سازمان فناوری اطلاعات برای شناسایی و تعیین تکلیف سامانه موازی دولتی اقدام می‌کند
به گزارش خبرگزاری آنا، محمدمحسن صدر با اشاره به وجود سامانه‌های موازی در دستگاه‌های اجرایی گفت: سازمان فناوری اطلاعات در حال انجام کاری است که پیش از این در دولت سابقه نداشته و بر اساس آن، برای سامانه‌های موازی هر دستگاه شناسنامه صادر می‌شود.
وی افزود: قرار است اطلاعات مربوط به سامانه‌های موازی هر دستگاه طی نامه‌ای به بالاترین مقام آن مجموعه اعلام شود تا مشخص شود چه تعداد سامانه وجود دارد و کدام موارد قابلیت تجمیع دارند. در برخی موارد، یک خدمت مشابه از طریق قرارداد‌های متعدد در بخش‌های مختلف یک دستگاه ارائه می‌شود که امکان بررسی و ساماندهی آن وجود دارد.
صدر با بیان اینکه در حال حاضر نمی‌توان آمار دقیقی از تعداد سامانه‌های قابل حذف ارائه کرد، توضیح داد: پس از مکاتبه با دستگاه‌ها، ابلاغ شناسنامه سامانه‌ها و انجام مذاکرات، طی یک تا دو ماه آینده می‌توان درباره میزان کاهش سامانه‌های موازی برآورد دقیق‌تری ارائه کرد.
وی تأکید کرد: کاهش سامانه‌های موازی به مطالبه‌ای عمومی تبدیل خواهد شد و نتایج عملکرد دستگاه‌ها در این زمینه به اطلاع مردم می‌رسد. همچنین میزان اقدام هر دستگاه برای حذف یا تجمیع سامانه‌های موازی در ارزیابی سالانه آن مجموعه لحاظ می‌شود.
بررسی ضرورت ایجاد سامانه‌های ملی پیش از آغاز فعالیت
رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران با اشاره به تکالیف قانونی مربوط به ایجاد سامانه‌های ملی گفت: از ابتدای دولت تاکنون حدود ۱۰۰ درخواست رسمی از دستگاه‌ها برای ایجاد سامانه ملی جدید دریافت و بررسی شده است که تعداد زیادی از آنها به دلیل نبود ضرورت کافی یا وجود خدمات مشابه رد شده‌اند.
صدر افزود: برخی دستگاه‌ها بدون دریافت مجوز اقدام به ایجاد سامانه می‌کنند، اما سازمان فناوری اطلاعات در چنین مواردی منتظر دریافت درخواست رسمی نمی‌ماند و بلافاصله مکاتبه می‌کند تا ضرورت ایجاد سامانه و معماری آن بررسی شود.
وی ادامه داد: در مواردی که ایجاد سامانه ضروری نباشد یا خدمت مشابهی از قبل وجود داشته باشد، به دستگاه مربوط اعلام می‌شود که از ایجاد یا ادامه فعالیت سامانه غیرضروری جلوگیری کند. مکاتبات مرتبط با احکام قانونی نیز برای نهاد‌های نظارتی ارسال می‌شود تا موارد احتمالی تخلف از الزامات قانونی بررسی شود.
صدر با تأکید بر اینکه جلوگیری از افزایش سامانه‌های غیرضروری بخشی از مأموریت سازمان است، بیان کرد: هدف این است که مردم برای دریافت خدمات با سامانه‌های متعدد و مشابه مواجه نشوند و منابع عمومی صرف ایجاد زیرساخت‌هایی نشود که ضرورت مشخصی ندارند.
حکمرانی داده و توسعه دسترسی پژوهشگران به داده‌های باز
صدر با اشاره به پیش‌نویس لایحه حکمرانی داده‌های شخصی گفت: این پیش‌نویس ارائه شده و در مرکز ملی فضای مجازی و کمیسیون حقوقی در دست بررسی است. برخی بند‌های آن با اختلاف‌نظر‌هایی مواجه شده‌اند و امیدواریم طی یک تا دو ماه آینده جمع‌بندی لازم انجام شود تا لایحه از سوی دولت ارسال شود و مراحل بررسی در مجلس را طی کند.
وی درباره مسئولیت دستگاه‌ها در نگهداری داده‌های حیاتی توضیح داد: هر دستگاه بر اساس قانون وظایفی برای حفاظت و نگهداری از داده‌های تحت مسئولیت خود دارد. سازمان فناوری اطلاعات نیز به‌طور مستمر وضعیت پشتیبان‌گیری از داده‌ها را پیگیری می‌کند تا از ازدست‌رفتن اطلاعات مردم جلوگیری شود.
صدر با اشاره به وضعیت برخی دستگاه‌ها افزود: همه مجموعه‌ها در این زمینه عملکرد یکسانی نداشته‌اند و در مواردی که شرایط مناسبی وجود نداشته، مکاتبات لازم انجام شده و برای ایجاد زیرساخت‌های پشتیبان به دستگاه‌ها کمک کرده‌ایم.
وی توسعه دسترسی به داده‌های باز را از دیگر اقدامات سازمان فناوری اطلاعات دانست و گفت: دستگاه‌ها باید مجموعه‌داده‌های قابل انتشار را در اختیار متخصصان قرار دهند. معاونت خدمات پایه سازمان نیز داده‌های ارائه‌شده از سوی دستگاه‌ها را دریافت می‌کند و در بستر مربوط به داده‌های باز در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد.
