ردپای یک شرکت جاسوسی رژیم اسراییل در ردیابی کاربران استارلینک مشاهده شده است

به گزارش خبرگزاری آنا، به نقل از رویترز؛ پژوهشگران شرکت امنیت سایبری TrendAI، زیرمجموعه‌ای از ترند میکرو، دریافته‌اند که شرکت Discover-Tech با تابعیت رژیم صهیونیستی یکی از بزرگ‌ترین خریداران تبلیغات نمایش‌داده‌شده به کاربران اینترنت ماهواره‌ای استارلینک بوده است.

بر اساس یافته‌های این پژوهشگران، Discover-Tech در بیش از ۱۰۰ کشور، از جمله مناطقی که استفاده از استارلینک در آن‌ها ممنوع یا محدود شده، رتبه نخست خرید تبلیغات مرتبط با ترافیک این سرویس را داشته است. این الگوی خرید گسترده، ظن پژوهشگران را درباره استفاده از تبلیغات برای مکان‌یابی یا رصد کاربران برانگیخته است.

استارلینک، سرویس اینترنت ماهواره‌ای شرکت اسپیس‌ایکس، از طریق ماهواره‌ها امکان دسترسی به اینترنت را فراهم می‌کند و در برخی مناطق می‌تواند محدودیت‌های شبکه‌های مخابراتی محلی را دور بزند. همین ویژگی، این سرویس را به ابزاری مهم برای ارتباط در مناطق جنگی و کشورهایی با محدودیت دسترسی به اینترنت تبدیل کرده است.

چگونه تبلیغات به ابزار ردیابی تبدیل شد؟

در سازوکار تبلیغات آنلاین، هنگام ورود کاربر به یک وب‌سایت یا اپلیکیشن، مزایده‌ای خودکار برای نمایش تبلیغ به او برگزار می‌شود. در جریان این فرایند، اطلاعاتی از جمله شناسه‌های تبلیغاتی دستگاه و داده‌های مرتبط با موقعیت کاربر ممکن است در اختیار شرکت‌های شرکت‌کننده در مزایده قرار گیرد.

اگر یک شرکت این داده‌ها را به‌ صورت گسترده جمع‌آوری و با اطلاعات دیگر ترکیب کند، امکان شناسایی هویت کاربران، دنبال‌کردن فعالیت آن‌ها در وب و حتی هدف‌گیری برخی دستگاه‌ها برای حملات جاسوس‌افزاری فراهم می‌شود.

پژوهشگران TrendAI بر اساس داده‌های سامانه‌های امنیتی خود، فعالیت Discover-Tech را به زیرساختی برای ردیابی و هدف‌گیری کاربران شبیه دانسته‌اند؛ نه یک عملیات معمول تبلیغاتی. با این حال، داده‌های منتشرشده به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که تمام کاربران استارلینک هدف ردیابی قرار گرفته‌اند یا هر دستگاهی که تبلیغ دریافت کرده، آلوده شده است.

اتهام‌های پیشین علیه Discover-Tech

این شرکت پیش‌تر نیز در گزارش مشترک Citizen Lab، نهاد پژوهشی امنیت سایبری دانشگاه تورنتو، و شرکت امنیت تبلیغات Confiant مورد توجه قرار گرفته بود.

در گزارش این دو نهاد که ۱۵ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شد، ادعا شده است Discover-Tech از سازوکار تبلیغات هدفمند برای کمک به شرکت‌های جاسوس‌افزاری استفاده کرده و تبلیغات آن در مواردی به آلوده‌شدن دستگاه‌ها با جاسوس‌افزار منجر شده است.

Citizen Lab اعلام کرده بود دستگاه‌هایی در شبکه خبری الجزیره با جاسوس‌افزار شرکت Candiru از طریق تبلیغات هدفمند آلوده شده‌اند؛ حمله‌ای که بدون نیاز به کلیک کاربر انجام شده است. پژوهشگران این روش را «AdFection» نامیده‌اند.

پس از انتشار این یافته‌ها، گوگل و شماری از شرکت‌های تبلیغاتی دسترسی Discover-Tech به سامانه‌های خود را قطع یا محدود کردند.

چرا از استارلینک برای ردیابی استفاده شد؟

اهمیت ردیابی کاربران استارلینک تنها به حریم خصوصی افراد محدود نمی‌شود. این سرویس در مناطق جنگی، از جمله اوکراین، برای ارتباطات نظامی و هماهنگی عملیات نیز استفاده می‌شود. از این رو، شناسایی موقعیت کاربران یا پایانه‌های متصل به آن می‌تواند پیامدهای امنیتی گسترده‌تری داشته باشد.

در برخی کشورها، استارلینک به‌ دلیل امکان دور زدن محدودیت‌های اینترنتی ممنوع یا محدود شده است. رویترز گزارش داده که در چنین شرایطی، تلاش برای شناسایی و ردیابی کاربران این سرویس به موضوعی مورد توجه برخی دولت‌ها و بازیگران فناوری تبدیل شده است.

شرکت اسپیس‌ایکس و Discover-Tech به درخواست رویترز برای اظهارنظر درباره یافته‌های پژوهشگران پاسخ نداده‌اند. بنابراین، ادعای استفاده از تبلیغات آنلاین برای جاسوسی از کاربران استارلینک همچنان در چارچوب یافته‌ها و اتهام‌های مطرح‌شده از سوی پژوهشگران و منابع آگاه قرار دارد و نباید آن را جاسوسی اثبات‌شده از تمام کاربران این سرویس دانست.

جاسوسی با پوشش تبلیغات اتفاق افتاد

تبلیغات آنلاین قرار بود راهی برای نمایش محصولات متناسب با علایق کاربران باشد؛ اما این پرونده نشان می‌دهد داده‌هایی که در جریان مزایده‌های تبلیغاتی جابه‌جا می‌شوند، چه ظرفیت خطرناکی برای ردیابی افراد دارند. مسئله فقط یک شرکت یا کاربران استارلینک نیست؛ مسئله زیرساختی است که اطلاعات کاربران را در مقیاس گسترده میان بازیگران مختلف منتقل می‌کند، بی‌آنکه اغلب کاربران بدانند چه کسانی به این داده‌ها دسترسی دارند یا از آن‌ها چه استفاده‌ای می‌کنند.