آسیب کابل زیردریایی اینترنت پاکستان را با اختلال گسترده روبهرو کرد
به گزارش خبرگزاری آنا؛ بخشی از ارتباطات بینالمللی پاکستان پس از بروز نقص فنی در سامانه کابل زیردریایی SEA-ME-WE ۵ با کاهش ظرفیت روبهرو شده و اپراتورهای مخابراتی برای جلوگیری از قطع گسترده خدمات، انتقال ترافیک به مسیرهای جایگزین را آغاز کردهاند. این سامانه یکی از مسیرهای ارتباطی مهم پاکستان با شبکههای اینترنتی خارج از کشور است و از طریق زیرساختهای فیبر نوری دریایی، ارتباط میان کشورهای آسیایی، خاورمیانه و اروپا را برقرار میکند. اختلال در این مسیر میتواند بر سرعت دسترسی به وبسایتها و سرویسهایی تأثیر بگذارد که سرورهای آنها در خارج از پاکستان قرار دارند. با این حال، وجود چند مسیر ارتباطی دیگر باعث شده خدمات اینترنت در سراسر کشور بهطور کامل قطع نشوند و شدت اختلال بسته به شرکت ارائهدهنده خدمات و مسیر انتقال داده متفاوت باشد.
سازمان تنظیم مقررات مخابرات پاکستان تأیید کرده که مشکل در یکی از بخشهای کابل زیردریایی SMW۵ و در نزدیکی ساحل این کشور شناسایی شده است. شرکت «ترنسورلد اسوشیتس» که مسئول ارتباط این سامانه با شبکه مخابراتی پاکستان است، با اعضای کنسرسیوم بینالمللی بهرهبردار کابل همکاری میکند تا علت دقیق خرابی و زمان موردنیاز برای تعمیر مشخص شود. این نهاد هشدار داده که برخی کاربران ممکن است با قطعووصلی ارتباط، کاهش سرعت یا افت کیفیت خدمات مواجه شوند. در مقابل، اپراتورها تلاش کردهاند با استفاده از ظرفیت سایر کابلها و لینکهای بینالمللی، بخش بیشتری از ارتباطات آسیبدیده را برقرار نگه دارند و فشار واردشده به شبکه را کاهش دهند.
خرابی کابل در فاصله ۱۱ کیلومتری ساحل شناسایی شد
محل نقص فنی در فاصله تقریبی ۱۱ کیلومتری ساحل پاکستان و در بخشی از مسیر دریایی کابل قرار دارد که ارتباط این کشور را با شبکه بینالمللی فراهم میکند. کابلهای زیردریایی از رشتههای فیبر نوری تشکیل شدهاند که دادهها را بهصورت سیگنالهای نوری میان نقاط مختلف جهان منتقل میکنند. این تجهیزات در بخشهای عمیق دریا روی بستر قرار میگیرند، اما در نزدیکی ساحل ممکن است برای محافظت بیشتر در زیر بستر دریا دفن شوند. با وجود طراحی مقاوم، آسیب فیزیکی به کابل یا نقص در تجهیزات مرتبط میتواند ظرفیت انتقال داده را کاهش دهد و ارتباط برخی مسیرها را مختل کند.
اپراتور هنوز مشخص نکرده که مشکل اخیر ناشی از پارگی کامل کابل، آسیب به بخشی از رشتههای فیبر نوری یا نقص در تجهیزات انتقال داده بوده است. در حوادث مشابه، عواملی مانند برخورد لنگر کشتیها، فعالیتهای دریایی، جابهجایی بستر دریا و فرسودگی تجهیزات میتوانند به کابلها آسیب برسانند، اما هیچیک از این موارد تاکنون بهعنوان علت حادثه پاکستان تأیید نشدهاند. برای تعیین منشأ خرابی، کارشناسان باید محل دقیق نقص را شناسایی کنند و وضعیت بخش آسیبدیده را بررسی کنند. نتیجه این بررسی مشخص خواهد کرد که رفع مشکل از طریق اقدامات فنی در ایستگاههای ساحلی امکانپذیر است یا تعمیر مستقیم کابل در دریا ضرورت دارد.
