پشت‌پرده ناترازی معلمان از انتقال‌های اجباری تا بازنشستگی زودهنگام
علی باقرزاده، رئیس مرکز منابع انسانی و امور اداری وزارت آموزش‌وپرورش در گفتوگو با خبرنگار آنا، با اشاره به شیوه‌های تأمین نیروی انسانی مورد نیاز این وزارتخانه اظهار کرد: دانشگاه فرهنگیان یکی از اصلی‌ترین مسیر‌های تأمین معلم در نظام آموزش‌وپرورش است، اما در شرایطی که ظرفیت این دانشگاه پاسخگوی تمام نیاز‌های وزارتخانه نباشد، از روش‌های جایگزین برای جذب نیروی انسانی استفاده می‌کنیم که یکی از مهم‌ترین آنها ماده ۲۸ اساسنامه دانشگاه فرهنگیان است.
وی افزود: بر اساس این ماده، آزمون برگزار می‌شود و داوطلبان پس از شرکت در آزمون و طی مراحل ارزیابی، در صورت کسب شرایط لازم پذیرفته می‌شوند. در این فرایند، برای افرادی که سابقه فعالیت در حوزه آموزش دارند نیز امتیازاتی در نظر گرفته می‌شود و میزان این امتیازات متناسب با سوابق کاری و تجربه آموزشی افراد افزایش پیدا می‌کند.
ناترازی نیروی انسانی نتیجه سال‌ها سیاست‌گذاری و توزیع نامتوازن نیروست
رئیس مرکز منابع انسانی و امور اداری وزارت آموزش‌وپرورش در پاسخ به پرسشی درباره هشدار‌های مطرح‌شده پیرامون احتمال مازاد نیروی انسانی در پنج سال آینده، با وجود استمرار کمبود معلم در برخی مناطق کشور، اظهار کرد: این وضعیت ممکن است تا حدودی به خطا در پیش‌بینی نیاز نیروی انسانی نیز مربوط باشد، اما آنچه امروز با آن مواجه هستیم، محصول سال‌ها سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی در زمینه توزیع نیروی انسانی است.
باقرزاده ادامه داد: عواملی که موجب ایجاد ناترازی در نیروی انسانی می‌شوند، صرفاً به پیش‌بینی‌های مربوط به استخدام محدود نیستند و حتی در مواردی ممکن است پیش‌بینی استخدام به‌درستی انجام شده باشد، اما نحوه توزیع و جابه‌جایی نیروها در سال‌های بعد شرایط متفاوتی ایجاد کند.
وی با اشاره به یکی از عوامل مهم ایجاد ناترازی در توزیع معلمان گفت: در برخی موارد، افراد از استان‌هایی که نیاز کمتری به نیروی انسانی دارند، برای استخدام به استان‌های دیگر می‌روند، اما در سال دوم، سوم یا چهارم خدمت، با مراجعات مکرر و تحت فشار قرار دادن وزارت آموزش‌وپرورش، درخواست انتقال به استان مبدأ یا مناطق مورد نظر خود را مطرح می‌کنند و در نهایت به مناطقی منتقل می‌شوند که لزوماً نیاز جدی به نیروی انسانی ندارند.
رئیس مرکز منابع انسانی و امور اداری وزارت آموزش‌وپرورش تصریح کرد: این جابه‌جایی‌ها به‌تدریج موجب برهم خوردن تعادل نیروی انسانی در استان‌های مختلف می‌شود؛ به‌گونه‌ای که ممکن است یک منطقه با کمبود معلم مواجه باشد، اما در منطقه‌ای دیگر نیروی انسانی بیش از نیاز موجود باشد.
شرایط اقلیمی و اقتصادی بر خروج معلمان از چرخه خدمت اثرگذار است
باقرزاده با بیان اینکه شرایط اقلیمی، اقتصادی، فرهنگی و حتی امنیتی مناطق مختلف کشور بر ماندگاری نیروی انسانی در نظام آموزشی تأثیرگذار است، توضیح داد: بخشی از ناترازی نیروی انسانی به نحوه خروج کارکنان از چرخه خدمت و میزان تمایل آنها به ادامه فعالیت پس از رسیدن به شرایط بازنشستگی مربوط می‌شود.
وی افزود: در برخی استانها میانگین سنوات خدمت معلمان بالاست و نیرو‌های شاغل در این مناطق حتی پس از رسیدن به شرایط بازنشستگی، برای چند سال به فعالیت خود ادامه می‌دهند و از فرصت استمرار خدمت استفاده می‌کنند.
