چگونه دانشمندان آویشن را به «پزشکی دقیق» تبدیل کردند

به گزارش «ساینس دیلی»، عصاره آویشن اغلب به عنوان یک درمان طبیعی قدرتمند توصیف می‌شود؛ زیرا طیف وسیعی از اثرات مفید برای سلامت دارد. این شهرت از چندین ترکیب زیست‌فعال ناشی می‌شود؛ تیمول، کارواکرول، اسید رزماری‌نیک و اسید کافئیک که به پشتیبانی از عملکرد سیستم ایمنی کمک می‌کنند و در عین حال دارای خواص ضدالتهابی، ضدمیکروبی و آنتی‌اکسیدانی هستند.

با وجود این پتانسیل، عصاره آویشن معایب عملی دارد که کاربرد آن را محدود می‌کند. این عصاره به سرعت تبخیر می‌شود (اتلاف آویشن) که ذخیره‌سازی و رساندن دقیق آن را دشوار می‌سازد. در مقادیر بیشتر، می‌تواند بدن را تحریک کند و گاهی به بروز بثورات پوستی یا ناراحتی‌های گوارشی منجر شود.

روشی نوین برای حفظ و کنترل عصاره آویشن

دانشمندان راهی یافته‌اند که هر دوی این مشکلات را با محبوس کردن قطرات بسیار کوچک عصاره آویشن درون یک مایع دیگر حل می‌کند. این رویکرد امکان انتقال عصاره در دوز‌های بسیار کم را فراهم می‌آورد و در عین حال از تبخیر جلوگیری می‌کند. پژوهشگران دانشگاه پلی‌تکنیک تومسک و دانشگاه دولتی سورگوت در روسیه این روش را برای ایجاد نانودوز‌های کپسوله‌شده آویشن توسعه دادند. یافته‌های آنها در مجله Physics of Fluids و توسط انتشارات AIP منتشر شده است.

فرآیند کپسوله‌سازی چگونه عمل می‌کند

این فرآیند بر جریان‌های به دقت کنترل‌شده‌ای از عصاره آویشن، ژلاتین، آلژینات سدیم ـ یک عامل غلیظ کننده پرکاربرد در صنایع غذایی ـ و روغن متکی است. ابتدا پژوهشگران عصاره آویشن را با ژلاتین ترکیب کردند و این مخلوط را هم‌زمان با جریان آلژینات سدیم از یک تراشه بسیار کوچک عبور دادند. در داخل تراشه، این دو مایع در کنار یکدیگر جریان داشتند در حالی که کاملا از هم جدا باقی ماندند. سپس جریانی از روغن که از جهت عمود وارد شد، این جریان ترکیبی را به قطرات فوق‌العاده کوچکی تبدیل کرد که هر یک به طور کامل کپسوله شده بودند.

چرا نانودوزدهی دقیق اهمیت دارد

مهم‌ترین دستاورد این پژوهش نه مقدار مشخص عصاره آویشن مورد استفاده بلکه اثبات امکان دستیابی به نانودوزدهی دقیق و یکنواخت است. پیش از آن‌که این رویکرد در پزشکی به کار گرفته شود، به پژوهش‌های بیشتری نیاز است تا این نانودوز‌ها در قالب کپسول‌های خوراکی مناسب برای مصرف دارویی بسته‌بندی شوند.

«ماکسیم پیسکونوف»، نویسنده مقاله، می‌گوید: «این سامانه تمایل دارد به صورت خودتنظیم عمل کند تا دوزی نسبتا ثابت ارائه دهد که برای دارورسانی ارزشمند است. در عین حال، تغییر و تنظیم قطر میکروقطرات حاوی نانودوز ماده زیست‌فعال تنها با تغییر نرخ جریان فاز روغنی امکان‌پذیر است».

کاربرد‌هایی فراتر از پزشکی

پژوهشگران تاکید می‌کنند که این تکنیک به عصاره آویشن محدود نمی‌شود. این روش می‌تواند برای مواد دیگر نیز به کار رود و کاربرد‌هایی فراتر از داروسازی از جمله در صنایع غذایی، داشته باشد. «پیسکونوف» می‌افزاید ترکیب این روش با «دید ماشینی» (Machine vision) و هوش مصنوعی می‌تواند امکان پایش و کنترل نانودوزدهی را به صورت آنی فراهم کند.

او می‌گوید: «ما بر این باوریم که این روش می‌تواند برای کپسوله‌سازی انواع عصاره‌های آبی مورد استفاده قرار گیرد. بر اساس مطالعه ما، محدودیت قابل‌توجهی شناسایی نشده است».