انتقال ترافیک اینترنت به مسیرهای جایگزین آغاز شد
اپراتورهای پاکستانی پس از شناسایی مشکل، بخشی از ارتباطات بینالمللی را به مسیرهای دیگری منتقل کردهاند تا تأثیر اختلال بر کاربران کاهش پیدا کند. این فرایند با هدایت ترافیک اینترنت از طریق سایر کابلهای زیردریایی و لینکهای ارتباطی موجود انجام میشود و میتواند دسترسی به خدمات خارجی را تا حدی حفظ کند. با این حال، مسیرهای جایگزین ظرفیت نامحدودی ندارند و انتقال حجم زیادی از داده به آنها ممکن است باعث افزایش تأخیر، ازدحام شبکه و کاهش سرعت در ساعات پرترافیک شود. به همین دلیل، حتی پس از برقراری دوباره ارتباط برخی کاربران، احتمال ادامه مشکلات کیفیت سرویس تا زمان تعمیر کابل آسیبدیده وجود دارد.
به گفته منابع نزدیک به سازمان تنظیم مقررات پاکستان، حدود ۵۰ درصد از ترافیکی که تحت تأثیر خرابی کابل قرار گرفته بود، تا روز گذشته به مسیرهای جایگزین منتقل شده است. این رقم به نیمی از ترافیک آسیبدیده مربوط میشود و نباید آن را معادل ۵۰ درصد کل اینترنت پاکستان در نظر گرفت. مسئولان انتظار داشتند انتقال بخش باقیمانده نیز در ادامه عملیات مدیریت شبکه انجام شود، اما تأیید رسمی درباره تکمیل این فرایند منتشر نشده است. پاکستان از چند سامانه کابل زیردریایی برای ارتباطات بینالمللی استفاده میکند و امکان توزیع ترافیک میان آنها به ظرفیت آزاد، قراردادهای اپراتورها و شرایط فنی مسیرها وابسته است. در نتیجه، کیفیت خدمات ممکن است برای مشترکان شرکتهای مختلف یکسان نباشد.
تعمیر کابل به کشتی تخصصی نیاز دارد
بازگرداندن ظرفیت اصلی سامانه ارتباطی به تعمیر بخش آسیبدیده وابسته است و مسئولان پاکستانی هنوز زمان مشخصی برای پایان عملیات اعلام نکردهاند. منابع نزدیک به نهاد تنظیم مقررات گفتهاند که تعمیر کابل احتمالاً به حضور یک کشتی تخصصی نگهداری کابلهای زیردریایی نیاز خواهد داشت و هماهنگی برای اعزام شناور مربوط انجام شده است. این کشتیها به تجهیزات ویژهای برای شناسایی، بیرون کشیدن، بررسی و اتصال مجدد کابلهای فیبر نوری مجهز هستند. پس از تعمیر نیز باید کیفیت انتقال سیگنال و عملکرد مسیر ارتباطی آزمایش شود تا کابل بتواند دوباره بخشی از بار اصلی شبکه را بر عهده بگیرد.
مدتزمان تعمیر به عواملی مانند عمق محل آسیبدیدگی، شرایط آبوهوایی، نوع خرابی و دسترسی به تجهیزات تخصصی بستگی دارد. در برخی موارد، کارشناسان میتوانند محل نقص را با استفاده از تجهیزات آزمایش فیبر نوری و اندازهگیری بازتاب سیگنال مشخص کنند، اما انجام تعمیر فیزیکی همچنان به حضور تجهیزات دریایی در محل نیاز دارد. نزدیکی محل خرابی به ساحل لزوماً به معنای آسان بودن عملیات نیست، زیرا مسیرهای دریایی پرتردد و شرایط بستر دریا نیز میتوانند محدودیتهایی ایجاد کنند. کنسرسیوم بهرهبردار و شرکت مسئول اتصال کابل به شبکه پاکستان هنوز برنامه زمانی مشخصی برای آغاز یا پایان تعمیر اعلام نکردهاند و انتقال ترافیک به سایر مسیرها فعلاً مهمترین اقدام برای حفظ کیفیت خدمات محسوب میشود.
