هوش مصنوعی به تعالی بشریت کمک خواهد کرد
بهنام هادی درباره نگرانی‌های مطرح‌شده پیرامون هوش مصنوعی و احتمال تبدیل شدن آن به تهدیدی برای آینده بشر، اظهار کرد: «حقیقتاً دیدگاه من این نیست که هوش مصنوعی در نهایت باعث نابودی بشریت یا پایان دنیا شود و چنین دیدگاه‌هایی را درست نمی‌دانم.»
وی با اشاره به سابقه نگرانی‌های بشر در پی پیشرفت‌های علمی افزود: «در طول تاریخ، جهش‌های علمی بزرگی اتفاق افتاده و بشر همواره نگران پیامد‌های آنها بوده است. یکی از نخستین نگرانی‌ها به امنیت شغلی مربوط می‌شود؛ زیرا وقتی به شغل خود عادت می‌کنیم و علم جدیدی وارد می‌شود که زمینه‌های شغلی را تغییر می‌دهد، ناخودآگاه نگران می‌شویم که در آینده چه شغلی خواهیم داشت. جهش‌های علمی گذشته نیز چنین نگرانی‌هایی را ایجاد کرده‌اند و علاوه بر امنیت شغلی، نگرانی‌هایی درباره سایر جنبه‌های امنیتی زندگی انسان به وجود آورده‌اند.»
این کارشناس هوش مصنوعی ادامه داد: «پیش از ظهور هوش مصنوعی، اختراع کامپیوتر باعث شد رشد علمی بشر در بازه‌های زمانی کوتاه، جهش‌های بزرگی را تجربه کند. جهش اخیر در حوزه هوش مصنوعی نیز در ادامه پیشرفت‌های علمی گذشته بشر اتفاق افتاده است. به‌ویژه پس از ورود کامپیوتر و برق به زندگی انسان، این جهش‌ها بیشتر شده است.»
هادی با بیان اینکه سرعت و گستردگی پیشرفت‌های کنونی نباید به‌خودی‌خود دلیلی برای ترس از هوش مصنوعی باشد، گفت: «ممکن است علوم به‌صورت تصاعدی باعث شود جهش‌های علمی شدیدتر شود و وقتی پیشرفت‌های امروز را با یک دوره کوتاه قبلی مقایسه می‌کنیم، تصور کنیم اتفاق بسیار بزرگی افتاده است و این موضوع ترسناک به نظر برسد. اما به نظر من، مسئله این‌طور نیست و صرفاً جهشی بزرگ‌تر از جهش‌های قبلی اتفاق افتاده است.»
وی افزود: «این جهش می‌تواند زمینه‌ساز ایجاد حوزه‌های شغلی جدید، شکل‌گیری توانایی‌های تازه در بشر و افزایش آگاهی انسان نسبت به گذشته شود. در نهایت، این تحولات می‌تواند در راستای افزایش آگاهی جمعی، تعالی بشریت و حتی افزایش خداباوری باشد؛ زیرا پیشرفت‌های علمی باعث می‌شوند حوزه‌هایی که پیش‌تر برای افراد ناشناخته بودند، شناخته شوند و انسان‌ها ببینند که با وجود تمام پیشرفت‌های علمی، بشر همچنان ضعیف است. من این تحول را صرفاً جهشی می‌دانم که در مقایسه با پیشرفت‌های علمی گذشته زودتر اتفاق افتاده است و اصلاً آن را تهدید تلقی نمی‌کنم.»
ایجنت‌ها به‌خودی‌خود کار خودسرانه انجام نمی‌دهند
این کارشناس ارشد هوش مصنوعی درباره نگرانی‌ها از عملکرد مستقل ایجنت‌های هوش مصنوعی و احتمال انجام اقداماتی خارج از خواسته سازندگان آنها، اظهار کرد: «ایجنت نمی‌تواند بدون اینکه توانایی انجام کاری برای آن تعریف شده باشد، از محدوده‌ای که برایش تعیین شده است فراتر برود. اگر ایجنتی حرکتی انجام دهد که از نظر سازنده‌اش کاری جدید بوده و کسی از آن نخواسته است آن را انجام دهد، یا برخلاف خواسته سازنده عمل کند، قطعاً در جایی به آن اجازه انجام چنین کاری داده شده است.»
