این باکتری شایع در دهان به آغاز سرطان سینه کمک می‌کند

این پژوهش که در نشریه Cell Communication and Signaling منتشرشده است، بر باکتری Fusobacterium nucleatum تمرکز دارد. به گزارش «سای‌تک‌دیلی»، این باکتری پیش‌تر با سرطان روده بزرگ و برخی سرطان‌های دیگر مرتبط دانسته شده بود و مطالعه جدید نشان می‌دهد که ممکن است به بافت سینه (breast) نیز برسد. پژوهشگران شواهدی یافتند که نشان می‌دهد این باکتری می‌تواند وارد جریان خون شود، در بافت سینه مستقر گردد و التهاب و سایر تغییراتی را برانگیزد که می‌توانند پیش‌درآمد سرطان باشند.

رهبری این پژوهش را «دیپالی شارما»، دکترای آنکولوژی و پژوهشگر صندوق «جان فتینگ» برای پیشگیری از سرطان پستان، بر عهده داشت. تیم او مشاهده کرد که این باکتری در مدل‌های حیوانی طراحی‌ شده برای تقلید سرطان سینه انسانی، رشد تومور را تسریع می‌کند و گسترش سلول‌های سرطانی از سینه به ریه را آسان‌تر می‌سازد.

شارما می‌گوید: «نکته کلیدی این است که این میکروب دهانی می‌تواند در بافت سینه حضور داشته باشد و میان این عامل بیماری‌زا و سرطان سینه ارتباطی وجود دارد». او می‌افزاید که این مطالعه از مجموعه‌ای از پژوهش‌های کوچک الهام گرفته است که با بررسی هزاران بیمار، بیماری پریودنتال را به سرطان سینه مرتبط کرده بودند.

«شیتال پَریدا»، دکترای علوم زیستی، نویسنده نخست مقاله و پژوهشگر همکار شارما، می‌گوید: «ما می‌خواستیم عمیق‌تر بررسی کنیم و ببینیم آیا می‌توانیم ارتباطات زیربنایی این پدیده را آشکار کنیم یا نه».

تغییرات اولیه بافتی و پیشرفت تومور

برای بررسی این‌که باکتری چگونه ممکن است بر نخستین مراحل بیماری اثر بگذارد، پژوهشگران آزمایش‌های حیوانی را با آزمون‌هایی روی سلول‌های سرطان سینه انسانی ترکیب کردند. زمانی که F. nucleatum به طور مستقیم به ناحیه مجرای سینه در موش‌ها وارد شد، بافت دچار ضایعات متاپلاستیک و هیپرپلاستیک شد؛ تغییراتی غیرسرطانی که نشان‌دهنده رشد غیرطبیعی یا تغییر در هویت سلولی هستند. این ضایعات همراه با التهاب، نشانه‌های آسیب DNA و افزایش تکثیر سلولی ظاهر شدند؛ الگویی که با شرایط افزایش‌دهنده خطر سرطان سازگار است.

زمانی که این باکتری وارد جریان خون شد، رشد و گسترش تومورهای سینه از پیش شکل‌گرفته را به‌ طور چشمگیری تسریع کرد.

پژوهشگران همچنین یک سازوکار مولکولی زیربنایی این اثرات را شناسایی کردند. مواجهه با F. nucleatum موجب آسیب به DNA سلول‌ها و فعال شدن مسیرهای ترمیمی شد که می‌توانند خطا ایجاد کنند؛ از جمله «بازسازی پیوند انتهای غیرهمولوگ (Nonhomologous End Joining)، روشی سریع اما خطاپذیر که در آن سلول‌ها با اتصال مستقیم انتهای شکسته DNA، آن را ترمیم می‌کنند.

آن‌ها دریافتند که حتی مواجهه کوتاه‌مدت با این باکتری باعث افزایش بیان پروتئینی به نام PKcs می‌شود؛ پروتئینی که با افزایش مهاجرت سلول‌های توموری، تهاجم، رفتارهای شبه‌سلول‌های بنیادی و مقاومت در برابر شیمی‌درمانی مرتبط است.

آسیب‌پذیری بیشتر در سلول‌های دارای جهش BRCA1

پژوهشگران همچنین دریافتند که سلول‌های اپیتلیال (سلول‌هایی که دیواره مجاری پستان را می‌پوشانند) و سلول‌های سرطان سینه دارای جهش در ژن BRCA1 به‌ویژه آسیب‌پذیر هستند. سلول‌های دارای جهش BRCA1 سطح بالاتری از یک قند سطحی (Gal-GalNAc) را نشان دادند که به اتصال و ورود باکتری به سلول کمک می‌کند. سلول‌های سینه با جهش ژن BRCA1 جذب بیشتر و ماندگاری طولانی‌مدت F. nucleatum را حتی در چندین نسل از سلول‌ها نشان دادند؛ وضعیتی که به تشدید آسیب DNA و اثرات ترویج‌کننده تومور می‌انجامد.

شارما می‌گوید: «یافته‌های ما ارتباط میان میکروب‌های دهانی و خطر و پیشرفت سرطان سینه را آشکار می‌کند، به ‌ویژه در افرادی که از نظر ژنتیکی مستعد هستند. هیچ چیز به‌ صورت مجزا رخ نمی‌دهد. نتایج نشان می‌دهد که چندین عامل خطر در کنار هم عمل می‌کنند وF. nucleatum به‌عنوان یک عامل محیطی می‌تواند با جهش‌های ارثی BRCA1 همکاری کرده و به بروز سرطان سینه و تهاجمی‌تر شدن تومور کمک کند».

او تاکید می‌کند که برای بررسی پیامدهای بالینی این یافته‌ها و این‌که آیا سلامت دهان باید به‌ عنوان یک عامل خطر برای سرطان سینه در نظر گرفته شود یا نه، به مطالعات بیشتری نیاز است.