سروصدای خودروها؛ تهدیدی فراتر از آزار صوتی

به گزارش خبرگزاری آنا به نقل از «مدیکال اکسپرس» (Medical Xpress)؛ سروصدای ناشی از عبور و مرور خودرو‌ها مدت‌هاست که تنها یک عامل مزاحم تلقی نمی‌شود، بلکه به‌عنوان یکی از نگرانی‌های مهم سلامت عمومی شناخته می‌شود. قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض سروصدای بیش از حد عبور و مرور خودرو‌ها می‌تواند به طیفی از مشکلات سلامتی، از جمله بیماری‌های قلبی، فشار خون بالا، اختلالات خواب و مشکلات سلامت روان منجر شود و همچنین ممکن است بر رشد شناختی کودکان نیز تأثیر بگذارد.

یک پژوهش تازه در دانمارک بررسی کرد که آیا زندگی در نزدیکی مناطقی که در معرض سطوح بالای سروصدای ناشی از عبور و مرور خودرو‌ها در جاده‌ها قرار دارند، خطر ابتلا به بیماری‌های تحلیل‌برنده دستگاه عصبی، مانند پارکینسون، را در بلندمدت افزایش می‌دهد یا خیر.

پژوهشگران پس از نزدیک به دو دهه پیگیری بیش از سه میلیون نفر از ساکنان دانمارک که ۴۰ سال یا بیشتر سن داشتند، دریافتند قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض سروصدای ناشی از عبور و مرور خودرو‌ها در محل سکونت، با افزایش خطر ابتلا به بیماری پارکینسون ارتباط دارد. این ارتباط هم در مورد میزان سروصدا در پرسر‌وصداترین سمت خانه و هم در آرام‌ترین سمت آن مشاهده شد.

نتایج نشان داد با هر افزایش قابل توجه در میزان سروصدای محل سکونت، خطر ابتلا به بیماری پارکینسون نیز افزایش می‌یابد. همچنین، وجود بخشی از خانه که دست‌کم ۱۰ دسی‌بل آرام‌تر از سمتی باشد که رو به خیابان قرار دارد، با کاهش خطر ابتلا به پارکینسون در میان افرادی که در مناطق پرسر‌وصدا زندگی می‌کنند، ارتباط داشت.

بر اساس یافته‌های منتشرشده در نشریه JAMA Neurology، در طول دوره پیگیری، ۲۰ هزار و ۵۸۷ نفر از شرکت‌کنندگان به بیماری پارکینسون مبتلا شدند.

آیا سروصدا یک عامل خطر قابل پیشگیری است؟

جمعیت جهان در حال سالمندتر شدن است و همزمان، شیوع بیماری پارکینسون نیز رو به افزایش است. این بیماری در حال حاضر، دومین اختلال شایع مغزی در جهان به شمار می‌رود و بیش از ۸.۵ میلیون نفر را در سراسر دنیا تحت تأثیر قرار داده است.

این بیماری تحلیل‌برنده دستگاه عصبی که در نتیجه ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی ایجاد می‌شود، با از بین رفتن نورون‌های تولیدکننده دوپامین در مغز پیش می‌رود. از دست رفتن این نورون‌ها می‌تواند بر حرکت، حافظه و حتی توانایی‌های زبانی افراد تأثیر بگذارد.

در حالی که بسیاری از عوامل خطر بیماری‌هایی مانند پارکینسون اجتناب‌ناپذیر هستند، دانشمندان در جست‌وجوی عوامل خطر قابل اصلاح هستند؛ یعنی مواجهه‌های محیطی که می‌توان آنها را تغییر داد یا کنترل کرد تا خطر ابتلا به بیماری کاهش یابد.

پژوهشگران پس از شناسایی عواملی مانند آلودگی هوا، اکنون توجه خود را به سروصدای ناشی از عبور و مرور خودرو‌ها معطوف کرده‌اند. دلیل این موضوع آن است که این سروصدا می‌تواند خواب را مختل کند و موجب بروز پاسخ‌های ناشی از استرس و التهاب شود؛ اثراتی که با فرایند‌هایی هم‌پوشانی دارند که گمان می‌رود در آسیب به سلول‌های مغزیِ منجر به بیماری پارکینسون نقش داشته باشند.

