ابعاد حاکمیتی و فنی امنیت اینترنت اشیا در کنفرانس انجمن رمز ایران بررسی شد
به گزارش خبرگزاری آنا به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، بیست‌وسومین کنفرانس بین‌المللی انجمن رمز ایران میزبان نشست تخصصی «امنیت و تاب‌آوری زیست‌بوم اینترنت اشیا کشور؛ از ارزیابی امنیتی تا الزامات حاکمیتی و استانداردسازی ملی» بود. این رویداد با حضور محمدحسین شیخی، رئیس پژوهشگاه ارتباطات و فناوری اطلاعات، زهرا آخوندداد، معاون امنیت فناوری‌های سایبری مرکز افتا، علی گرجی، دستیار ویژه سازمان پدافند غیرعامل کشور، محمدرضا کشاورزی، رئیس مرکز تحقیق و توسعه همراه اول و سیدمجتبی میرجعفری، رئیس کمیسیون اینترنت اشیا سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور برگزار شد و در آن ابعاد گوناگون حاکمیتی، فنی، اقتصادی و پدافندی این فناوری مورد تحلیل قرار گرفت.
هشدار نسبت به ترافیک رمزنگاری‌نشده و ضرورت جبران خلأ‌های قانونی
زهرا آخوندداد، معاون امنیت فناوری‌های سایبری مرکز افتا، با اشاره به پیش‌بینی روند تصاعدی اتصال بیش از ۳۰ میلیارد دستگاه در سطح جهان طی سال‌های آینده، تحول بنیادین ناشی از تبادل داده‌های این تجهیزات و پیامد‌های امنیتی بالقوه آن برای فضای سایبری را مورد توجه قرار داد.
وی با ابراز نگرانی نسبت به ضعف رمزنگاری در ترافیک بخش عمده‌ای از تجهیزات پردازش داده به دلیل ماهیت سبک این دستگاه‌ها، از بازنویسی و نهایی‌سازی پروتکل‌های حفاظتی با همکاری پژوهشگاه‌ها و افزایش شمار آزمایشگاه‌های ارزیابی امنیتی به‌عنوان گام‌های مرکز افتا یاد کرد و مدیریت هویت، امنیت شبکه و سخت‌افزار را سه مؤلفه محوری و آسیب‌پذیر در معماری فعلی اینترنت اشیا برشمرد.
معاون امنیت فناوری‌های سایبری مرکز افتا در پایان، با تأکید بر اهمیت همراهی بخش خصوصی و نهاد‌های تنظیم‌گر بخشی، بر پیگیری جدی این مرکز برای توسعه آزمایشگاه‌های تخصصی طی ماه‌های آینده و لزوم اعمال نظارت‌های سخت‌گیرانه در مرحله پیاده‌سازی و اجرا تأکید کرد.
تدوین نظام‌نامه جامع و الزام‌آور برای امنیت زیست‌بوم اینترنت اشیا
در ادامه این نشست، علی گرجی، دستیار ویژه سازمان پدافند غیرعامل کشور، با تأکید بر جایگاه قانونی این نهاد به‌عنوان مرجع دفاع غیرنظامی و سیاست‌گذار حوزه‌های دفاع سایبری مبتنی بر مصوبات مجلس شورای اسلامی، رفع چالش‌های زیست‌بوم اینترنت اشیا را در گرو پیوند منسجم میان آزمایشگاه‌ها، تدوین استاندارد‌ها و تنظیم مقررات دانست.
وی استاندارد‌های بین‌المللی نظیر ایزو و چارچوب‌های گزارش‌دهی وقایع را الگو‌های پایه خواند و گفت این بخش به بومی‌سازی متناسب با ملاحظات حاکمیتی کشور نیاز دارد. او نقشه راه سازمان را در سه گام اساسی شامل بازنگری و به‌روزرسانی اسناد بالادستی، ابلاغ الزامات پایه امنیتی توسط متولیان ارتباطی و در نهایت ایجاد سازوکار الزام‌آور قانونی تعریف کرد.