صدر با تأکید بر اهمیت داده‌های معتبر برای توسعه هوش مصنوعی بیان کرد: ملاحظات امنیتی باید رعایت شوند، اما نباید به بهانه امنیت، همه مسیر‌های دسترسی به داده‌ها مسدود شوند. داده‌های قابل استفاده می‌توانند به توسعه پژوهش و هوش مصنوعی کمک کنند و سازمان فناوری اطلاعات در این زمینه انتشار مجموعه‌داده‌ها را دنبال می‌کند.
وی همچنین حکمرانی داده‌محور را یکی از اهداف توسعه زیست‌بوم‌های دولت دیجیتال معرفی کرد و افزود: گردش دقیق، به‌موقع و شفاف اطلاعات میان دستگاه‌ها، تصمیم‌گیری را بهبود می‌دهد و امکان ارائه خدمات متناسب با نیاز مردم را فراهم می‌کند. توسعه زیرساخت ذخیره‌سازی در قالب ابر دولت و اطمینان از پشتیبان‌گیری مناسب نیز در همین چارچوب دنبال می‌شود.
شبکه ملی اطلاعات در کنار اینترنت، مکمل ارائه خدمات عمومی است
رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران درباره عملکرد شبکه ملی اطلاعات در شرایط جنگ گفت: این شبکه در دوره جنگ ۱۲روزه توانست بخشی از خدمات موردنیاز مردم را ارائه کند و انجام یک میلیارد تراکنش موفق در مرکز تبادل اطلاعات طی دوره جنگ ۴۰روزه نیز نمونه‌ای از تداوم فعالیت زیرساخت‌های داخلی است.
صدر تأکید کرد: این عملکرد به معنای بی‌نیازی کشور از اینترنت نیست. بسیاری از فعالیت‌های روزمره، پژوهشی و تخصصی در حوزه‌های مختلف به دسترسی اینترنت نیاز دارند و شبکه ملی اطلاعات و اینترنت در کنار یکدیگر اهمیت دارند.
وی با اشاره به ضرورت آمادگی زیرساخت‌های داخلی افزود: در شرایطی که ملاحظات امنیت ملی تصمیم‌گیری‌های ویژه‌ای را ضروری می‌کند، دستگاه‌های مسئول اقدامات متناسبی انجام می‌دهند؛ با این حال، توسعه شبکه ملی اطلاعات نباید به معنای نادیده‌گرفتن نیاز جامعه به اینترنت باشد.
صدر درباره اختلال سامانه ثبت درخواست کالابرگ نیز گفت: بابت مشکلات و دشواری‌هایی که مردم در آغاز فعالیت سامانه تجربه کردند، پیش‌تر از طریق رسانه‌ها عذرخواهی کرده‌ایم. در شروع کار برخی ناهماهنگی‌ها وجود داشت، اما اختلال‌ها پس از آن برطرف شدند.
وی با اشاره به حجم درخواست‌های ثبت‌شده توضیح داد: طی سه روز ثبت‌نام، بیش از ۱۲ میلیون فرم به‌درستی ثبت شد. این فرایند شامل پاسخ‌گویی به چند پرسش، دسته‌بندی اطلاعات، دریافت استعلام و ارسال داده‌ها به دستگاه متولی بود و حجم بالایی از پردازش را در بر می‌گرفت.
صدر افزود: سازمان فناوری اطلاعات از نظر ظرفیت پردازش و تعداد مراجعه به پنجره ملی با مشکل مواجه نبود، اما برخی دستگاه‌های طرف استعلام نتوانستند در همه مراحل با سرعت موردنیاز پاسخ دهند. این تجربه نشان داد که برای ارائه خدمات ملی، آمادگی و هماهنگی همه دستگاه‌های مشارکت‌کننده ضروری است.
وی با تأکید بر اهمیت پایداری خدمات بیان کرد: سازمان فناوری اطلاعات خود را از مسئولیت بهبود تاب‌آوری زیرساخت‌ها مبرا نمی‌داند و توسعه خدمات پایدار را دنبال می‌کند. بخش مهمی از خدمات کشور به اینترنت نیاز دارد و مسئولیت هر دستگاه نیز در چارچوب وظایف آن باید پیگیری شود.
تقویت آمادگی سایبری با پایش مستمر و همکاری دستگاه‌ها
صدر با اشاره به افزایش حملات سایبری گفت: در روز‌های اخیر حملات متعددی به درگاه‌های مختلف کشور انجام شده است، اما دستگاه‌های مسئول توانسته‌اند با بخش قابل‌توجهی از آنها مقابله کنند. این روند نشان می‌دهد که آمادگی سایبری باید به‌صورت مستمر افزایش یابد.
وی با بیان اینکه تهدید‌های سایبری محدود به ایران نیستند، افزود: روش‌های حمله به‌طور مداوم تغییر می‌کنند و هم‌زمان با توسعه زیرساخت‌های دفاعی، مهاجمان نیز روش‌های جدیدی به کار می‌گیرند. به همین دلیل، ابزار‌های دفاعی و شیوه‌های مقابله باید همواره به‌روزرسانی شوند.
رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران از دستگاه‌های اجرایی خواست هشدار‌های امنیتی را جدی بگیرند و الزامات ابلاغ‌شده را رعایت کنند. به گفته وی، همکاری دستگاه‌های مسئول و اجرای دقیق ملاحظات امنیتی می‌تواند بخش قابل‌توجهی از تهدید‌ها را کنترل کند.
صدر همچنین با اشاره به نقش سازمان فناوری اطلاعات در هماهنگی امنیت دستگاه‌های غیرزیرساختی تأکید کرد: پایش مستمر، شناسایی به‌موقع آسیب‌پذیری‌ها و اطلاع‌رسانی سریع به دستگاه‌ها از اقداماتی است که برای کاهش خطر حملات سایبری دنبال می‌شود.
انتهای پیام/