۷۰ درصد بزرگسالان ایرانی اضافهوزن یا چاقی دارند؛ تغذیه نامناسب عامل مؤثر در ۳۵ درصد مرگومیرها
به گزارش خبرنگار آنا، احمد اسماعیلزاده، مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، در مراسم بزرگداشت روز جهانی غذا و تغذیه سالم و روز جهانی کاهش هدررفت مواد غذایی، با اشاره به اهمیت تغذیه در سلامت جامعه اظهار کرد: غذا یکی از نیازهای اساسی زندگی انسان است و همه افراد در طول شبانهروز بهنوعی با آن سروکار دارند. نوع مواد غذایی مصرفی در بلندمدت میتواند بر سلامت جسمی و روانی افراد و همچنین احتمال ابتلا به بیماریهای مختلف تأثیر بگذارد.
وی با بیان اینکه اهمیت تغذیه سالم در پیشگیری از بیماریها بهخوبی در مطالعات علمی بینالمللی مشخص شده است، افزود: امروزه بیماریهای غیرواگیر در سراسر جهان و از جمله ایران، از مهمترین عوامل مرگومیر به شمار میروند. بیش از ۸۰ درصد مرگومیرهای کشور به بیماریهای غیرواگیر مربوط است و در بررسی عوامل مؤثر بر بروز این بیماریها، تغذیه یکی از مهمترین عوامل خطر شناخته میشود.
۳۰ تا ۳۵ درصد مرگومیرها با عوامل تغذیهای ارتباط دارد
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با اشاره به آمار مرگومیر در کشور گفت: سالانه حدود ۴۵۰ تا ۶۰۰ هزار مرگ به دلایل مختلف در ایران اتفاق میافتد. بررسیها نشان میدهد حدود ۳۰ تا ۳۵ درصد مرگومیرها بهصورت مستقیم یا غیرمستقیم با عوامل تغذیهای ارتباط دارند.
اسماعیلزاده ادامه داد: این عوامل طیف گستردهای از مشکلات را در بر میگیرند؛ از چاقی و بیماریهای مزمن مرتبط با غذا و تغذیه گرفته تا مصرف ناکافی غلات کامل، دریافت ناکافی فیبر، مصرف کم میوه و سبزی و کمبود دریافت اسیدهای چرب امگا ۳. این موارد از جمله چالشهای مهم تغذیهای کشور هستند.
وی با اشاره به تغییر الگوی غذایی ایرانیان اظهار کرد: در سالهای اخیر، نوعی گذار تغذیهای در کشور در حال رخ دادن است و بخشی از مردم بهتدریج از غذاهای سنتی فاصله گرفته و به سمت الگوهای غذایی ناسالم و غذاهای متأثر از سبک زندگی غربی حرکت کردهاند. این روند در شهرهای بزرگ مشهود است و متأسفانه در شهرهای کوچکتر نیز گسترش پیدا میکند.
اسماعیلزاده با ابراز نگرانی از گسترش این الگو در میان کودکان، نوجوانان و نسل جوان افزود: تغییر عادتهای غذایی در این گروهها میتواند پیامدهای بلندمدتی برای سلامت جامعه داشته باشد. در این شرایط، نقش کارشناسان و متخصصان تغذیه، بهویژه در مدارس و مراکز ارائهدهنده خدمات سلامت، اهمیت بیشتری پیدا میکند و لازم است برای اصلاح عادتهای غذایی مردم، همکاری میان دستگاههای مختلف تقویت شود.
وضعیت سوءتغذیه کودکان باید دوباره ارزیابی شود
وی با اشاره به وضعیت سوءتغذیه در کودکان زیر پنج سال گفت: سوءتغذیه یکی از شاخصهایی است که همواره مورد توجه رسانهها و سازمانهای بینالمللی قرار دارد. بر اساس آخرین بررسیهای ملی که در کشور انجام شده، شیوع لاغری در کودکان زیر پنج سال حدود پنج درصد و شیوع کوتاهقدی نیز حدود ۴.۸ تا پنج درصد گزارش شده است.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت افزود: این ارقام میانگین کشوری هستند و وضعیت استانهای مختلف یکسان نیست. در برخی استانها میزان سوءتغذیه حدود دو تا سه درصد است، در حالی که در بعضی مناطق این رقم به ۱۶ تا ۱۷ درصد میرسد. بنابراین، میانگین کشوری بهتنهایی نمیتواند همه تفاوتهای منطقهای را نشان دهد.