دستیار ویژه سازمان پدافند غیرعامل با اشاره به موفقیت اجرای این الگو در حوزه سامانه‌های کنترل صنعتی و پدافند سایبری، از پیگیری تدوین نظام‌نامه جامع امنیت اینترنت اشیا ظرف کمتر از شش ماه خبر داد و تصریح کرد این سند راهبردی پس از تصویب در کمیته دائمی پدافند غیرعامل، به‌عنوان مرجع قانونی اجرا به تمام دستگاه‌ها و بازیگران زیست‌بوم ابلاغ خواهد شد تا تولیدکنندگان و آزمایشگاه‌های ارزیابی بر مبنای معیار‌هایی مشخص و قابل استناد فعالیت کنند.
بازآفرینی نقش اپراتور‌ها در قالب تکو و توجه به امنیت از مرحله طراحی معماری
محمدرضا کشاورزی، رئیس مرکز تحقیق و توسعه همراه اول، در پاسخ به این مباحث، اینترنت اشیا را فراتر از یک اتصال ساده و رویکردی نوین برای مدیریت دارایی‌ها، بهره‌برداری و ارتقای کیفیت خدمات در کسب‌وکار‌ها توصیف کرد.
وی با اشاره به ورود اپراتور‌های بزرگ جهانی نظیر وودافون، تلفنیکا، AT&T و اورنج به زنجیره ارزش اینترنت اشیا، تصریح کرد همراه اول نیز از حدود یک سال و نیم گذشته، با تغییر راهبرد از مدل سنتی ارتباطی به حوزه «تکو» (شرکت فناوری‌محور)، خطوط کسب‌وکاری جدیدی را در حوزه‌های کشاورزی هوشمند، ساختمان هوشمند و داده‌های هوشمند راه‌اندازی کرده است.
رئیس مرکز تحقیق و توسعه همراه اول افزود این اپراتور علاوه بر بومی‌سازی تجهیزات و سکو‌های نرم‌افزاری اینترنت اشیا، نظیر قفل‌های هوشمند کانتینری و مودم‌های نسل پنجم، بیش از ۱۵ محصول سخت‌افزاری و نرم‌افزاری را به مرحله تجاری‌سازی رسانده است. همراه اول همچنین از فناوری‌های اینترنت اشیا برای پایش مصرف انرژی و صیانت از منابع زیرساختی خود، نظیر باتری‌های موجود در بیش از ۳۲ هزار سایت مخابراتی، بهره گرفته است.
کشاورزی در عین حال بر ضرورت لحاظ کردن امنیت از مرحله طراحی معماری کسب‌وکار و شفاف‌سازی استاندارد‌های ملی تأکید کرد تا فعالان این حوزه در فرایند دریافت تأییدیه‌ها و گواهی‌نامه‌ها با موانع ساختاری و بوروکراتیک مواجه نشوند.
پیوند امنیت و تاب‌آوری در بحران با محوریت منافع بخش خصوصی
در ادامه این نشست، سیدمجتبی میرجعفری، رئیس کمیسیون اینترنت اشیا سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور، نیز در تبیین ابعاد زیست‌بوم اینترنت اشیا، امنیت را تنها یکی از ارکان چهارگانه این حوزه برشمرد و سه رکن دیگر، یعنی تاب‌آوری، اقتصاد و حکمرانی، را به همان اندازه حیاتی دانست.
وی با اشاره به آسیب‌پذیری شدید کسب‌وکار‌ها در شرایط بحران و جنگ تصریح کرد داشتن تجهیزات صددرصد امن، بدون پیش‌بینی سناریو‌های تاب‌آوری و تداوم خدمات در شرایط اضطراری، کارایی نخواهد داشت.
میرجعفری با انتقاد از تدوین مقررات و استاندارد‌ها بدون مشارکت واقعی بخش خصوصی و نادیده گرفتن توجیه اقتصادی طرح‌ها، یادآور شد که از زمان تدوین الزامات حاکمیتی اینترنت اشیا در سال ۱۳۹۷ تاکنون، پیشرفت چشمگیری حاصل نشده است. وی حکمرانی مطلوب در این حوزه را نیازمند هم‌افزایی واقعی نهاد‌های متولی، از جمله وزارت صمت، وزارت ارتباطات، سازمان پدافند غیرعامل، مرکز راهبردی افتا و بخش خصوصی دانست و بر ضرورت تعیین اولویت‌های راهبردی، چابک‌سازی نظام تنظیم‌گری و طراحی نقشه راه جامع برای هماهنگی میان استانداردسازی، آزمایشگاه‌ها و توسعه بازار‌های تجاری تأکید کرد.
انتهای پیام/