رئیس دانشگاه خوارزمی: تشکیل کنسرسیومهای پژوهشی ضروری است/ دانشجویان امروز به حضور اجتماعی و علمی استادان نیاز دارند
به گزارش خبرنگار آنا، شصتودومین اجلاس معاونان پژوهش و فناوری دانشگاهها، پژوهشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی کشور صبح امروز در دانشگاه خوارزمی برگزار شد.
بیژن عبداللهی، رئیس دانشگاه خوارزمی در این اجلاس با خیرمقدم به وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، معاونان پژوهش و فناوری دانشگاههای سراسر کشور و سایر مهمانان، اظهار کرد: دانشگاه خوارزمی بهعنوان یکی از مراکز دارای سابقه و جایگاه تاریخی در آموزش عالی کشور، مفتخر است که میزبان این اجلاس باشد.
وی با اشاره به تقارن برگزاری این اجلاس با هفته دفاع مقدس و آغاز سال تحصیلی جدید، این مناسبتها را تبریک گفت و با تسلیت ایام وفات حضرت فاطمه زهرا (س)، افزود: امیدواریم حضور مهمانان در دانشگاه خوارزمی روزی ماندگار و خاطرهانگیز را برای آنان رقم بزند.
رئیس دانشگاه خوارزمی با اشاره به پیشینه علمی این دانشگاه گفت: دانشگاه خوارزمی در طول تاریخ خود میزبان و محل تحصیل و تدریس بسیاری از چهرههای برجسته علمی و فرهنگی کشور بوده است.
عبداللهی از استادان و چهرههایی همچون فروغی، عیسی صدیق، سیاسی، مرآت، رهنما آشتیانی، فروزانفر، هوشیار، بهمنیار، شفق، نفیسی، همایی، کیهانی، صدیقی، مهدوی، نراقی، آریانپور، ناصر خانلری، صفا، محیط، مصاحب، هشترودی و توسلی بهعنوان برخی از چهرههای برجسته مرتبط با این دانشگاه نام برد.
وی همچنین با اشاره به برخی دانشآموختگان دانشگاه خوارزمی، از افرادی همچون نعمتالله ابطحی، مهدی بازرگان، صحابی، غریب، خالقی، معین، صفا، گنجی، هشترودی، خوانساری، عنایت، آریانپور، توسلی و ساروخانی یاد کرد و گفت: این دانشگاه در طول فعالیت خود، تعدادی از وزیران علوم و آموزش و پرورش کشور را نیز به جامعه معرفی کرده است.
رئیس دانشگاه خوارزمی با اشاره به شرایط کنونی کشور و تأثیر جنگ و تحریم بر دانشگاهها بیان کرد: دانشگاهها نیز مانند سایر ارکان اجتماعی، تحت تأثیر جنگ، کمبودها و تحریمها قرار گرفتهاند.
عبداللهی ادامه داد: تحریم رفتوآمد، تحریم چاپ مقالات و محدودیت در دسترسی به تجهیزات آزمایشگاهی، از جمله مواردی است که مستقیماً فعالیت دانشگاهها و مجموعه علمی کشور را تحت تأثیر قرار میدهد.
وی با اشاره به آسیبدیدن تعدادی از دانشگاههای کشور در جریان جنگ گفت: حدود ۴۴ دانشگاه در جریان جنگ آسیب دیدند و مراکز آزمایشگاهی، ساختمانها و خوابگاههای آنها تحت تأثیر قرار گرفتند. یکی از خوابگاههای دانشگاه خوارزمی نیز در جریان بمباران آسیب دید.
عبداللهی تأکید کرد: وقتی دانشگاه آسیب میبیند، فقط یک ساختمان یا آزمایشگاه آسیب ندیده است، بلکه ظرفیت حل مسئله کشور تحت تأثیر قرار میگیرد.
وی افزود: فضای فیزیکی دانشگاه را میتوان طی یک یا دو سال بازسازی کرد، اما مسئله مهمتر، آسیب به ظرفیت حل مسائل کشور است؛ چراکه دانشگاه محلی است که باید مسائل کشور را شناسایی و برای آنها راهحل پیدا کند.
بخشی از مشکلات پژوهش و فناوری، منشأ داخلی دارد
رئیس دانشگاه خوارزمی با بیان اینکه بخشی از مشکلات حوزه پژوهش و فناوری منشأ بیرونی ندارد، گفت: در کنار مشکلاتی که از بیرون به دانشگاه تحمیل میشود، بسیاری از مشکلات حوزه پژوهش و فناوری، مشکلات داخلی هستند که باید برای آنها راهحل پیدا کنیم.
عبداللهی با اشاره به برنامههای وزارت علوم و اسناد راهبردی حوزه پژوهش و فناوری، اظهار کرد: بسیاری از مشکلاتی که امروز در حوزه پژوهش و فناوری با آنها مواجه هستیم، ناشی از عوامل بیرونی نیستند و باید در داخل نظام آموزش عالی برای آنها چارهاندیشی شود.
