آموزش و پرورش در تربیت اجتماعی و سیاسی راه نرفته بسیار دارد/ نمیتوان کمکاریهای بنیادین را با اقدامات مقطعی جبران کرد
به گزارش خبرنگار آنا، حجتالاسلام علی لطیفی، رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی، در نشست اندیشهورزی آموزش و پرورش، مقاومت امروز، تمدن فردا که امروز دوشنبه برگزار شد، با گرامیداشت یاد شهدای اسلام، شهدای انقلاب اسلامی، شهدای جنگ اخیر و شهدای مدرسه، اظهار کرد: امیدواریم خداوند ما را مشمول شفاعت این بزرگواران قرار دهد و توفیق دهد که بتوانیم وظیفه خود را در این مسیر به درستی انجام دهیم.
وی با قدردانی از برگزارکنندگان این نشست، گفت: شخصاً از مباحث مطرحشده در این جلسه استفاده کردم. عنوان این نشست نیز برای من بسیار ارزشمند بود و ترجیح میدهم ابتدا روی همین عنوان مکث کنم.
باید بپذیریم در تربیت اجتماعی و سیاسی راه نرفته بسیار داریم
لطیفی با اشاره به عنوان نشست یعنی آموزش و پرورش، مقاومت امروز، تمدن فردا؛ بایستههای نظام تعلیم و تربیت در دوران مقاومت و ترسیم افق تمدنی دوران پس از جنگ مبتنی بر اندیشه تربیتی رهبر معظم انقلاب، اظهار کرد: باید ابتدا درک کنیم که در چه شرایطی قرار داریم و نظام تعلیم و تربیت برای ایفای نقش خود در این شرایط چه بایستههایی دارد.
وی تصریح کرد: صادقانه باید بپذیریم که در نظام آموزش و پرورش کشور در زمینه تربیت اجتماعی و سیاسی راه نرفته بسیار داریم. این سخن به معنای نادیده گرفتن زحمات، خدمات و تلاشهای گذشته نیست، بلکه شکلگیری چنین ظرفیتی به مرور زمان امکانپذیر است.
رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی ادامه داد: برای کشوری مانند ایران که تاریخ آن سرشار از محدودیتها، استعمار و فشارهای مختلف بوده، طبیعی است که این حوزه با کاستیهایی مواجه باشد. البته بخشی از این کاستیها ناشی از سوءبرداشتهایی درباره تربیت سیاسی و رشد اجتماعی مردم و بخشی نیز حاصل محافظهکاریها و ملاحظاتی بوده که اجازه نداده است این حوزه آنگونه که باید مورد توجه قرار گیرد.
هنوز وارد دوران پس از جنگ نشدهایم
وی درباره مفهوم دوران پس از جنگ گفت: به نظر میرسد هنوز وارد دوران پس از جنگ نشدهایم و فاصله ما با آن بسیار کوتاه است. آنچه رخ داده، آشکار شدن آخرین سطح از مصاف، مجاهدت و دفاع ملت ایران در برابر نظام سلطه است.
لطیفی افزود: به تعبیر رهبر معظم انقلاب، در این مقطع، حقیقت نظام سلطه بیش از گذشته آشکار شد. برای کسانی که دارای بصیرت بودند، این واقعیت از قبل نیز روشن بود.
وی با اشاره به سخنان یکی از خانوادههای شهدا درباره شهیدان مدافع حرم گفت: آنان تأکید میکردند که امروز بیش از هر زمان دیگری به این مسیر نیاز داریم و این نشان میدهد که آینده همچنان به چنین روحیهای نیازمند است.
دشمن اصل کیان جمهوری اسلامی را هدف گرفته است
رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی اظهار کرد: ویژگی دیگر این درگیری آن است که یک درگیری وجودی است. پس از تحولات هفتم اکتبر و سپس جنگ ۱۲ روزه، نظام سلطه و مهمترین دستنشانده آن در منطقه یعنی رژیم صهیونیستی اصل کیان جمهوری اسلامی ایران را هدف قرار دادهاند.
وی افزود: گاهی این هدف را آشکارا بیان میکنند و گاهی آن را پنهان میسازند، اما اصل تهدید در این مقیاس وجود دارد و نمیتوان آن را دستکم گرفت.