همیشه ممکن است جهش‌های علمی مانند شمشیری دولبه باشند؛ یعنی هم بتوان از آنها استفاده مخرب کرد و هم بهره‌برداری بسیار مفیدی داشت. بنابراین، باید تا حد ممکن از آسیب‌هایی که هوش مصنوعی می‌تواند در سنین مختلف ایجاد کند، جلوگیری کرد و در عین حال مانع پیشرفت این حوزه نشد. تدوین چنین قوانینی قطعاً ضروری است، اما من اصلاً معتقد نیستم که باید از هوش مصنوعی بترسیم یا نگران باشیم که باعث نابودی بشریت شود
هادی افزود: «این مسئله نشان‌دهنده ضعف در طراحی ایجنت است. ایجنت‌ها به‌خودی‌خود هیچ کار خودسرانه‌ای انجام نمی‌دهند و من این مسئله را صرفاً ضعف طراحی ایجنت می‌دانم.»
قانون‌گذاری باید مانع استفاده نادرست از این فناوری شود
وی با تأکید بر ضرورت تدوین قوانین برای استفاده از هوش مصنوعی گفت: «آگاهی‌بخشی به انسان‌ها و ضرورت وجود قوانین برای استفاده از هوش مصنوعی با یکدیگر منافاتی ندارند. دولت‌ها، شرکت‌های خصوصی، نهاد‌های خصوصی و سازمان‌های مردم‌نهاد باید در این زمینه وارد شوند و به‌ویژه دولت‌ها باید قوانینی برای استفاده از هوش مصنوعی در سنین مختلف و سطوح آموزشی متفاوت تدوین کنند تا از استفاده نادرست از این فناوری جلوگیری شود. البته این قوانین نباید به‌گونه‌ای باشند که مانع پیشرفت هوش مصنوعی شوند.»
این کارشناس هوش مصنوعی با اشاره به آغاز برخی اقدامات محدودکننده در کشور‌های غربی ادامه داد: «برخی کشور‌ها اقداماتی را آغاز کرده‌اند که بر اساس آنها، هوش مصنوعی، به‌ویژه چت‌بات‌ها، برای افراد زیر سن قانونی به بعضی پرسش‌ها پاسخ ندهند. چنین محدودیت‌هایی می‌توانند بخشی از قوانین استفاده از این فناوری باشند.»
هادی افزود: «افرادی که هنوز به سن دانشگاه نرسیده‌اند، چه در دوره ابتدایی، چه متوسطه اول و چه متوسطه دوم، نباید بتوانند هر نوع سؤالی را از هوش مصنوعی بپرسند. قطعاً باید قوانین ملی و حتی جهانی برای استفاده از این فناوری وجود داشته باشد تا بتوان از این علم پیشرفته که زمینه‌ساز پیشرفت‌های بسیار زیادی است، به‌درستی استفاده کرد.»
وی با بیان اینکه جهش‌های علمی ممکن است هم کاربرد‌های مفید و هم کاربرد‌های مخرب داشته باشند، گفت: «همیشه ممکن است جهش‌های علمی مانند شمشیری دولبه باشد؛ یعنی هم بتوان از آنها استفاده مخرب کرد و هم بهره‌برداری بسیار مفیدی داشت. بنابراین، باید تا حد ممکن از آسیب‌هایی که هوش مصنوعی می‌تواند در سنین مختلف ایجاد کند، جلوگیری کرد و در عین حال مانع پیشرفت این حوزه نشد. تدوین چنین قوانینی قطعاً ضروری است، اما من اصلاً معتقد نیستم که باید از هوش مصنوعی بترسیم یا نگران باشیم که باعث نابودی بشریت شود.»
