حدیث جانبزرگی: خبرنگاری یک کارگاه تجربی برای مستندسازی بود
حدیث جانبزرگی مستندساز در گفت وگو با خبرنگار خبرگزاری آنا، درباره تجربه خبرنگاری خود گفت: فعالیت خبرنگاری را از سال ۱۳۸۶ در یکی از مجلههای سینمایی آغاز کردم و در طول آن مدت طولانی، از سردبیر آن مجله بسیار آموختم. بعد از آن، چندین سال در حوزههای خبر اجتماعی و فرهنگی فعالیت کردم. همزمان نقد فیلم مینوشتم و به عنوان خبرنگار حوزههای فرهنگی و سینمایی فعالیت داشتم.
او ادامه داد: علاقه من به خبرنگاری و روزنامهنگاری از دوران دبیرستان شکل گرفت و پیش از آنکه به دنیای سینما علاقهمند شوم، به این حوزه علاقه داشتم. سالهای زیادی در مطبوعات نوشتم و فضاهای مختلف خبرنگاری را تجربه کردم تا جایی که احساس کردم به آنچه میخواستم رسیدهام و روحم در این فضا اقناع شده است.
جانبزرگی درباره ورودش به سینما و مستندسازی توضیح داد: کار ساخت فیلم برای من، تقریباً در سالهای آخر خبرنگاری، شروع شد. در واقع چیزی که در سینمای مستند و داستانی به نظرم جذاب بوده و هست، قصه است؛ مقولهای که در خبرنگاری کمتر وجود دارد. در خبرنگاری معمولا باید سریع از یک موضوع عبور کنی و فرصت چندانی برای موشکافی و بررسی عمیق ابعاد مختلف یک مسئله وجود ندارد؛ چرا که رسانه این مجال را نمیدهد. اما کار سینما بخصوص سینمای مستند، عمیق شدن در موضوعات و شخصیتهاست و این برای من جذابتر است.
وی افزود: خبرنگاری برای من تجربه بسیار بزرگی بود. سالها انجام این کار، بخش مهمی از زندگی و مشغلهام بود. گزارش، گفتوگو و خبر مینوشتم و این تجربهها برایم واقعا ارزشمند است.
تجربهای که از خبرنگاری به مستندسازی رسید
این مستندساز درباره تاثیر تجربه خبرنگاری بر ارتباط با سوژههای مستند گفت: در زمان خبرنگاری، گفتوگوهای زیادی با کارگردانها و فیلمسازها انجام میدادم. همان گفتوگوها و ارتباط برقرار کردن با افرادی که برای اولین بار با آنها مواجه میشدم، بعدها به مستندسازی من کمک کرد؛ حتی نه کاملا آگاهانه، بلکه به صورت شهودی و ناخودآگاه، درست مثل یک کارگاه تجربی.
جانبزرگی ادامه داد: وقتی وارد مستندسازی شدم، لازم بود بتوانم با سوژه ارتباط برقرار کنم، با او حرف بزنم و گفتوگو را شکل بدهم و شرط لازم آن، اعتماد به نفس بود. د رواقع میتوانم بگویم آن تجربه خبرنگاری است که به من در چنین کاری کمک کرد.
خبرنگار از سوژه عبور میکند، مستندساز در آن عمیق میشود
جانبزرگی درباره تفاوت خبرنگاری و مستندسازی در مواجهه با سوژه نیز گفت: یک شاخه از مستندسازی، مستندسازی گزارشی است که شباهت زیادی به کار خبرنگاری دارد، اما اگر مستندهای اجتماعی، پرتره یا آثاری را در نظر بگیریم که با نگاه عمیقتری به سوژه میپردازند، تفاوت این دو بیشتر مشخص میشود.
او افزود: خبرنگار معمولا سریعتر از سوژه عبور میکند و مجال عمیق شدن در آن را ندارد، در حالی که مستندساز سعی میکند به لایههای پنهان سوژه دسترسی پیدا کند. ممکن است به این لایهها برسد یا نرسد، اما تلاش میکند در مسئله عمیق و عمیقتر شود. در خبرنگاری، اغلب مجموعهای از اطلاعات موجود به مخاطب ارائه میشود هرچند در آن هم بسته به چارچوب خبر، میتوان به لایههای عمیق یک موضوع پرداخت.
این مستندساز ادامه داد: خبرنگاری بیشتر در قالب کلمه و متن است، اما در مستندسازی، تصویر و صدا نیز ابزارهای مهمی است که مستندساز در اختیار دارد. در فیلم مستند، این ابزارها علاوه بر کلام، کمک میکند تا به بیان عمیقتری از یک موضوع برسیم و به سوژه نزدیکتر شویم. به همین دلیل، فیلم مستند میتواند بیشتر به واقعیت موجود نزدیک شود؛ چه واقعیتهایی که دیده میشوند و چه واقعیتهایی که دیده نمیشوند.
چالش خبرنگاری؛ عبور از چارچوبهای تکراری
جانبزرگی درباره چالشهای خبرنگاری امروز گفت: در خبرنگاری شاید نتوان به بعضی ابعاد ماجراها پرداخت. چارچوبهایی از سمت رسانهها وجود دارند که ممکن است خبرنگار را در بیان راحتتر یک موضوع محدود کنند؛ و چالش خبرنگار این است که خودش را در آن چارچوبها بگنجاند.
وی افزود: چارچوبهای بیش از حد بسته و موضوعاتی که امکان ورود به آنها نیست، خبرنگاری را تحت تاثیر قرار میدهد؛ بنابراین ممکن است با خبرهای تکراری و اتفاقاتی مواجه شویم که جذابیتی برای خواندن ندارند و تبدیل به تکرار مکرّرات شدهاند.
حدیث جانبزرگی در پایان تاکید کرد: با تمام این شرایط اگر خبرنگارها بتوانند خودشان از فضاهای کلیشهای و تکراری فاصله بگیرند و به خلاقیت و عمیق شدن در موضوعات توجه بیشتری داشته باشند، میتوانند موفقتر عمل کنند.
انتهای پیام/