کابل ۲۰ هزار کیلومتری آسیا را به اروپا متصل میکند
سامانه SEA-ME-WE ۵ یکی از شبکههای بزرگ کابل زیردریایی جهان است که با طول تقریبی ۲۰ هزار کیلومتر، ارتباط میان جنوب شرق آسیا، خاورمیانه و اروپای غربی را برقرار میکند. این مسیر از سنگاپور آغاز میشود و پس از عبور از بخشهایی از اقیانوس هند، دریای عرب، دریای سرخ و دریای مدیترانه به فرانسه میرسد. کشورهای مختلفی از جمله پاکستان، عمان، عربستان سعودی، مصر، سریلانکا و مالزی از طریق نقاط اتصال این شبکه به آن دسترسی دارند. کابل در سال ۲۰۱۶ وارد مرحله بهرهبرداری شد و با هدف افزایش ظرفیت انتقال داده و ایجاد مسیرهای ارتباطی جدید میان بازارهای آسیایی و اروپایی توسعه یافت.
ترنسورلد از اعضای کنسرسیوم این پروژه و مسئول اتصال کابل به زیرساختهای مخابراتی پاکستان است. ایستگاه ساحلی این شرکت در کراچی، ارتباط میان مسیر دریایی و شبکه زمینی کشور را فراهم میکند و امکان انتقال داده به ارائهدهندگان خدمات اینترنت را در اختیار مجموعههای مخابراتی قرار میدهد. چنین کابلهایی بخش مهمی از زیرساخت ارتباطات بینالمللی را تشکیل میدهند، زیرا حجم بالایی از ترافیک اینترنت، خدمات ابری، ارتباطات سازمانی و تبادل داده میان کشورها از طریق شبکههای فیبر نوری زیردریایی منتقل میشود. اختلال در یک مسیر ممکن است تنها بخشی از ارتباطات را تحت تأثیر قرار دهد، اما در کشورهایی که ظرفیت جایگزین محدودی دارند، پیامدهای آن میتواند برای کاربران و کسبوکارها محسوس باشد.
خرابی مشابهی در تابستان امسال رخ داده بود
کابل SEA-ME-WE ۵ پیشتر نیز در تابستان امسال با نقص فنی مواجه شده بود و اختلال در آن باعث کاهش کیفیت ارتباطات اینترنت پاکستان شد. سازمان تنظیم مقررات این کشور در آن زمان اعلام کرد که بخشی از ترافیک بینالمللی تحت تأثیر مشکل فنی در مسیر کابل قرار گرفته و برای کاهش آثار آن، مدیریت ارتباطات از طریق لینکهای جایگزین در دستور کار قرار دارد. آن اختلال پس از انجام اقدامات فنی برطرف شد و خدمات ارتباطی در مدت کوتاهی به وضعیت عادی بازگشت. با این حال، خرابی جدید حادثهای جداگانه محسوب میشود و تاکنون مشخص نشده که از نظر علت یا محل آسیبدیدگی با مشکل قبلی ارتباطی داشته باشد.