ضرورت نظارت مستقل بر سازندگان ایجنت‌ها
هادی با تأکید بر لزوم مشارکت هم‌زمان دولت‌ها، شرکت‌های خصوصی و سازمان‌های مردم‌نهاد در تدوین قوانین هوش مصنوعی اظهار کرد: «باید رویکردی دوسویه وجود داشته باشد؛ هم شرکت‌های خصوصی و سازمان‌های مردم‌نهاد در این زمینه وارد شوند و هم دولت‌ها. در نهایت، دولت‌ها و سازمان‌های مردم‌نهاد باید با یکدیگر همکاری کنند.»
این کارشناس هوش مصنوعی ادامه داد: «در نهایت، هم افرادی که ایجنت‌ها را خلق می‌کنند، هم کسانی که از آنها استفاده می‌کنند و هم نهاد‌هایی که بر آنها نظارت دارند، باید در تدوین قوانین نقش داشته باشند. اگر دولت ایجنتی را تولید کرده باشد، شرکت‌های خصوصی و سازمان‌های مردم‌نهاد می‌توانند بر آن نظارت کنند و اگر سازمان‌های مردم‌نهاد ایجنتی را تولید کرده باشند، دولت می‌تواند ناظر باشد. تعامل میان این گروه‌ها باید به تدوین قوانین مناسب منجر شود.»
هادی با اشاره به احتمال تعارض منافع در تدوین قوانین از سوی سازندگان این فناوری گفت: «اگر خودم خالق یک ایجنت باشم و هم‌زمان قوانین جلوگیری از مضرات آن را نیز تدوین کنم، ممکن است به دلیل سودجویی، برخی موارد ضروری را بیان نکنم یا در قوانین نیاورم. بنابراین، حتماً باید یک نهاد ناظر وجود داشته باشد تا قوانین را تأیید و راستی‌آزمایی کند.»
عموم مردم باید پاسخ‌های هوش مصنوعی را راستی‌آزمایی کنند
وی با تأکید بر ضرورت آموزش استفاده صحیح از هوش مصنوعی به دانش‌آموزان، دانشجویان و عموم مردم گفت: «صددرصد لازم است به دانشجویان و دانش‌آموزان آموزش داده شود که چگونه از هوش مصنوعی به‌درستی استفاده کنند. این دو گروه می‌توانند بهره زیادی از این فناوری ببرند. از آنجا که من در هر دو حوزه کار کرده‌ام، معتقدم آموزش‌هایی در این زمینه برای این دو گروه ضروری است. حتی عموم مردم نیز باید آموزش ببینند تا بتوانند استفاده درستی از هوش مصنوعی داشته باشند.»
این کارشناس ارشد هوش مصنوعی با اشاره به تصور نادرست برخی افراد درباره برتری هوش مصنوعی نسبت به هوش انسانی اظهار کرد: «در میان برخی مردم و شاید افرادی که تحصیلات کمتری در این حوزه دارند، این تصور وجود دارد که هوش مصنوعی به معنای هوشی واقعاً برتر از هوش انسانی است. ممکن است فکر کنند آنچه هوش مصنوعی می‌گوید، نیازی به راستی‌آزمایی ندارد. اینجاست که آسیب ایجاد می‌شود. تمام داده‌هایی که هوش مصنوعی در اختیار ما قرار می‌دهد، باید پیش از استفاده به‌وسیله یک فرد خبره راستی‌آزمایی شوند.»