اسماعیلزاده با اشاره به قدیمی بودن دادههای موجود اظهار کرد: اطلاعات ملی مورد استفاده ما عمدتاً به بررسیهایی مربوط میشود که تا حدود سالهای ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ انجام شدهاند و پس از آن داده ملی جدید و جامعی در اختیار نداشتهایم. در نتیجه، اکنون حدود ۱۰ سال از آخرین بررسیهای جامع گذشته است و برای ارزیابی دقیق وضعیت تغذیه کودکان و سایر گروههای جمعیتی، به اطلاعات بهروز نیاز داریم.
وی ادامه داد: امسال قرار است پایش و پیمایش ملی امنیت غذا و تغذیه پس از گذشت حدود یک دهه انجام شود. اعتبار این مطالعه تأمین شده و اجرای آن در دستور کار قرار دارد. اطلاعات حاصل از این بررسی میتواند مشخص کند که وضعیت تغذیه مردم در سالهای اخیر و در پی تغییرات اقتصادی، افزایش هزینههای زندگی و تحولات مختلف کشور چه تغییراتی داشته است.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت گفت: انتظار داریم با انجام این مطالعه، آمار سوءتغذیه و دیگر شاخصهای تغذیهای کشور بهروز شود و بتوانیم بر اساس دادههای جدید برای برنامههای آینده تصمیمگیری کنیم. امیدواریم با وجود مشکلات و فشارهای سالهای اخیر، وضعیت تغذیه مردم نسبت به گذشته بدتر نشده باشد.
یکچهارم دانشآموزان اضافهوزن یا چاقی دارند
اسماعیلزاده با اشاره به افزایش اضافهوزن و چاقی در گروههای سنی مختلف بیان کرد: چاقی یکی از معضلات جدی سلامت در کشور است و کودکان و نوجوانان نیز از این مشکل در امان نیستند. بر اساس آمارهای موجود، تقریباً از هر چهار دانشآموز، یک نفر به اضافهوزن یا چاقی مبتلاست؛ موضوعی که میتواند برای سالهای آینده زندگی این افراد زنگ خطر باشد.
وی افزود: وضعیت اضافهوزن و چاقی در بزرگسالان نیز نگرانکننده است. حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد افراد بالای ۱۸ سال در کشور اضافهوزن یا چاقی دارند؛ به بیان دیگر، از هر سه بزرگسال ایرانی تقریباً دو نفر با یکی از این دو وضعیت مواجه هستند.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با اشاره به نقش سبک زندگی در این روند گفت: کمتحرکی، استرس و عادتهای غذایی نامناسب از جمله عوامل مؤثر بر افزایش وزن هستند، اما نقش تغذیه در بروز اضافهوزن و چاقی، هم در کودکان و نوجوانان و هم در بزرگسالان، بسیار برجسته است.
اسماعیلزاده تأکید کرد: چاقی تنها مختص ایران نیست و کشورهای مختلف جهان با این معضل مواجهاند. در حال حاضر، روند افزایشی چاقی در بسیاری از کشورها ادامه دارد و حتی کشورهایی که برنامههای بهداشتی و پزشکی متعددی اجرا میکنند، برای متوقف کردن این روند با دشواری روبهرو هستند.
وی با اشاره به برنامههای بینالمللی برای مقابله با چاقی اظهار کرد: سازمان جهانی بهداشت نیز در حال پیگیری برنامههایی برای تسریع روند توقف چاقی در جهان است و قرار است کشورهای مختلف در نشست مرتبط با این موضوع در اسپانیا، اقدامات و برنامههای خود را مطرح کنند. استفاده از تجربههای جهانی میتواند به بهبود برنامههای تغذیهای کشور کمک کند.
