صفحه نخست

آناتک

آنامدیا

دانشگاه

فرهنگ‌

علم

سیاست و جهان

اقتصاد

ورزش

عکس

فیلم

استانها

بازار

اردبیل

آذربایجان شرقی

آذربایجان غربی

اصفهان

البرز

ایلام

بوشهر

تهران

چهارمحال و بختیاری

خراسان جنوبی

خراسان رضوی

خراسان شمالی

خوزستان

زنجان

سمنان

سیستان و بلوچستان

فارس

قزوین

قم

کردستان

کرمان

کرمانشاه

کهگیلویه و بویراحمد

گلستان

گیلان

لرستان

مازندران

مرکزی

همدان

هرمزگان

یزد

پخش زنده

تجارت با مشکلات مردم در پوشش عرفان‌های کاذب/ روایت قوه قضاییه از شبکه بلاگرهای معنویت‌فروش!

بازداشت ۲۴ نفر از فعالان شبکه‌ای که با سوءاستفاده از باورهای دینی و تلفیق آموزه‌های شبه‌معنوی با وعده‌هایی همچون گشایش در زندگی، افزایش ثروت و رفع گرفتاری، اقدام به جذب مخاطب و فروش محصولات گران‌قیمت می‌کردند، بار دیگر موضوع فعالیت صفحات موسوم به معنویت‌فروش در فضای مجازی را به کانون توجه افکار عمومی آورده است. هرچند قوه قضاییه از شناسایی شبکه‌ای سازمان‌یافته و ورود به پرونده این افراد خبر داده، اما پرسش اصلی همچنان پابرجاست: آیا این برخورد به شناسایی و بررسی سایر مجموعه‌های مشابه نیز منجر خواهد شد و حقوق افرادی که در دام این وعده‌ها گرفتار شده‌اند، چگونه محقق می‌شود؟
کد خبر : 1098287

به گزارش خبرنگار گروه جامعه آنا، در سال‌های اخیر، فضای مجازی شاهد گسترش صفحاتی بوده که با استفاده از مفاهیمی همچون معنویت، انرژی‌درمانی، عرفان‌های کاذب، علوم غریبه، جن‌هراسی، دعا‌نویسی و ادعا‌های غیرمستند درباره گشایش در زندگی، مخاطبان گسترده‌ای را جذب کرده‌اند. برخی از این جریان‌ها با بهره‌گیری از آموزه‌های خرافی و گاه با تلفیق آنها با باور‌های دینی، محصولاتی تحت عنوان کالا‌های برکت، ابزار‌های معنوی، دستورالعمل‌های خاص، پکیج‌هایی با پوشش مذهبی و دوره‌های شبه‌عرفانی به مخاطبان عرضه می‌کنند.

در این میان، استفاده از پوشش معنویت‌های کاذب شرقی، آموزه‌های منتسب به سنت‌های هندی و بودایی و همچنین ارائه دستورالعمل‌های خیالی و بدعت‌آمیز، از جمله شیوه‌هایی است که در محتوای برخی از این صفحات مشاهده می‌شود. گردانندگان این مجموعه‌ها گاهی با وعده رفع مشکلات خانوادگی، افزایش ثروت، باز شدن بخت، رفع گرفتاری‌ها و تغییر سرنوشت، مخاطبان را به خرید محصولات و شرکت در دوره‌ها و جلسات خاص ترغیب می‌کنند.

وقتی مشکلات زندگی به فرصتی برای کسب درآمد تبدیل می‌شود

یکی از نگرانی‌های جدی درباره این فعالیت‌ها، هدف قرار گرفتن افرادی است که به دلیل مشکلات اقتصادی، اختلافات خانوادگی، شکست‌های عاطفی یا شرایط دشوار زندگی، بیش از دیگران در معرض پذیرش وعده‌های غیرواقعی قرار دارند. در چنین شرایطی، برخی افراد با امید به حل مشکلات خود، مبالغ قابل توجهی را برای خرید پکیج‌ها، محصولات و دریافت دستورالعمل‌های ادعایی پرداخت می‌کنند؛ در حالی که اعتبار علمی و شرعی بسیاری از این ادعا‌ها محل تردید جدی است.