وی ناپایداری منابع مالی را یکی از مشکلات اساسی حوزه آموزش و پژوهش دانست و گفت: در برخی دانشگاهها روی کاغذ سهم مشخصی برای پژوهش و فناوری از بودجه در نظر گرفته میشود، اما در عمل این اتفاق نمیافتد.
رئیس دانشگاه خوارزمی افزود: بودجه سال ۱۴۰۵ در بسیاری از موارد صرف حقوق و دستمزد میشود و حتی ممکن است این منابع نیز پاسخگوی کامل هزینههای نیروی انسانی نباشد.
عبداللهی ادامه داد: وقتی بخش عمده بودجه دانشگاه صرف هزینههای جاری و نیروی انسانی میشود، منابع کافی برای توسعه فعالیتهای پژوهشی و فناوری باقی نمیماند و این مسئله یکی از مشکلات اساسی دانشگاههاست.
بروکراسی، مانعی در مسیر اجرای طرحهای پژوهشی
وی بروکراسی اداری را از دیگر چالشهای حوزه پژوهش عنوان کرد و گفت: برای اینکه یک استاد یا واحد دانشگاهی بتواند طرح پژوهشی را از یک شرکت یا سازمان دولتی و خصوصی دریافت و اجرا کند، فرآیندهای طولانی اداری وجود دارد.
عبداللهی افزود: این فرآیندها پژوهشگران را خسته میکند؛ در حالی که محققان در کنار فعالیت پژوهشی، مسئولیت آموزشی نیز دارند و نباید بخش قابل توجهی از زمان آنها صرف مکاتبات، رفتوآمدهای اداری و فرآیندهای طولانی برای جذب یک طرح پژوهشی شود.
ضرورت عبور از مقالهمحوری در نظام ارتقا
رئیس دانشگاه خوارزمی با اشاره به نظام ارتقای اعضای هیئت علمی گفت: بخش قابل توجهی از نظام ارتقای دانشگاهها بر مبنای پژوهش است و مقاله نیز معمولاً از دل فعالیت پژوهشی استخراج میشود، اما همچنان تأکید زیادی بر مقالهمحوری وجود دارد.
وی افزود: استادی که مقالات بیشتری دارد، در بسیاری از موارد مسیر ارتقا را سریعتر طی میکند و در نتیجه جایگاه فعالیتهای پژوهشی مسئلهمحور، نوآورانه و اثرگذار در جامعه نیازمند تقویت است.
عبداللهی با اشاره به تغییرات در نظام ارتقای اعضای هیئت علمی اظهار کرد: تغییراتی در این زمینه انجام شده و قرار است در آینده نزدیک عملیاتی شود، اما همچنان باید نسبت به تقویت جایگاه فعالیتهای نوآورانه و حل مسئله توجه بیشتری صورت گیرد.
فاصله میان پژوهش و مسائل واقعی جامعه باید کاهش یابد
وی یکی دیگر از مشکلات حوزه پژوهش را فاصله میان فعالیتهای پژوهشی و مسائل واقعی جامعه دانست و گفت: یکی از اهداف مهم دولت، کاهش فاصله میان پژوهش و مسائل و مشکلات جامعه است.
رئیس دانشگاه خوارزمی ادامه داد: در شرایط فعلی، پژوهشگر در یک فضای جداگانه فعالیت میکند و مسائل واقعی جامعه نیز در فضای دیگری قرار دارند؛ بنابراین باید ارتباط میان دانشگاه، پژوهشگران و مسائل واقعی جامعه تقویت شود.
عبداللهی تأکید کرد: باید میان دانشگاه و جامعه نوعی آشتی و ارتباط واقعی ایجاد شود تا پژوهشها بیش از گذشته در مسیر حل مسائل جامعه قرار گیرند.
ضرورت بهروزرسانی زیرساختهای پژوهشی دانشگاهها
رئیس دانشگاه خوارزمی همچنین با اشاره به وضعیت زیرساختهای پژوهشی دانشگاهها اظهار کرد: لازم است وزیر علوم و معاونان وزارت علوم از پژوهشکدهها، دانشکدهها و مراکز پژوهشی دانشگاهها بازدید کنند تا از نزدیک با وضعیت زیرساختها و تجهیزات پژوهشی آشنا شوند.
وی افزود: بخشی از زیرساختهای موجود دانشگاهها متعلق به سالهای گذشته است و اگرچه این زیرساختها برای دانشگاه دارای ارزش تاریخی هستند، اما لزوماً پاسخگوی نیازهای پژوهشی امروز نیستند.
عبداللهی بر ضرورت ایجاد تغییرات اساسی در زیرساختها و تجهیزات پژوهشی تأکید کرد.