کمخونی همچنان یکی از چالشهای تغذیهای کشور است
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با اشاره به کمبود ریزمغذیها گفت: کمبود آهن، ویتامین D، روی و دیگر ریزمغذیها از جمله مسائل مهم تغذیهای کشور هستند که باید بهصورت مستمر مورد بررسی و پیگیری قرار گیرند.
وی افزود: ایران از جمله کشورهایی بوده که کمبود روی در آن گزارش شده و این مشکل همچنان وجود دارد. یکی از عوامل مرتبط با این وضعیت، مصرف نانهایی است که بهدرستی تخمیر نشدهاند. وجود فیتات در این نوع نانها میتواند جذب روی و برخی مواد مغذی دیگر را کاهش دهد.
اسماعیلزاده ادامه داد: با اجرای پیمایش ملی جدید، اطلاعات بهروزتری درباره وضعیت کمبود روی و سایر ریزمغذیها به دست خواهد آمد و میتوان بر اساس نتایج آن، برنامههای مناسبتری طراحی کرد.
وی درباره کمخونی نیز اظهار کرد: با وجود اجرای برنامه غنیسازی آرد با آهن طی سالهای گذشته، کمخونی همچنان در گروههای مختلف جمعیتی از جمله کودکان، نوجوانان، زنان در سنین باروری و زنان باردار مشاهده میشود.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت افزود: اجرای برنامه غنیسازی آرد با آهن باعث شده است وضعیت کمخونی نسبت به حدود ۲۰ سال قبل بهبود پیدا کند و میزان آن از حدود ۳۸ تا ۴۰ درصد به محدوده ۲۰ درصد برسد. با این حال، طی چند سال گذشته کاهش چشمگیری در این شاخص مشاهده نشده و به نظر میرسد اقدامات کنونی بهتنهایی برای کاهش بیشتر کمخونی کافی نیست.
اسماعیلزاده تأکید کرد: با توجه به پیامدهای کمخونی بر سلامت افراد، لازم است دستگاههای مرتبط برای شناسایی عوامل مؤثر و تقویت مداخلات پیشگیرانه و درمانی همکاری کنند تا روند کاهش این مشکل دوباره شتاب بگیرد.
کمبود ویتامین D کاهش یافته، اما همچنان بالاست
وی با اشاره به وضعیت ویتامین D در جامعه گفت: در سالهای گذشته گزارشهایی منتشر میشد که بر اساس آنها بیش از ۷۰ تا ۸۰ درصد جامعه با کمبود ویتامین D مواجه بودند. اما دادههایی که در سالهای اخیر از طریق برنامههای پایش و مراقبت نظام سلامت جمعآوری شده، نشان میدهد این میزان اکنون حدود ۵۵ تا ۶۰ درصد است.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت افزود: این ارقام نشان میدهد که وضعیت ویتامین D نسبت به گذشته تا حدودی بهبود یافته است، اما میزان کمبود همچنان بالاست و برای رسیدن به وضعیت مطلوب، باید اقدامات بیشتری انجام شود.
اسماعیلزاده با اشاره به اهمیت این ویتامین در سلامت عمومی اظهار کرد: ویتامین D تنها برای سلامت استخوانها اهمیت ندارد، بلکه در ارتباط با برخی بیماریهای غیرواگیر و پیامدهای سلامت نیز مورد توجه قرار گرفته است. ازاینرو، اصلاح وضعیت دریافت این ویتامین باید در برنامههای پیشگیری و ارتقای سلامت جایگاه ویژهای داشته باشد.
وی ادامه داد: افزایش آگاهی پزشکان درباره اهمیت ویتامین D، برگزاری جلسات آموزشی و گسترش مصرف مکملها از جمله عواملی است که میتواند در بهبود وضعیت جامعه نقش داشته باشد. در سالهای اخیر، مصرف مکملهای ویتامین D در میان گروههای مختلف مردم و همچنین در برنامههای مکملیاری مدارس رایجتر شده است.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت تأکید کرد: با وجود بهبود نسبی شاخصها، هنوز فاصله زیادی تا وضعیت مطلوب وجود دارد و باید با اجرای برنامههای هدفمند، میزان کمبود ویتامین D در جامعه کاهش پیدا کند. ارقام مربوط به این کمبود نیز باید در بررسیهای ملی جدید با دقت بیشتری ارزیابی شود.
