کشته بی‌نام‌ونشان یک تصادف بعد از ۲۰ سال با تلاش کاربران فضای مجازی شناسایی شد

به گزارش خبرگزاری آنا؛ در ژوئن ۱۹۹۵، یک ون در نزدیکی شهر امپوریا در ایالت ویرجینیا آمریکا دچار سانحه شد. دو مرد در این حادثه جان باختند. هویت راننده خودرو مشخص شد، اما سرنشین دیگر به علت نداشتن مدارک شناسایی و شدت جراحات وارده به چهره‌اش، ناشناس باقی ماند. هیچ‌کس برای تحویل گرفتن پیکر او مراجعه نکرد و پرونده شناسایی این مرد برای سال‌ها باز ماند.

در میان وسایل باقی‌مانده از این مرد، دو بلیت مربوط به کنسرت گروه موسیقی «Grateful Dead» پیدا شد. همین سرنخ باعث شد نام «Grateful Doe» برای او انتخاب شود. واژه «Doe» در اصطلاح پلیسی آمریکا برای اشاره به فرد ناشناسی به کار می‌رود که هویتش مشخص نشده است. این اصطلاح در پرونده‌های مربوط به مردان ناشناس معمولاً با عنوان «John Doe» و برای زنان ناشناس با عنوان «Jane Doe» دیده می‌شود.

مرد ناشناس پرونده، با نامی که از سرنخ‌های موجود در وسایلش شکل گرفته بود، به تدریج در میان علاقه‌مندان به پرونده‌های حل‌نشده شناخته شد. با این حال، انتشار اطلاعات اولیه و تلاش‌های پلیس نتوانست هویت او را مشخص کند.

چرا هویت او نزدیک به دو دهه ناشناس ماند؟

نبود مدارک شناسایی، آسیب شدید به چهره و فقدان گزارش مفقودی مرتبط، از مهم‌ترین موانع شناسایی این مرد بود. در آن زمان، پلیس نمی‌دانست او اهل کدام شهر است یا چه زمانی از خانواده و اطرافیانش جدا شده است.

تا سال ۲۰۱۵ که هویت این فرد شناسایی شد، تصویرسازی‌های پزشکی قانونی از چهره او منتشر شد، اما هیچ سرنخی به اندازه کافی قوی نبود تا هویت او را به شکل قطعی مشخص کند.

اینترنت چگونه پرونده را دوباره زنده کرد؟

تلاش‌های اینترنتی برای شناسایی این مرد از سال‌ها پیش آغاز شده بود. کاربران انجمن‌های اینترنتی مرتبط با پرونده‌های حل‌نشده، اطلاعات موجود را بررسی می‌کردند و پرونده او را با گزارش‌های افراد مفقودشده تطبیق می‌دادند. با این حال، در اواخر سال ۲۰۱۴، فعالیت کاربران ردیت و دیگر شبکه‌های اجتماعی دامنه گسترده‌تری پیدا کرد.

یک کاربر استرالیایی با نام مستعار «greymetal» انجمنی در ردیت با عنوان Grateful Doe راه‌اندازی کرد و تصویر بازسازی‌شده چهره این مرد را منتشر کرد. کاربران این تصویر و اطلاعات پرونده را در گروه‌های مختلف، به‌ویژه میان طرفداران گروه Grateful Dead، به اشتراک گذاشتند. انتشار گسترده مطالب باعث شد افرادی خارج از حلقه اولیه پیگیران پرونده نیز با آن آشنا شوند.

کاربران برای پیدا کردن سرنخ‌های تازه، جزئیات موجود در پرونده را بررسی کردند. آنان تصاویر بازسازی‌شده را در شبکه‌های اجتماعی منتشر کردند، از افراد خواستند در صورت شناختن مرد ناشناس اطلاعات خود را ارائه دهند و تلاش کردند میان نشانه‌های ظاهری، وسایل همراه او و گزارش‌های قدیمی مفقودی ارتباط برقرار کنند. برخی کاربران نیز در پی یافتن افرادی برآمدند که احتمال می‌دادند در گذشته با این مرد ارتباط داشته‌اند.

یکی از مهم‌ترین اتفاق‌ها در ژانویه ۲۰۱۵ رخ داد؛ زمانی که دو نفر مدعی شدند مرد ناشناس را می‌شناسند و نام کوچک او جیسون است. اطلاعات این افراد، مسیر جست‌و‌جو را به شهر مایرتل بیچ در ایالت کارولینای جنوبی رساند. در ادامه، یکی از دوستان و هم‌خانه‌های سابق او نیز اطلاعاتی ارائه کرد که به بررسی ارتباط پرونده با یک فرد مفقودشده کمک کرد.

نقش کاربران در پیدا شدن هویت مرد ناشناس

محبوبیت پرونده در اینترنت باعث شد اطلاعات آن به دست کسانی برسد که پیش از آن از وجود چنین پرونده‌ای خبر نداشتند. این ویژگی شبکه‌های اجتماعی در پرونده «Grateful Doe» اهمیت ویژه‌ای داشت؛ زیرا فردی که ممکن بود تصویر او را بشناسد، لزوماً در همان شهر محل حادثه زندگی نمی‌کرد یا از اخبار محلی و اطلاعیه‌های پلیس مطلع نبود.

کاربران فیس‌بوک و ردیت با بازنشر تصویر و اطلاعات پرونده، احتمال دیده‌شدن آن را افزایش دادند. صفحه‌های اختصاص‌یافته به این پرونده نیز به محلی برای گردآوری سرنخ‌ها، انتشار اطلاعات تازه و ارتباط میان داوطلبان تبدیل شد. با افزایش توجه عمومی، رسانه‌های محلی نیز به موضوع پرداختند و گزارش‌هایی درباره ارتباط احتمالی مرد ناشناس با یک فرد مفقودشده منتشر کردند.