تکرار اختلال در یک سامانه ارتباطی، اهمیت تنوع مسیرهای اتصال بینالمللی را برای شبکه مخابراتی پاکستان افزایش داده است. استفاده از چند کابل زیردریایی میتواند وابستگی کشور به یک مسیر مشخص را کاهش دهد، اما در زمان بروز نقص فنی، ظرفیت آزاد سایر کابلها و نحوه توزیع ترافیک اهمیت زیادی پیدا میکند. اگر بخش بزرگی از ارتباطات از یک مسیر مشخص عبور کند، خرابی آن ممکن است باعث ازدحام در مسیرهای جایگزین شود و کیفیت خدمات را حتی برای کاربرانی که ارتباطشان قطع نشده کاهش دهد. توسعه ظرفیت انتقال داده و مدیریت انعطافپذیر مسیرها میتواند به کاهش این آسیبپذیری کمک کند، هرچند هیچ شبکهای بهطور کامل از خرابی تجهیزات یا حوادث دریایی مصون نیست.
تهدیدهای پیشین درباره کابلهای تنگه هرمز نگرانیها را افزایش دادهاند
اختلال ارتباطی پاکستان در شرایطی رخ داده که امنیت کابلهای زیردریایی منطقه طی هفتههای اخیر به یکی از موضوعات مورد توجه نهادهای امنیتی و شرکتهای مخابراتی تبدیل شده است. حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، در مهرماه به عبور چند کابل ارتباطی مهم از تنگه هرمز اشاره کرده و هشدار داده بود که در صورت تشدید دوباره درگیریها، زیرساختهای ارتباطی دریایی ممکن است در میان اهداف جدید قرار بگیرند. مقامهای دیگری نیز درباره احتمال هدف قرار گرفتن زیرساختهای مرتبط با ارتباطات و خدمات دیجیتال در صورت گسترش حملات علیه ایران سخن گفته بودند. این اظهارات در ادامه تنشهای نظامی منطقه مطرح شدند و توجه بیشتری را به امنیت مسیرهای انتقال داده در خلیج فارس و دریای عمان جلب کردند.
با وجود همزمانی نسبی خرابی کابل پاکستان با این تهدیدها، هیچ مدرکی درباره ارتباط حادثه با اقدام عمدی یا خرابکارانه منتشر نشده است. محل نقص فنی حدود ۱۱ کیلومتر از ساحل پاکستان فاصله دارد و نباید آن را با محل عبور کابلها در خود تنگه هرمز یکسان دانست. سازمان تنظیم مقررات پاکستان نیز در اطلاعیه خود به عامل خارجی، حمله یا تخریب عمدی اشاره نکرده و تنها از بررسی علت فنی حادثه خبر داده است. بنابراین، ارتباط دادن خرابی این کابل به تهدیدهای مطرحشده در منطقه بدون شواهد مستقل، نتیجهگیری قابل اتکایی نخواهد بود. نگرانیهای امنیتی درباره کابلهای زیردریایی همچنان مطرح هستند، اما تعیین علت اختلال اخیر به نتیجه بررسیهای فنی اپراتور و کنسرسیوم بهرهبردار وابسته است.
امنیت کابلهای زیردریایی برای اقتصاد دیجیتال اهمیت بیشتری پیدا کرده است
بخش بزرگی از ارتباطات بینالمللی اینترنت از طریق کابلهای زیردریایی برقرار میشود و این زیرساختها برای فعالیت خدمات مالی، تجارت الکترونیک، سامانههای ابری و ارتباطات سازمانی اهمیت دارند. اگر یکی از مسیرهای اصلی انتقال داده آسیب ببیند، اپراتورها ناچار میشوند بخشی از ترافیک را از مسیرهای طولانیتر عبور دهند که ممکن است تأخیر ارتباط را افزایش دهد. این تغییر بهویژه بر خدماتی تأثیر میگذارد که به ارتباط پایدار و پاسخگویی سریع نیاز دارند، مانند تماسهای تصویری، بازیهای آنلاین، سامانههای مالی و خدمات مبتنی بر سرورهای خارجی. در مقابل، سرویسهایی که زیرساخت محلی یا مسیر ارتباطی جایگزین مناسبی دارند، ممکن است اختلال کمتری تجربه کنند.
انتهای پیام/