مصرف لبنیات در کشور کمتر از میزان توصیهشده است
اسماعیلزاده با اشاره به وضعیت مصرف گروههای غذایی مهم گفت: یکی از مشکلات تغذیهای کشور، پایین بودن مصرف لبنیات است. بر اساس توصیههای تغذیهای، افراد به حدود دو تا سه واحد لبنیات در روز نیاز دارند، اما بررسیهای مربوط به الگوی مصرف غذایی نشان میدهد که میانگین مصرف در کشور کمتر از یک واحد در روز است.
وی افزود: البته وضعیت مصرف در میان گروههای مختلف اقتصادی و اجتماعی یکسان نیست. برخی اقشار برخوردار مصرف بیشتری دارند، اما در استانها و مناطق کمبرخوردار، وضعیت مصرف لبنیات نامطلوبتر است.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با اشاره به اقدامات انجامشده برای افزایش مصرف لبنیات اظهار کرد: برنامههایی مانند حمایت و یارانهدهی به لبنیات، توزیع شیر در مدارس و آموزشهای تغذیهای برای افزایش آگاهی مردم در حال اجراست.
اسماعیلزاده با تأکید بر لزوم مقابله با باورهای نادرست درباره لبنیات گفت: در کنار آموزش علمی، باید با باورهای غلطی که مصرف این گروه غذایی را تحت تأثیر قرار میدهند نیز مقابله شود تا مردم بتوانند بر اساس اطلاعات معتبر درباره تغذیه خود تصمیم بگیرند.
وی ادامه داد: در عین حال، افزایش قیمت لبنیات یکی از عوامل مهم کاهش مصرف این محصولات است. بنابراین، برای بهبود وضعیت مصرف، تنها آموزش کافی نیست و لازم است دستگاههای مرتبط نیز برای کاهش موانع اقتصادی دسترسی مردم به مواد غذایی سالم همکاری کنند.
بیش از نیمی از مردم میوه و سبزی کافی مصرف نمیکنند
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با اشاره به مصرف میوه و سبزی در کشور گفت: مصرف این گروه غذایی نیز در جامعه پایینتر از میزان مطلوب است و بر اساس میانگینهای کشوری، بیش از ۵۰ درصد مردم به اندازه کافی میوه و سبزی مصرف نمیکنند.
وی افزود: دلایل مختلفی در این زمینه نقش دارند که از جمله آنها میتوان به قیمت محصولات، نگرانیهای مردم درباره آلایندهها، باقیمانده آفتکشها و سموم اشاره کرد. برای بررسی و رفع این نگرانیها، همکاری دستگاههای مسئول در حوزه تولید و نظارت بر محصولات کشاورزی اهمیت دارد.
اسماعیلزاده ادامه داد: بخشی از مسئولیت نظام سلامت این است که اهمیت مصرف میوه و سبزی را برای مردم روشن کند و توضیح دهد که این مواد غذایی از طریق تأمین ویتامینها، مواد معدنی، فیبر و دیگر ترکیبات مفید، به حفظ سلامت کمک میکنند.
وی تأکید کرد: مصرف کافی میوه و سبزی میتواند در پیشگیری از بسیاری از بیماریهای غیرواگیر مؤثر باشد. بنابراین، لازم است آموزشهای عمومی درباره اهمیت این گروه غذایی تقویت شود و همزمان موانعی که دسترسی مردم به محصولات سالم و باکیفیت را دشوار میکند، مورد توجه قرار گیرد.
فاصله گرفتن از غذاهای سنتی و کاهش مصرف حبوبات
اسماعیلزاده با اشاره به کاهش مصرف حبوبات در الگوی غذایی ایرانیان بیان کرد: وضعیت مصرف حبوبات در کشور نیز چندان مطلوب نیست. افزایش قیمتها و تغییر الگوی غذایی از جمله عواملی هستند که در کاهش مصرف این گروه غذایی نقش دارند.