بر اساس برآورد‌های مطرح‌شده از سوی فعالان و پژوهشگران این حوزه، شمار صفحات و مجموعه‌های فعال در زمینه معنویت‌های کاذب، جنبش‌های نوپدید دینی، عرفان‌های انحرافی و کلاهبرداری با استفاده از موضوعاتی مانند جن‌هراسی و علوم غریبه، به بیش از هزار صفحه می‌رسد. این برآورد، که نیازمند بررسی و راستی‌آزمایی از سوی مراجع مسئول است، نشان‌دهنده ضرورت توجه جدی‌تر به ابعاد این پدیده و بررسی فعالیت شبکه‌های مشابه است.

در کنار خسارت‌های مالی، درباره پیامد‌های اجتماعی و فرهنگی این جریان‌ها نیز نگرانی‌هایی مطرح است؛ از جمله مواردی که در گزارش‌ها و روایت‌های برخی آسیب‌دیدگان مطرح می‌شود، فروپاشی خانواده‌ها، آسیب‌های روانی، سوءاستفاده از اعتماد افراد و حتی ارتباط برخی آسیب‌ها با خودکشی و.. است؛ موضوعاتی که بررسی مستقل و رسیدگی قضایی به هر مورد را ضروری می‌کند.

آیا برخورد با چند بلاگر به معنای پایان فعالیت شبکه‌های مشابه است؟

در چنین شرایطی، انتشار خبر دستگیری تعدادی از بلاگر‌های فعال در این حوزه، با واکنش‌ها و پرسش‌های متعددی همراه شد. مهم‌ترین مطالبه مطرح‌شده این است که برخورد با چند چهره و شبکه مشخص، به معنای پایان فعالیت سایر مجموعه‌های مشابه نباشد و دستگاه‌های مسئول، تمام شبکه‌های احتمالی فعال در این زمینه را با معیار‌های واحد و فارغ از شهرت، وابستگی‌ها و موقعیت افراد بررسی کنند.

یکی دیگر از موضوعات مهم، وضعیت افرادی است که با وجود طرح انتقادات و گزارش‌هایی درباره فعالیتشان، همچنان در فضای مجازی به تبلیغ محصولات و خدمات موسوم به معنوی ادامه می‌دهند. پرسش افکار عمومی این است که معیار شناسایی و برخورد با این افراد چیست و آیا دستگاه قضایی برنامه‌ای برای بررسی فعالیت تمام مجموعه‌های دارای اتهامات مشابه دارد؟

سرنوشت پول‌های پرداخت‌شده؛ قربانیان چگونه شکایت کنند؟

از سوی دیگر، تعیین تکلیف حقوق افرادی که از این صفحات و مجموعه‌ها خرید کرده‌اند، اهمیت ویژه‌ای دارد. بسیاری از مخاطبان ممکن است ندانند خرید برخی محصولات و پکیج‌های مبتنی بر ادعا‌های غیرواقعی، در صورت وجود عناصر قانونی جرم، چه امکان پیگیری حقوقی برای آنها ایجاد می‌کند و برای ثبت شکایت باید به کدام مرجع مراجعه کنند. بنابراین، معرفی مسیر مشخص شکایت، بررسی اسناد پرداخت و امکان مطالبه خسارت از جمله مطالبات مهم آسیب‌دیدگان است.

اکنون این پرسش مطرح است که آیا دستگیری اخیر آغاز یک برنامه فراگیر برای مقابله با شبکه‌های سوءاستفاده‌کننده از باور‌های دینی است یا رسیدگی به چند مجموعه مشخص محدود خواهد ماند؟ همچنین سرنوشت سایر فعالان این حوزه، نحوه برخورد و جبران خسارت قربانیان و برخورد با گردانندگان شبکه‌های مشابه، از جمله موضوعاتی است که انتظار می‌رود دستگاه قضایی درباره آنها شفاف‌سازی کند.

