیگری از بدن خود بیمار و استفاده از آن در محل آسیبدیده است. این روش از نظر سازگاری زیستی مزیت دارد، اما میتواند درد و عوارضی در محل برداشت استخوان ایجاد کند و مدت زمان جراحی را افزایش دهد.
مواد مصنوعی جایگزین استخوان نیز در دسترس هستند، اما برخی از آنها ممکن است بهخوبی در بدن بیمار پذیرفته نشوند یا از نظر استحکام و سرعت جذب در بدن محدودیتهایی داشته باشند. با وجود دریافت مجوز، پرلبون پوتی ۱۶۰۰ هنوز بلافاصله در اختیار بیماران قرار نمیگیرد. شرکت زیستفناوری «مارین بایومدیکال» (Marine Biomedical)، توسعهدهنده این محصول، باید با شرکای خود در آمریکا برای تولید و عرضه آن به مراکز درمانی و مشتریان تجاری همکاری کند.
انتهای پیام/