وی افزود: در گذشته، غذاهایی مانند آبگوشت، خوراک عدس، خوراک لوبیا و انواع آشها جایگاه مهمی در سفره ایرانی داشتند و حبوبات بخش قابل توجهی از الگوی غذایی مردم را تشکیل میدادند. اما بهتدریج بخشی از این غذاها جای خود را به فستفودها، همبرگرها، انواع اسنکها و میانوعدههای کمارزش غذایی دادهاند.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت ادامه داد: این تغییرات تنها به نوع غذا محدود نیست، بلکه نشاندهنده دگرگونی در فرهنگ غذایی جامعه است. برای اصلاح این روند، باید ضمن معرفی ارزش غذایی حبوبات و غذاهای سنتی سالم، زمینه دسترسی آسانتر مردم به مواد غذایی مفید فراهم شود.
دریافت چربی اشباع بالاست و امگا ۳ کافی مصرف نمیشود
وی با اشاره به وضعیت مصرف چربیها در کشور گفت: در حوزه چربیها باید میان میزان مصرف و نوع چربی دریافتی تفاوت قائل شد. در زمینه میزان مصرف چربی، اقداماتی در سالهای گذشته انجام شده است، اما نوع چربی مصرفی همچنان با وضعیت مطلوب فاصله دارد.
اسماعیلزاده افزود: در گذشته، چربیهای ترانس یکی از نگرانیهای مهم تغذیهای بودند و اقداماتی برای بهبود وضعیت مصرف آنها انجام شد. اکنون وضعیت چربیهای ترانس نسبتاً بهتر شده، اما دریافت چربیهای اشباع همچنان بالاتر از میزان مطلوب است و لازم است آموزشهای عمومی برای اصلاح این الگو ادامه پیدا کند.
وی ادامه داد: از سوی دیگر، دریافت اسیدهای چرب امگا ۳ در میان مردم کافی نیست. مصرف پایین منابع غذایی دریایی و الگوی استفاده از روغنهای خوراکی، از جمله عواملی هستند که بر وضعیت دریافت این اسیدهای چرب تأثیر میگذارند.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت گفت: در الگوی مصرف روغنهای خوراکی، روغنهایی مانند روغن آفتابگردان و ذرت سهم قابل توجهی دارند و در کنار مصرف پایین منابع دریایی، این وضعیت باعث میشود دریافت امگا ۳ به میزان مطلوب نرسد. بنابراین، اصلاح الگوی مصرف چربیها و افزایش آگاهی مردم درباره منابع غذایی مفید باید در برنامههای آموزشی مورد توجه قرار گیرد.
حمایت تغذیهای از کودکان مبتلا به سوءتغذیه
اسماعیلزاده در ادامه به برنامههای دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت برای اصلاح شاخصهای تغذیهای اشاره کرد و گفت: یکی از برنامههای مهم این دفتر، حمایت تغذیهای از کودکان زیر پنج سال مبتلا به سوءتغذیه است. این برنامه با هدف بهبود وضعیت تغذیه کودکان و کاهش پیامدهای ناشی از دریافت ناکافی مواد غذایی اجرا میشود.
وی افزود: آموزش تغذیه در مدارس، برنامههای مکملیاری و برنامه شیر مدارس نیز از جمله اقداماتی هستند که با هدف پیشگیری از کمبودهای تغذیهای و بهبود سلامت گروههای مختلف جمعیتی دنبال میشوند.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با اشاره به برنامه نان کامل اظهار کرد: این برنامه نیز با همکاری و حمایت دبیرخانه شورای عالی سلامت و امنیت غذایی در حال پیگیری است و میتواند در بهبود کیفیت الگوی غذایی جامعه نقش داشته باشد.
وی ادامه داد: علاوه بر این موارد، برنامههای دیگری نیز در دفتر بهبود تغذیه جامعه اجرا میشوند که از جمله آنها میتوان به برنامههای مرتبط با اختلالات ناشی از کمبود ید، آموزش مراقبان سلامت، پیگیری عملکرد نیروهای ارائهدهنده خدمات و توسعه خدمات تخصصی تغذیه در مراکز بهداشتی اشاره کرد.