مادر مردی که احتمال می‌رفت همان فرد ناشناس باشد، پس از مشاهده مطالب منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی با این پرونده ارتباط برقرار کرد. او سپس در ژانویه ۲۰۱۵ گزارش مفقودی فرزندش را به پلیس ارائه داد. این اقدام امکان بررسی رسمی ارتباط دو پرونده را فراهم کرد و روند جمع‌آوری نمونه‌های دی‌ان‌ای از اعضای خانواده آغاز شد.

با این حال، تشخیص هویت قطعی به بررسی تخصصی نیاز داشت. اطلاعات کاربران و انتشار گسترده تصاویر، سرنخ لازم را در اختیار خانواده و مأموران قرار داد و آزمایش‌های پزشکی قانونی وظیفه تأیید نهایی هویت را بر عهده داشتند.

آزمایش دی‌ان‌ای چگونه هویت او را تأیید کرد؟

در ژانویه ۲۰۱۵، پلیس شهر مایرتل بیچ تحقیقات رسمی درباره مفقودشدن این مرد را آغاز کرد. اطلاعات ارائه‌شده از سوی کاربران شبکه‌های اجتماعی، شباهت‌های میان پرونده مفقودی و پرونده مرد ناشناس را مشخص کرده بود و مأموران برای بررسی این ارتباط، نمونه‌های دی‌ان‌ای اعضای خانواده را جمع‌آوری کردند.

فرایند آزمایش و بررسی نمونه‌ها چندین ماه طول کشید. سرانجام در دسامبر ۲۰۱۵، مقام‌های پزشکی قانونی ایالت ویرجینیا و سامانه ملی افراد مفقود و ناشناس آمریکا تأیید کردند که مرد ناشناس با زنی که در گروه‌های اینترنتی عنوان کرده بود مادر او است، ارتباط خانوادگی دارد و نام آن فرد «جیسون کالاهان» است. آزمایش دی‌ان‌ای ارتباط او با خانواده‌اش را تأیید کرد و به این ترتیب، پرونده‌ای که نزدیک به دو دهه باز مانده بود، به نتیجه رسید.

جیسون کالاهان هنگام مرگ ۱۹ سال داشت و اهل مایرتل بیچ در کارولینای جنوبی بود. او در سال ۱۹۹۵ برای دنبال کردن تور گروه Grateful Dead به سفر رفته بود و در جریان همین سفر در تصادف رانندگی جان باخت. خانواده‌اش تا پیش از شناسایی او نمی‌دانستند چه اتفاقی برایش افتاده است.

چرا مردم به پرونده «Grateful Doe» علاقه‌مند شدند؟

پرونده این مرد برای بسیاری از کاربران اینترنت از چند جهت اهمیت پیدا کرد. نخست اینکه با وجود گذشت سال‌ها، هنوز امکان شناسایی او وجود داشت. دوم اینکه سرنخ‌های محدودی از هویت او در دسترس بود و کاربران می‌توانستند با بررسی اطلاعات پراکنده، احتمال‌های مختلف را دنبال کنند.

علاقه به پرونده‌های حل‌نشده، مشارکت در جست‌وجوی افراد مفقودشده و امید به کمک به خانواده‌هایی که از سرنوشت عزیزانشان خبر ندارند، از انگیزه‌هایی بود که در گزارش‌های مربوط به این پرونده مطرح شد. کاربران در طول جست‌و‌جو به گروهی تبدیل شدند که اعضای آن اطلاعات را به اشتراک می‌گذاشتند، سرنخ‌ها را بررسی می‌کردند و برای جلب توجه رسانه‌ها تلاش می‌کردند.

گزارش‌های منتشرشده در سال ۲۰۱۵ نشان می‌دهد که انتشار تصویر بازسازی‌شده و فعالیت کاربران در ردیت و فیس‌بوک، دامنه توجه به پرونده را افزایش داد. در نتیجه، اطلاعاتی که ممکن بود در میان اسناد قدیمی و مخاطبان محدود باقی بماند، به افرادی رسید که مرد ناشناس را از گذشته می‌شناختند.

تأثیر شبکه‌های اجتماعی بر شناسایی هویت

پرونده «Grateful Doe» نمونه‌ای از نقش اینترنت در پیوند دادن اطلاعات پراکنده و رساندن آنها به افراد مرتبط با یک پرونده قدیمی است. کاربران شبکه‌های اجتماعی با بازنشر اطلاعات، زمینه آشنایی افراد بیشتری با پرونده را فراهم کردند و سرنخ‌هایی را به دست آوردند که مسیر تحقیقات رسمی را تغییر داد.

در این پرونده، اینترنت امکان دسترسی گسترده به اطلاعات را فراهم کرد؛ کاربران سرنخ‌ها را گردآوری کردند، دوستان قدیمی مرد ناشناس را به واکنش واداشتند و توجه رسانه‌ها را جلب کردند. پس از آن، خانواده با پلیس تماس گرفت و بررسی‌های پزشکی قانونی هویت مرد را تأیید کرد.

با تأیید هویت جیسون کالاهان در دسامبر ۲۰۱۵، خانواده او پس از حدود ۲۰ سال از سرنوشتش مطلع شد. پرونده «Grateful Doe» از آن زمان به نمونه‌ای شناخته‌شده از همکاری کاربران اینترنت، رسانه‌ها و نهاد‌های تخصصی در شناسایی افراد ناشناس تبدیل شده است.