برای بررسی اینکه سروصدای ناشی از عبور و مرور خودرو‌ها چگونه بر سلامت تاثیر می‌گذارد، پژوهشگران مطالعه‌ای گسترده را در دانمارک با استفاده از سوابق دقیق سلامت و نشانی محل سکونت شهروندان این کشور انجام دادند. آنها به‌جای اینکه از افراد بپرسند آیا در خیابانی پرسر‌وصدا زندگی می‌کنند یا نه، از یک مدل علمی برای محاسبه میزان واقعی سروصدای هر خانه از سال ۱۹۹۰ به بعد استفاده کردند؛ روشی که داده‌هایی بسیار دقیق‌تر از یک نظرسنجی در اختیار آنها قرار داد.

برای هر خانه، پژوهشگران میزان سروصدا را در پرسر‌وصداترین سمت ساختمان (که معمولا رو به خیابان است) و آرام‌ترین سمت آن (که اغلب رو به حیاط یا فضای داخلی قرار دارد) اندازه‌گیری کردند. سپس برای هر فرد، میانگین میزان مواجهه او با سروصدا در ۱۰ سال گذشته را محاسبه کردند؛ حتی اگر فرد در این مدت چند بار محل سکونت خود را تغییر داده بود.

این گروه پژوهشی از «ثبت ملی بیماران دانمارک» برای شناسایی تمام افرادی که در طول مطالعه ۱۸ ساله به بیماری پارکینسون مبتلا شده بودند استفاده کرد. همچنین، برای اطمینان از اینکه نتایج واقعا ناشی از سروصدای ناشی از عبور و مرور خودرو‌ها بوده است و نه عوامل دیگر، اثر عواملی مانند سن، جنس، سطح درآمد و میزان آلودگی هوا را در تحلیل‌های خود تعدیل کردند.

وجود سمتی آرام‌تر در خانه ممکن است کمک‌کننده باشد

داده‌ها نشان داد بین قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض سروصدای ناشی از عبور و مرور خودرو‌ها و افزایش خطر ابتلا به بیماری پارکینسون، ارتباط روشنی وجود دارد. به ازای هر ۱۱.۵ دسی‌بل افزایش در میزان سروصدای پرسر‌وصداترین سمت خانه، خطر ابتلا به بیماری پارکینسون ۳ درصد افزایش یافت. در آرام‌ترین سمت خانه، که اتاق‌خواب‌ها اغلب در آن قرار دارند، این ارتباط حتی قوی‌تر بود؛ به‌گونه‌ای که هر ۸.۹ دسی‌بل افزایش در میزان سروصدا، با ۴ درصد افزایش خطر ابتلا به پارکینسون ارتباط داشت.

پژوهشگران همچنین دریافتند که دسترسی به بخشی آرام‌تر در خانه ممکن است به کاهش خطر پارکینسون مرتبط با سروصدای ناشی از عبور و مرور خودرو‌ها کمک کند. وجود اختلاف دست‌کم ۱۰ دسی‌بلی میان آرام‌ترین بخش خانه و بخشی که بیشترین مواجهه را با سروصدای عبور و مرور خودرو‌ها دارد، در افرادی که در معرض سروصدایی بیش از ۵۰ دسی‌بل قرار داشتند، با کاهش خطر ابتلا به این بیماری ارتباط داشت.

این یافته‌ها نشان می‌دهد سروصدای ناشی از عبور و مرور خودرو‌ها در محل سکونت تنها مسئله‌ای مربوط به آسایش نیست، بلکه ممکن است یک عامل خطر جدید و پیش‌تر نادیده‌گرفته‌شده برای بیماری پارکینسون باشد. با افزایش شیوع بیماری پارکینسون، کاهش عوامل خطر محیطی که به‌طور بالقوه قابل پیشگیری هستند، برای میلیون‌ها نفری که با این بیماری زندگی می‌کنند یا در معرض خطر ابتلا به آن قرار دارند، اهمیت روزافزونی پیدا می‌کند.

این یافته‌ها می‌تواند به برنامه‌ریزان شهری در طراحی محیط‌های مسکونی آرام‌تر کمک کند؛ برای مثال، با جانمایی اتاق‌خواب‌ها و فضا‌های اصلی زندگی در سمتی از ساختمان که از جاده‌های پرتردد فاصله بیشتری دارد.