هادی ادامه داد: «من افرادی را می‌بینم که تخصصشان هوش مصنوعی نیست، اما به دلیل علاقه به این حوزه، شروع به فعالیت کرده‌اند و مطالبی درباره هوش مصنوعی یاد گرفته‌اند. آنها باور کرده‌اند که هر آنچه هوش مصنوعی می‌گوید، حقیقت مطلق است. من همیشه با این افراد مشکل داشته‌ام. آنچه هوش مصنوعی می‌گوید، حقیقت مطلق نیست. از طرف دیگر، هوش مصنوعی حتی از بازخورد‌هایی که ما به آن می‌دهیم نیز یاد می‌گیرد. بنابراین، داده‌هایی که در اختیار ما قرار می‌دهد، ممکن است تحت تأثیر ناقص بودن فرایند یادگیری آن باشند.»
وی با اشاره به عرضه نسخه‌های جدید هوش مصنوعی افزود: «اینکه نسخه‌های جدید هوش مصنوعی عرضه می‌شوند، نشان می‌دهد که نسخه‌های قبلی اشکالاتی داشته‌اند و یادگیری آنها به‌اندازه کافی دقیق نبوده است. نسخه‌های جدید با هدف برطرف کردن این اشکالات عرضه می‌شوند. هوش مصنوعی‌ای که اکنون در اختیار داریم نیز ممکن است دو ماه یا یک سال دیگر جای خود را به نسخه جدیدی بدهد. بنابراین، نباید پاسخ‌هایی را که هوش مصنوعی در اختیار ما قرار می‌دهد، مطلقاً پذیرفت؛ بلکه باید آنها را راستی‌آزمایی کرد و سپس پذیرفت.»
این کارشناس هوش مصنوعی با بیان اینکه بسیاری از مردم از ضرورت بررسی صحت پاسخ‌های هوش مصنوعی آگاهی ندارند، گفت: «ممکن است فردی برای دریافت اطلاعات در حوزه روان‌شناسی، که حوزه‌ای بسیار مهم است، یا در زمینه قوانین و مقررات، به هوش مصنوعی مراجعه کند و اطلاعات اشتباهی دریافت کند و آنها را ملاک عمل قرار دهد. در حالی که باید بداند خروجی هوش مصنوعی حتماً باید با کمک فردی متخصص راستی‌آزمایی شود و سپس درباره پذیرش یا رد آن تصمیم بگیرد. صرف اینکه هوش مصنوعی مطلبی را بیان کرده است، نباید دلیلی برای پذیرفتن آن باشد.»
هوش مصنوعی می‌تواند به تعالی بشریت کمک کند
هادی در جمع‌بندی دیدگاه خود درباره آینده هوش مصنوعی اظهار کرد: «نخست اینکه نباید هوش مصنوعی را تهدید بدانیم، بلکه باید آن را فرصتی بسیار خوب در نظر بگیریم. دوم اینکه این فناوری می‌تواند باعث پیشرفت‌های چشمگیری شود. سوم اینکه اگر آموزش‌های مناسبی به دانش‌آموزان، دانشجویان، استادان، معلمان و به‌ویژه عموم مردم ارائه شود، آنها می‌توانند استفاده‌های مفیدی از هوش مصنوعی داشته باشند.»
او ادامه داد: «چهارم اینکه حتماً باید برای استفاده از هوش مصنوعی در سنین مختلف قوانین مشخصی وجود داشته باشد. نباید هوش مصنوعی را رها کرد و نباید هر فردی در هر سنی به هر سطحی از دسترسی به آن دسترسی داشته باشد. اگر افراد ندانند چگونه از هوش مصنوعی استفاده کنند، این فناوری می‌تواند باعث گمراهی آنها نیز شود.»
این کارشناس ارشد هوش مصنوعی در پایان تأکید کرد: «من اصلاً معتقد نیستم که هوش مصنوعی باعث نابودی بشریت خواهد شد. برعکس، فکر می‌کنم این فناوری به تعالی بشریت کمک خواهد کرد، اما باید از آن به‌درستی استفاده شود، استفاده از آن قانونمند باشد و جامعه بتواند در راستای منافع خود از آن بهره بگیرد.»
انتهای پیام/