منطقه در آستانه تغییرات همه‌جانبه/ چین می‌تواند در حل مناقشات نقش‌آفرین باشد
«حسن هانی‌زاده» کارشناس مسائل منطقه، در گفتوگو با خبرنگار سیاسی خبرگزاری آنا، نشست امنیتی چهارجانبه تهران با حضور ایران، عربستان، پاکستان و ترکیه را حاصل تحولات اخیر منطقه و جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران دانست و گفت: تاب‌آوری ملت ایران در برابر این تجاوز و ناکامی طرح‌های مشترک آمریکا و رژیم صهیونیستی برای تغییر ساختار قدرت در کشور، بسیاری از دولت‌های منطقه را به بازنگری در سیاست‌های خود نسبت به تهران سوق داده است.
هانی‌زاده با تشریح شرایط موجود اظهار کرد: منطقه در آستانه تغییراتی همه‌جانبه قرار دارد و پایداری ایران در برابر تجاوز آمریکا و رژیم صهیونیستی، یکی از عواملی است که به تغییر محاسبات برخی کشورهای منطقه منجر شده است.
وی عربستان سعودی را از جمله کشور‌هایی دانست که در جنگ ایران و آمریکا و جنگ یمن آسیب‌های قابل‌توجهی متحمل شده است و افزود: جنگ یمن شرایط ناپایداری برای ریاض ایجاد کرده و فروش نفت عربستان نیز در مقایسه با گذشته به یک‌سوم کاهش یافته است.
به گفته این کارشناس مسائل منطقه، تداوم این وضعیت بحرانی می‌تواند عربستان و سایر اعضای شورای همکاری خلیج فارس را با آسیب‌های بیشتری مواجه کند به ویژه آنکه آمریکا نیز نتوانسته است امنیت پایداری برای کشورهای حوزه خلیج فارس ایجاد کند.
چرا سازوکار دفاعی مکه عملیاتی نمی‌شود؟
هانی‌زاده درباره رویکرد عربستان در سال‌های گذشته گفت: ریاض تلاش داشت یک جنگ سنی و شیعه در منطقه شکل دهد و در همین چارچوب، پیمان مکه را با مشارکت پاکستان و ترکیه امضا کرد تا یک منظومه دفاعی ایجاد شود.
وی درباره موانع همکاری این دو کشور با عربستان توضیح داد: ساختار اجتماعی و قدرت شیعیان در پاکستان از یک سو و تقابل ترکیه با رژیم صهیونیستی از سوی دیگر، محدودیت‌هایی را برای چنین همکاری‌ای ایجاد می‌کند.
تحلیلگر مسائل منطقه با تاکید بر اینکه منظومه دفاع مشترک مکه نمی‌تواند عملیاتی شود اظهار داشت: تشکیل یک ساختار امنیتی بومی با مشارکت ایران، پاکستان، ترکیه، عربستان و سایر کشورهای منطقه و به دور از نفوذ آمریکا تنها راهکار غلبه بر چالش‌های منطقه است.
حضور وزیر دفاع عربستان چه پیامی داشت؟
هانی‌زاده حضور وزیر دفاع عربستان در نشست تهران را مهم ارزیابی کرد و گفت: وزیر دفاع این کشور برادر محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، است و از اختیار و قدرت بالایی در هرم قدرت ریاض برخوردار است.
به گفته وی، حضور این مقام سعودی در تهران می‌تواند مقدمه‌ای برای بومی‌سازی امنیت منطقه با مشارکت ایران باشد.
هانی‌زاده همچنین احتمال داد که آسیب‌های واردشده به عربستان در جنگ یمن و جنگ ایران و آمریکا، این کشور را به سمت تغییر رویکرد و همکاری با تهران سوق داده باشد.
طرح «۶+۲»؛ ایران و عراق دو ضلع ضروری امنیت خلیج فارس
کارشناس مسائل منطقه درباره پیشنهاد وزیر خارجه عمان برای انعقاد پیمان عدم تعرض میان شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس به علاوه ایران و عراق گفت: تأکید وزیر خارجه عمان بر حضور ایران در ساختار امنیت منطقه‌ای بسیار مهم است و می‌تواند بیانگر شکل‌گیری رویکردی جدی در میان اعضای شورای همکاری باشد.
وی افزود: امنیت خلیج فارس به شش کشور عضو شورای همکاری محدود نیست و ایران و عراق نیز در معادلات این منطقه جایگاه دارند. بدون حضور این دو کشور، به‌ویژه با توجه به قرار گرفتن آنها در دو سوی ساحل خلیج فارس، برقراری امنیت امکان‌پذیر نخواهد بود.
این کارشناس مسائل منطقه، مشارکت تهران و بغداد در هرگونه منظومه امنیتی خلیج فارس را موجب پایداری بیشتر آن دانست و گفت: به نظر می‌رسد کشورهای حوزه خلیج فارس به سمت همکاری با ایران و عراق گرایش پیدا کرده و در حال فاصله گرفتن از آمریکا و سایر کشورهای منطقه هستند.
هانی‌زاده در تشریح دلیل این رویکرد اظهار کرد: کشورهای منطقه به این جمع‌بندی رسیده‌اند که همکاری مشترک با ایران و عراق می‌تواند از وقوع جنگی جدید در منطقه جلوگیری کند.
چین؛ شریک اقتصادی و بازیگر مؤثر در حل مناقشات منطقه‌ای
هانی‌زاده درباره جایگاه چین در نظم امنیتی جدید خلیج فارس اظهار کرد: چین از قدرت اقتصادی بالایی برخوردار است و روسیه نیز می‌تواند در حوزه‌های سیاسی، نظامی و امنیتی نقش مؤثری داشته باشد.
وی با اشاره به رویکرد آمریکا در قبال پکن گفت: نگاه واشنگتن به چین کاملاً تهاجمی و چالشی است، در حالی که رفتار پکن در حل مناقشات منطقه‌ای، معقول، قابل قبول و مبتنی بر شرایط منطقه است.
به گفته هانی‌زاده، توافق پکن میان ایران و عربستان که چهار سال پیش امضا شد، نشانه‌ای از قدرت تأثیرگذاری چین در حل مناقشات منطقه‌ای است.
وی چین را شریک مهم اقتصادی کشورهای شرق، به‌ویژه کشورهای اسلامی و عربی، دانست و افزود: پکن می‌تواند در مقابله با نفوذ آمریکا و قدرت‌های هژمونیک نقش داشته باشد.
این تحلیلگر مسائل منطقه با اشاره به عضویت دائم چین در شورای امنیت سازمان ملل متحد و برخورداری این کشور از اقتصادی پویا و شکوفا، سیاست پکن در قبال کشورهای منطقه را معتدل توصیف کرد و گفت: چین می‌تواند در ترتیبات منطقه‌ای نقش‌آفرینی کند و به‌عنوان شریک حقیقی کشورهای منطقه مطرح شود.
وی در پایان خاطرنشان کرد: حساسیت شدید آمریکا نسبت به نقش چین، در حالی است که اغلب کشورهای منطقه به این نتیجه رسیده‌اند که پکن می‌تواند نقش بسیار مهمی در حل مناقشات منطقه‌ای ایفا کند.
انتهای پیام/