رئیس مرکز منابع انسانی و امور اداری وزارت آموزش‌وپرورش خاطرنشان کرد: در مقابل، استان‌هایی نیز وجود دارند که به دلیل شرایط خاص اقلیمی، مناطق گرمسیری، آلودگی یا وضعیت اقتصادی و فرهنگی، نیرو‌های انسانی زودتر از چرخه خدمت خارج می‌شوند و تمایل کمتری به استمرار خدمت دارند. این تفاوت‌ها نیز در کنار سایر عوامل، موجب ایجاد ناترازی در توزیع نیروی انسانی می‌شود.
رشد جمعیت دانش‌آموزی در استانها یکسان نیست
باقرزاده یکی دیگر از عوامل مؤثر در ناترازی نیروی انسانی را تفاوت نرخ رشد جمعیت دانش‌آموزی در استان‌های کشور دانست و گفت: رشد جمعیت دانش‌آموزی در همه استانها یکسان نیست؛ به‌طوری‌که در برخی استانها نرخ رشد جمعیت کمتر از یک درصد است، اما در بعضی استان‌های دیگر این نرخ به بیش از سه درصد می‌رسد.
وی ادامه داد: طبیعی است که چنین تفاوتی در میزان نیاز استانها به نیروی انسانی اثرگذار باشد؛ چراکه استانی با رشد بالای جمعیت دانش‌آموزی به معلمان بیشتری نیاز دارد، در حالی که در استان‌هایی با رشد پایین‌تر، میزان تقاضا برای نیروی انسانی ممکن است متفاوت باشد. همین موضوع ضرورت توجه به شاخص‌های جمعیتی و منطقه‌ای در برنامه‌ریزی برای جذب و توزیع معلمان را دوچندان می‌کند.
افزایش ۲۰ درصدی تخصیص نیروی مراقب سلامت در دو سال گذشته
رئیس مرکز منابع انسانی و امور اداری وزارت آموزش‌وپرورش با اشاره به اقدامات این وزارتخانه برای کاهش ناترازی نیروی انسانی طی دو سال گذشته اظهار کرد: در سال گذشته و امسال تلاش زیادی انجام دادیم تا بخش قابل توجهی از ناترازی موجود کاهش پیدا کند و زمینه توزیع عادلانه‌تر و متوازن‌تر نیروی انسانی میان بخش‌های مختلف آموزش‌وپرورش فراهم شود.
باقرزاده با اشاره به تغییرات ایجادشده در شاخص تخصیص نیرو به بخش‌های مختلف افزود: طی دو سال گذشته، شاخص تخصیص نیروی انسانی به حوزه مراقبت سلامت حدود ۲۰ درصد افزایش یافته است. همچنین شاخص تخصیص نیرو به حوزه مشاوره نزدیک به ۱۵ درصد و تخصیص نیروی انسانی به بخش مربیان پرورشی نیز حدود ۱۵ درصد افزایش داشته است.
وی تأکید کرد: این افزایش‌ها در شرایطی محقق شده که از ظرفیت‌های موجود، تغییر سمت کارکنان و نقل‌وانتقالات استفاده کرده‌ایم و ورودی جدید قابل توجهی برای تحقق این تغییرات نداشته‌ایم.
بازنگری در جذب دانشجومعلم با مشارکت بیشتر استانها
باقرزاده در ادامه با اشاره به ضرورت اصلاح روند برنامه‌ریزی برای جذب دانشجومعلم در دانشگاه فرهنگیان گفت: در زمینه ورودی دانشگاه فرهنگیان نیز با دقت بیشتری عمل می‌کنیم و مشارکت استانها در اعلام نیاز‌های نیروی انسانی افزایش پیدا کرده است.
وی افزود: نیازمندی‌های استانها برای سال‌های آینده با حساسیت بیشتری مورد توجه قرار گرفته تا فرایند جذب دانشجومعلم متناسب با نیاز واقعی مناطق مختلف انجام شود و از ایجاد ناترازی‌های جدید در آینده جلوگیری کنیم.
رئیس مرکز منابع انسانی و امور اداری وزارت آموزش‌وپرورش ابراز امیدواری کرد با اصلاح شیوه‌های برنامه‌ریزی، توجه دقیق‌تر به نیاز‌های استانی و مدیریت بهتر توزیع و جابه‌جایی نیروها، بخشی از ناترازی‌های موجود در سال‌های آینده تعدیل شود.
انتهای پیام/