از شناسایی شبکه ۲۴ نفره تا ورود دادستانی تهران به پرونده

علی کاظمی، سخنگوی قوه قضاییه، در نشست خبری صبح روز گذشته در پاسخ به پرسش خبرنگار گروه جامعه آنا درباره آخرین وضعیت پرونده برخی بلاگر‌های مجازی که از باور‌های دینی و اعتقادات مذهبی سوءاستفاده می‌کردند و اینکه آیا این اقدامات ادامه دارد و آیا دادگاه علنی این افراد برگزار خواهد شد، با تشریح جزئیات پرونده اظهار کرد: با گزارشی که ضابطان ارائه دادند دادستانی تهران در دادسرای امنیت وارد این موضوع شد بررسی‌های لازم را انجام داد و اقدامات گسترده‌ای صورت گرفت که در نتیجه آن ۲۴ نفر دستگیر شدند.

وی با بیان اینکه این افراد به صورت شبکه‌ای عمل می‌کردند، گفت: این افراد کاملاً با یکدیگر متصل بودند و یک آقا برای آنها که عمدتاً خانم بودند، تولید محتوا می‌کرد و محتوای خاصی را به آنها بیان می‌کرد تا به صورت هماهنگ عمل کنند.

از «برکات پنج صبح» تا تشکیل حلقه‌های شبه‌معنوی

سخنگوی قوه قضاییه درباره پشت‌صحنه این اقدامات، تصریح کرد: فرد اصلی یک خانم است که از سال ۱۴۰۰ تقریباً وارد این حوزه شده و اطلاعاتی را در سامانه‌ها در حوزه معماری، فنگ‌شویی و امثال آن بارگذاری می‌کرده است. این فرد افراد را با بحث «۵ صبح»، «برکات ۵ صبح» و «کتاب ۵ صبح» شناسایی کرده و حلقه‌هایی تشکیل داده و دورهمی‌هایی برگزار می‌کرده است.

کاظمی افزود: دورهمی‌ها معمولاً در مکان‌های پرزرق‌وبرق و پرتجمل، برخی هتل‌ها و کافه‌های خاص برگزار می‌شد و هدایا و جایزه‌های خاصی داده می‌شد تا دامنه این فعالیت‌ها گسترش پیدا کند. در یکی از سفرها، درآمد خالص این فرد بالغ بر ۱۵ میلیارد تومان بوده است. به تدریج از مسائل معماری و فنگ‌شویی به مسائل دیگر رسیده و حلقه‌ای شکل گرفته و افراد خاصی اضافه شده‌اند و شبکه در شهر‌های مختلف گسترش پیدا کرده است.

لیوان برکت، قفل‌شکن معنوی و شمع ۱۵ میلیون تومانی!

وی با اشاره به نمونه‌هایی از محتوای این شبکه، گفت: اطلاعاتی که ارائه می‌شد اطلاعات عجیبی بود از جمله لیوان برکت، کاسه برکت، قفل‌شکن‌های معنوی و یا موارد دیگر. یا تعیین زمان خاص برای اذکار و فروش آن زمان به افراد، برگزاری دورهمی‌هایی در مناطق خاص و در آغوش گرفتن درختان برای دو روز و احساس انرژی جدید، و فروش پکیج‌های خاص مرتبط با ماه کامل و ماه‌گرفتگی. این اقدامات به تدریج با مسائل مذهبی همراه و از آن سوءاستفاده می‌شد تا درآمد‌های آنچنانی داشته باشند.

سخنگوی قوه قضاییه در تشریح یکی از مصادیق، گفت: یکی از این افراد در ابتدای کارش مکانی را در شمال تهران ماهانه ۵۰۰ میلیون تومان اجاره کرده و در زیر آن مکان کارگاه شمع‌سازی داشته است. شمع‌هایی با رایحه خوش تهیه می‌شد و به مردم القا می‌شد با روشن کردن این شمع می‌توانند زندگی خود را روشن کنند شمعی که مثلاً ۲۰۰ هزار تومان ارزش داشت، ۱۵ میلیون تومان فروخته می‌شد.