رئیس دانشگاه خوارزمی در ادامه با ارائه پیشنهادی برای ارتقای همکاری میان دانشگاهها گفت: راهی جز ایجاد شبکهای میان دانشگاههای مسئلهمحور نداریم.
وی افزود: اگر هر دانشگاه بخواهد بهصورت جزیرهای عمل کند، نمیتوان انتظار داشت مسائل بزرگ کشور بهطور مؤثر حل شود؛ بنابراین باید شبکهای میان دانشگاهها ایجاد شود تا اعضای هیئت علمی، زیرساختها، تجهیزات و امکانات پژوهشی بتوانند در اختیار یکدیگر قرار گیرند.
عبداللهی پیشنهاد تشکیل کنسرسیومهای پژوهشی مشترک را نیز مطرح کرد و گفت: تشکیل کنسرسیومهای پژوهشی مشترک میتواند نتیجه این همکاری باشد.
وی ادامه داد: امروز دانشگاهها تا حد زیادی جزیرههای جدا از یکدیگر هستند و حتی اطلاع دقیقی از ظرفیتها و امکانات یکدیگر ندارند؛ در حالی که ممکن است یک دانشگاه دارای امکاناتی باشد که دانشگاه مجاور به آن نیاز داشته باشد.
رئیس دانشگاه خوارزمی تأکید کرد: اگر ارتباط میان دانشگاهها تقویت شود، میتوان تجهیزات، فضاها و امکانات پژوهشی را به اشتراک گذاشت و از ظرفیتهای موجود به شکل مؤثرتری استفاده کرد.
عبداللهی با اشاره به نقش دانشگاهیان در شرایط کنونی جامعه گفت: همانطور که گروههای مختلف جامعه در حوزههای گوناگون در حال ایفای نقش و خدمت هستند، استادان دانشگاه نیز باید در حوزه تخصصی خود نقشآفرینی کنند.
وی با اشاره به شرایط روانی و اجتماعی جامعه افزود: جامعه در شرایطی قرار دارد که بسیاری از افراد، بهویژه دانشجویان، با پرسشها و ابهامهای زیادی مواجه هستند و دانشگاه باید برای افزایش تابآوری آنان نقشآفرینی کند.
رئیس دانشگاه خوارزمی تأکید کرد: مسئولیت اجتماعی دانشگاهها باید گسترش پیدا کند و اگر پیش از این بیشتر از ارتباط دانشگاه با صنعت سخن میگفتیم، امروز باید ارتباط دانشگاه با جامعه را نیز بیش از گذشته تقویت کنیم.
ضرورت استفاده از ظرفیت استادان برای افزایش تابآوری دانشجویان
وی با اشاره به آغاز سال تحصیلی جدید گفت: دانشجویانی که تازه وارد دانشگاه شدهاند یا در حال ادامه تحصیل هستند، پرسشها و ابهامات زیادی در ذهن دارند و دانشگاه باید برای پاسخ به این نیازها برنامه داشته باشد.
عبداللهی افزود: استفاده از ظرفیت جامعهشناسان، روانشناسان، فیلسوفان و سایر استادانی که میتوانند به تقویت قدرت گفتوگو، نقدپذیری، تحلیل و اقناع دانشجویان کمک کنند، یکی از اقداماتی است که میتواند در این شرایط مؤثر باشد.
وی گفت: دانشجویان امروز به حضور و همراهی استادان نیاز دارند و جامعه نیز به نقشآفرینی علمی و اجتماعی دانشگاهیان نیازمند است.
قدرت علم و پژوهش، یکی از ظرفیتهای مهم کشور است
رئیس دانشگاه خوارزمی در پایان با اشاره به جایگاه علم، پژوهش و فناوری اظهار کرد: یکی از منابع قدرتی که امروز از آن سخن گفته میشود، قدرت علم، پژوهش و فناوری است و این سه ظرفیت از دانشگاه نشئت میگیرند.
عبداللهی افزود: اگر قدرت علم، پژوهش و فناوری در کنار یکدیگر قرار گیرند، میتوان ظرفیت دیگری نیز به آن اضافه کرد و آن، ارتباط مؤثر با جامعه و ایفای مسئولیت اجتماعی است.
وی تأکید کرد: دانشگاهیان همانگونه که در عرصههای مختلف در کنار جامعه حضور داشتهاند، امروز نیز آمادهاند در کنار مردم و برای کمک به جامعه نقشآفرینی کنند.
رئیس دانشگاه خوارزمی در پایان از اعتماد وزارت علوم و معاونت پژوهشی برای برگزاری شصتودومین اجلاس معاونان پژوهش و فناوری دانشگاهها، پژوهشگاهها و مؤسسات آموزش عالی و پژوهشی کشور در دانشگاه خوارزمی قدردانی کرد.
انتهای پیام/