جنگ شناختی، همه مردم را درگیر کرده است
لطیفی با اشاره به ماهیت جنگهای جدید تصریح کرد: امروز با جنگی صرفاً نظامی و سنتی مواجه نیستیم، بلکه جنگ ترکیبی در جریان است که کانون آن جنگ شناختی است.
وی ادامه داد: جنگ شناختی با جنگ روانی تفاوت اساسی دارد. در گذشته عملیات روانی عمدتاً نیروهای نظامی حاضر در میدان را هدف قرار میداد، اما امروز تکتک آحاد مردم، از دانشآموز گرفته تا کاسب، خانهدار و مسئولان، مخاطب این جنگ هستند.
بسیاری از واقعیتها از طراحیهای ما جلوتر حرکت کردهاند
رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی گفت: در این مدت شاهد شگفتیها و ظرفیتهایی بودهایم که حتی خودمان نیز باور نمیکردیم. در بسیاری از زمینهها، واقعیتها از ساختارها، طراحیها و پیشبینیهای ما جلوتر حرکت کردهاند.
وی افزود: بخشی از این اتفاقات را باید امداد الهی دانست، اما بخشی نیز ناشی از ظرفیتهای واقعی جامعه است که هنوز به خوبی شناخته نشدهاند.
حضور زنان از مهمترین ظرفیتهای جدید جامعه ایران است
لطیفی با اشاره به حضور گسترده زنان در تحولات اخیر اظهار کرد: یکی از مهمترین واقعیتهایی که باید مورد توجه قرار گیرد، نقش برجسته زنان است.
وی افزود: این تحولات زمینه احیای معنایی متفاوت و نقشی جدید برای زنان در جامعه ایران را فراهم کرده است. در حالی که طی سالهای اخیر یکی از نگرانیهای جدی ما وضعیت جامعه زنان تربیت فرآیندی پیچیده و وابسته به موقعیتهای واقعی است، گفت: گاهی یک اتفاق واقعی بیش از ساعتها آموزش رسمی اثر تربیتی دارد.
لطیفی با ذکر خاطرهای از دوران معلمی خود گفت: قرار بود درباره معاد درس بدهم، اما یکی از دانشآموزان بر اثر حادثهای فوت کرده بود. به جای تدریس کتاب، همراه دانشآموزان درباره مرگ، زندگی پس از مرگ و معاد گفتوگو کردیم و همان جلسه به بهترین درس معاد تبدیل شد، زیرا دلها آماده شنیدن بود.
وی افزود: اتفاقات جنگ اخیر نیز چنین فرصتی را ایجاد کرده است. امروز دانشآموزان خودشان علاقهمند هستند درباره بسیاری از مسائل گفتوگو کنند و این فرصتی است که نباید از دست برود.
جنگ اخیر فرصتی برای جبران ضعفهای تاریخی است
رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی اظهار کرد: امروز فرصت بینظیری فراهم شده تا ضعفهای خود را در زمینه تحلیل تاریخی، آگاهی تاریخی، شناخت ملت ایران و چرایی جایگاه متفاوت جمهوری اسلامی در جهان جبران کنیم.
وی افزود: این فرصتی است که باید آن را غنیمت شمرد.
کمکاریهای بنیادین با اقدامات مقطعی جبران نمیشود
لطیفی تصریح کرد: ضعفهای ساختاری و کمکاریهای گذشته در حوزه تربیت اجتماعی و سیاسی را نمیتوان صرفاً با اقدامات کوتاهمدت جبران کرد.
وی ادامه داد: اقدامات کوتاهمدت لازم و ضروری هستند، اما نباید جای کارهای اساسی و بلندمدت را بگیرند. بسیاری از چالشهای ما همچنان پابرجاست و باید برای رفع آنها برنامهوی یکی از مهمترین ضعفهای موجود را ناآشنایی با تنوع مخاطبان دانست و گفت: جامعه مخاطبریزی عمیق انجام شود.
مخاطبان آموزش و پرورش یکدست نیستند
وی یکی از مهمترین ضعفهای موجود را ناآشنایی با تنوع مخاطبان دانست و گفت: جامعه مخاطب ما از نظر ذهنی، ادراکی و شناختی کاملاً متنوع است.