روایت تلخ افرادی که برای گشایش در زندگی هزینه کردند

کاظمی افزود: برخی افراد گرفتار، با کاهش درآمد یا مشکلات خانوادگی و شکست در زندگی، با این نگاه که مشکلشان حل می‌شود سراغ این افراد می‌رفتند و بعضاً باور‌های عجیبی پیدا می‌کردند. یکی از این افراد می‌گفت دو سال پیگیری می‌کردم و احساس می‌کردم زندگی‌ام متحول می‌شود. بعضاً افراد فقیری بودند که آن پول را به سختی فراهم می‌کردند و دور از چشم خانواده پول را می‌دادند تا گشایشی در زندگی‌شان ایجاد شود.

استناد قضایی به ماده ۵۰۰ مکرر؛ اموال متهمان شناسایی می‌شود

سخنگوی قوه قضاییه خطاب به هموطنان، تأکید کرد: این مسیر‌ها مسیر درستی برای گشایش نیست مسیر روشن، همان مسیر دین اسلام است. عزیزانی که می‌خواهند از عالمان وارسته و کسانی که کمترین طمعی در مال مردم ندارند بهره بگیرند، بدانند این مسیر‌ها مسیر درستی برای رفع مشکلات نیست. قوه قضاییه در این مسیر قاطعانه برخورد کرده و این افراد را شناسایی کرده است.

وی درباره اقدامات قانونی تصریح کرد: این افراد بازداشت شدند ابتدا قرار بازداشت صادر شد، سپس قرار وثیقه صادر و وثیقه اخذ شد و تفهیم اتهام صورت گرفت. ماده‌ای داریم به نام ماده ۵۰۰ مکرر قانون مجازات اسلامی که در دی‌ماه سال ۱۳۹۹ تصویب شده و در خصوص مقابله با عرفان‌های کاذب، فرقه‌گرایی و امثال اینهاست این تفهیم اتهام صورت گرفته است.

در خصوص شناسایی اموال نیز اقدام شده و تمامی اموالی که از این طریق به دست آمده، ضبط خواهد شد. افرادی که در این خصوص شکایتی دارند می‌توانند به دادسرای امنیت تهران مراجعه کنند.

ضرورت برخورد فراگیر و صیانت از حقوق قربانیان

آنچه از توضیحات سخنگوی قوه قضاییه درباره این پرونده برمی‌آید، صرفاً با فعالیت چند صفحه مجازی یا تبلیغ چند محصول عجیب و غریب مواجه نیستیم، بلکه موضوع، بررسی یک شبکه مرتبط و هماهنگ است که بنا بر اعلام مقام قضایی، با تولید محتوای هدفمند، برگزاری دورهمی‌های خاص، ایجاد حلقه‌های ارتباطی و فروش محصولات با قیمت‌های نامتعارف، از نیاز‌ها و باور‌های بخشی از جامعه کسب درآمد می‌کرده است. از همین رو، رسیدگی به این پرونده نباید صرفاً به بازداشت چند نفر محدود شود و ابعاد مالی، ارتباطات شبکه‌ای و شیوه‌های جذب مخاطب نیز باید به‌طور دقیق روشن شود.

در این میان، تعیین تکلیف سایر صفحات و مجموعه‌هایی که با عناوینی مانند انرژی‌درمانی، علوم غریبه، دعا‌نویسی، برکت‌فروشی و گشایش در بخت و زندگی فعالیت می‌کنند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. البته صرف استفاده از مفاهیم معنوی یا تبلیغ باور‌های غیرمتعارف به‌تنهایی نمی‌تواند مبنای مجرم شناختن افراد باشد و هرگونه برخورد باید بر اساس مستندات، بررسی ادعا‌ها و احراز عناصر قانونی جرم صورت بگیرد. شفاف‌سازی معیار‌های شناسایی و رسیدگی به این فعالیت‌ها می‌تواند از شکل‌گیری این تصور جلوگیری کند که برخورد‌های قضایی صرفاً متوجه چند چهره شناخته‌شده است.

انتهای پیام/

ارسال نظر
captcha