فعالیت بیش از ۲ هزار کارشناس تغذیه در مراکز بهداشتی
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با تأکید بر اهمیت حضور کارشناسان تغذیه در نظام مراقبتهای اولیه سلامت گفت: یکی از ظرفیتهای مهم نظام سلامت ایران، استقرار کارشناسان تغذیه در شبکه بهداشت و درمان است. ایران از جمله کشورهای معدودی است که در ساختار مراقبتهای اولیه سلامت خود، از کارشناسان تغذیه برای ارائه خدمات مستقیم به مردم استفاده میکند.
اسماعیلزاده افزود: در حال حاضر بیش از دو هزار کارشناس تغذیه در چارچوب برنامههای تحول شهری و بیمه روستایی در مراکز مربوطه مستقر هستند و خدمات تغذیهای ارائه میدهند. با این حال، این تعداد برای پاسخگویی به نیازهای کشور کافی نیست و باید برای افزایش شمار این نیروها برنامهریزی شود.
وی ادامه داد: هدفگذاری این است که با همکاری مرکز مدیریت شبکه و بخشهای مرتبط، امکان استقرار یک کارشناس تغذیه به ازای هر ۲۰ هزار نفر جمعیت فراهم شود. پیگیری این موضوع ادامه دارد تا دسترسی مردم به خدمات تخصصی تغذیه افزایش یابد.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با اشاره به نقش کارشناسان تغذیه در اجرای برنامههای ملی اظهار کرد: این نیروها بازوان اجرایی برنامههای تغذیه در دانشگاههای علوم پزشکی هستند و بهطور مستقیم با مردم ارتباط دارند. بخش مهمی از آموزش، پیشگیری و شناسایی مشکلات تغذیهای از طریق فعالیت این کارشناسان در مراکز بهداشتی انجام میشود.
وی افزود: کارشناسان تغذیه با مشکلات و محدودیتهای متعددی در محیط کار مواجهاند و این مسائل بهطور مستمر به وزارت بهداشت منتقل میشود. تلاش ما این است که با حمایت مسئولان مرتبط و همکاری بخشهای مختلف، مشکلات این نیروها تا حد امکان کاهش یابد تا بتوانند خدمات بهتر و مؤثرتری به مردم ارائه دهند.
نام روز جهانی غذا در ایران به روز جهانی غذا و تغذیه سالم تغییر کرد
اسماعیلزاده در بخش پایانی سخنان خود به تغییر عنوان روز جهانی غذا در کشور اشاره کرد و گفت: در حدود سه سال گذشته، پیگیریهایی برای اختصاص عنوانی مستقل به موضوع تغذیه سالم انجام شد. در نهایت، با پیگیریهای صورتگرفته و مصوبه دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی، مقرر شد عنوان این مناسبت در کشور به روز جهانی غذا و تغذیه سالم تغییر کند.
وی افزود: روز جهانی غذا پیش از این بیشتر با موضوعاتی مانند سوءتغذیه، فقر غذایی و وضعیت کشورهای محروم، بهویژه در آفریقا، شناخته میشد. افزودن عنوان تغذیه سالم به این مناسبت، امکان برجستهتر کردن نقش الگوی غذایی سالم در پیشگیری از بیماریها و ارتقای سلامت عمومی را فراهم میکند.
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت تأکید کرد: با توجه به ارتباط نزدیک امنیت غذایی، دسترسی به غذا و کیفیت الگوی غذایی با سلامت جامعه، این تغییر عنوان فرصتی برای تمرکز بیشتر بر تغذیه سالم و اصلاح فرهنگ غذایی در کشور است.
اسماعیلزاده با بیان اینکه مراسم امسال نخستین دوره برگزاری این مناسبت با عنوان جدید است، ابراز امیدواری کرد که در سالهای آینده برنامههای مرتبط با روز جهانی غذا و تغذیه سالم با گستردگی بیشتری برگزار شود و فرهنگ تغذیه سالم در جامعه بیش از پیش گسترش یابد.
انتهای پیام/