نسخه واحد برای آموزش عالی پاسخگو نیست/ تفویض اختیار به دانشگاهها؛ راهکار رئیس دانشگاه هرمزگان برای آمایش سرزمینی
مهدی میرزاده، رئیس دانشگاه هرمزگان در گفتوگو با خبرنگار آنا، در واکاوی چالشهای حکمرانی در آموزش عالی، به تبیین ضرورت تغییر رویکرد از «برنامهریزی متمرکز» به «مدیریت منطقهای» پرداخت.
وی معتقد است تفاوتهای فرهنگی، سطوح توسعه و ظرفیتهای متنوع جغرافیایی ایران، ایجاب میکند که دانشگاهها از استقلال عمل بیشتری برای پاسخگویی به مطبوعات محلی برخوردار باشند.
رئیس دانشگاه هرمزگان با اشاره به تنوع اقلیمی و فرهنگی کشور اظهار کرد: اساساً در کشوری که با جغرافیای متکثر، تفاوتهای فرهنگی و سطوح مختلف توسعه مواجه است، نمیتوان یک برنامه یکسان و یکنواخت را برای کل کشور توصیه، تجویز و اجرا کرد. ما در مناطق مختلف با نیازهای متفاوت بازار کار و فاصلههای توسعهای در حوزه آموزش عالی روبهرو هستیم؛ لذا فلسفه آمایش آموزش عالی، به رسمیت شناختن همین تفاوتهای محیطی و پاسخگویی به آنهاست.
وی با نقد روند فعلی در وزارت علوم افزود: اگرچه حرکتهایی به سمت آمایش سرزمینی آغاز شده، اما وزارتخانه در این زمینه دیرهنگام و با سرعت کم اقدام کرده است. ما همچنان درگیر ساختارهای کلانی هستیم که مانع از تحرک در سطوح منطقهای میشود. در حال حاضر، برای هر تصمیمگیری خرد مدیریتی باید با مرکز هماهنگ شویم، در حالی که جامعه محلی و نهادهای منطقهای از دانشگاه انتظار واکنش سریع و حل مسئله دارند.
تفاوت در امنیت و زیستبوم آموزشی؛ از بندرعباس تا سیستان و بلوچستان
میرزاده با ذکر مثالی از تفاوتهای محیطی که بر روند آموزش تاثیر مستقیم دارد، گفت: شرایط در همه استانها یکسان نیست. برای مثال، در بندرعباس امنیت کامل برقرار است و کلاسها در آرامش برگزار میشود، اما ممکن است در استانی مرزی مانند سیستان و بلوچستان، همکاران ما با استرسهای امنیتی یا چالشهای محیطی متفاوتی مواجه باشند. شما نمیتوانید با یک فرمان واحد و یک قاعده کلی، کل کشور را اداره کنید. باید به روسای دانشگاهها اعتماد کرد و متناسب با شرایط هر اقلیم، به آنها اختیار عمل داد.
دگرگونی در رشتههای دانشگاهی؛ پایان عصر مهندسیهای کلیشهای
رئیس دانشگاه هرمزگان بر لزوم انطباق رشتههای تحصیلی با بازار کار تاکید کرد و یادآور شد: ما در تجربه دانشگاه علمیکاربردی نشان دادیم که میتوان متناسب با نیاز جامعه، رشتهها را دگرگون کرد. لزومی ندارد همان رشته مکانیک، شیمی یا علوم سیاسی که در تهران تدریس میشود، با همان سرفصل و ضرورت در هرمزگان یا بلوچستان هم تدریس شود. ما باید شجاعت تعطیل کردن رشتههای اشباع شده و ایجاد رشتههای جدید متناسب با بازار محلی را داشته باشیم.
وی ادامه داد: جامعه از دانشگاه انتظار حل مسائل را دارد، اما رویکردهای کلان فعلی دست ما را بسته است. استقلال بیشتر به معنای هرجومرج نیست، بلکه به معنای اجازه دادن به دانشگاه برای اتخاذ تصمیمات متناسب با ملاحظات محلی است.
دانشگاه نباید جزیرهای منزوی در نظام حکمرانی باشد
د میرزاده، خواستار تغییر نگاه دولت به جایگاه دانشگاه شد و تصریح کرد: چتر حمایتی دولت نباید صرفاً به معنای تزریق بودجه و مسائل مالی باشد؛ بلکه ما نیازمند یک چتر نهادی هستیم. دولت به مثابه ساختار کلان حاکم، باید در سیستم تصمیمگیری خود، دانشگاه را به عنوان یک رکن اصلی ببیند. اگر دانشگاه دیده نشود، به موجودی منفرد و منزوی تبدیل میشود که در میان چالشهای اقتصادی توان حل مشکلاتش را نخواهد داشت.
وی خاطرنشان کرد: نظام حکمرانی باید پیوند میان صنعت و جامعه را تسهیل کند و با در اختیار قرار دادن تسهیلات و اختیارات به تیمهای مدیریتی دانشگاه، راه را برای نقشآفرینی موثرتر آموزش عالی در توسعه ملی هموار سازد.
انتهای پیام/