لطیفی افزود: ممکن است افراد از یک موضوع واحد برداشتهای کاملاً متفاوت داشته باشند. این تنوع همچنان وجود دارد، هرچند جنگ اخیر بخشی از فاصلهها را کاهش داده است.
وی گفت: ما در سازمان پژوهش مطالعاتی برای شناخت دقیقتر گرایشها و برداشتهای دانشآموزان انجام دادهایم تا بدانیم آنان درباره وضعیت کشور چگونه فکر میکنند.
برنامههای ما تکمخاطبی طراحی شدهاند
رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی اظهار کرد: شناخت این تنوع به معنای تغییر اصول و ارزشها نیست، بلکه به معنای طراحی مناسب برای مخاطبان مختلف است.
وی ادامه داد: امروز در جامعه دانشآموزانی داریم که مسئولیتپذیر هستند و گروهی نیز هنوز زمینه پذیرش مسئولیت را ندارند. برنامههای تربیتی باید بتواند هر دو گروه را پوشش دهد.
لطیفی تصریح کرد: مشکل اینجاست که بسیاری از برنامهها، کتابهای درسی و فعالیتهای آموزشی ما برای یک نوع مخاطب طراحی شدهاند. وقتی گروهی از جامعه را نمیبینیم، نباید انتظار داشته باشیم آنان نیز ما را ببینند یا زبان ما را بفهمند.
باید از ظرفیت معلمان دغدغهمند استفاده کنیم
وی درباره اقدامات کوتاهمدت پیشنهاد داد: باید میدان را به فعالان تعلیم و تربیت، بهویژه نیروهای داخل آموزش و پرورش که سالهاست این ضرورت را درک کردهاند، واگذار کنیم.
لطیفی افزود: در میان معلمان، افراد ارزشمندی حضور دارند که شاید از نظر ظاهری با کلیشههای رایج شناخته نشوند، اما در کلاس درس اتفاقات بزرگی رقم میزنند.
وی با اشاره به نمونهای از این معلمان گفت: معلمی وقتی دید دانشآموزش نسبت به شهادت یک کودک فلسطینی بیتفاوت است، برای او یک موقعیت یادگیری طراحی کرد تا مفهوم ظلمستیزی را به صورت عمیق درک کند. این سرمایههای ارزشمند باید مورد حمایت قرار گیرند.
مسئولیتپذیری، مهمترین ویژگی نسل آینده است
رئیس سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی با استناد به بیانات رهبر معظم انقلاب درباره ویژگیهای نسل مطلوب اظهار کرد: یکی از مهمترین ویژگیهای این نسل، مسئولیتپذیری و تعهد است.
وی افزود: رهبر معظم انقلاب تأکید دارند که انسان موجودی مسئول است و نقطه مقابل آن، روحیه بیمسئولیتی، راحتطلبی و بیتفاوتی نسبت به سرنوشت جامعه است.
لطیفی ادامه داد: اگر میخواهیم ملتی مستقل، باعزت و تمدنساز داشته باشیم، باید نسلی تربیت کنیم که احساس مسئولیت نسبت به سرنوشت کشور، جهان و همه انسانها داشته باشد و روحیه فرار از مسئولیت در او شکل نگیرد.
هویت مستقل ملی و دینی، نخستین نیاز نسل آینده است
وی در پایان با اشاره به سخنان رهبر معظم انقلاب درباره مواجهه نظام تعلیم و تربیت با نظام سلطه گفت: نظام سلطه تلاش میکند نسلی را تربیت کند که فرهنگ، فکر و الگوی او را بپذیرد و به آن وابسته باشد.
لطیفی افزود: در مقابل، نخستین وظیفه ما آن است که در دانشآموزان هویت مستقل ملی و دینی ایجاد کنیم؛ هویتی که آنان را به سمت سیاست مستقل، اقتصاد مستقل و فرهنگ مستقل سوق دهد.
وی خاطرنشان کرد: وابستگی، تکیه بر دیگران و اعتماد به بیگانگان نباید به یک روحیه در نسل آینده تبدیل شود. اگر به دنبال شکلگیری تمدن نوین ایرانی ـ اسلامی هستیم، باید تربیت نسلی با ایمان، دارای هویت مستقل، اهل اندیشه، مسئولیتپذیر و برخوردار از قدرت تفکر را در اولویت قرار دهیم.
انتهای پیام/