هشدار رئیس اداره هواشناسی کاشان درباره پیامدهای پدیده ال‌نینو؛ از خشکسالی تا سیلاب‌های ناگهانی
به گزارش خبرگزاری آنا، نشست علمی «ال‌نینوی بسیار قوی و پیامدهای آن بر دشت کاشان» از پیش بینی تا سازگاری با حضور استادان، کارکنان و دانشجویان در دانشگاه آزاد اسلامی واحد کاشان برگزار شد.
رئیس اداره هواشناسی کاشان در این نشست علمی گفت: برای درک ابعاد احتمالی ال‌نینوی پیش رو، باید به تجربه رویداد‌های گذشته نگاه کرد. ال‌نینوی سال‌های ۱۹۹۷ و ۱۹۹۸ و همچنین رویداد قدرتمند سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ از نمونه‌های شاخص این پدیده در چند دهه اخیر هستند.
عباس ارغوانی بیان کرد: در سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ میلادی بخش‌هایی از شرق و جنوب آفریقا با خشکسالی مواجه شدند؛ در حالی که بارندگی‌های شدید و سیلاب در مناطقی از آمریکای جنوبی و شرق آفریقا خسارت‌هایی بر جای گذاشت. سازمان جهانی بهداشت در آوریل ۲۰۱۶ گزارش داد که بیش از ۶۰ میلیون نفر در مناطق مختلف جهان از پیامدهای این رویداد اقلیمی تأثیر پذیرفته‌اند.
وی افزود: پیش‌تر در سال‌های ۹۷ و ۹۸ میلادی مناطق مختلف جهان شرایط یکسانی نداشتند؛ خشکسالی در بخش‌هایی از آسیا و استرالیا و بارندگی‌های شدید در برخی مناطق دیگر گزارش شد. این تجربه‌ها نشان می‌دهد که ال‌نینو در مناطق مختلف جهان پیامدهای متفاوتی دارد و نمی‌توان اثرات ثبت‌شده در یک منطقه را مستقیماً به منطقه‌ای دیگر تعمیم داد.
این کارشناس هواشناسی ایران افزود: اما این تجربه‌ها تا چه اندازه درباره ایران قابل تعمیم هستند؟ وقوع سیلاب در یک منطقه از جهان در جریان ال‌نینو به این معنا نیست که ایران نیز الزاماً با سیلاب مواجه خواهد شد. آنچه از این تجربه‌ها می‌توان آموخت، ضرورت آمادگی برای تغییرات احتمالی در الگو‌های بارش و دما و پرهیز از اتکا به یک سناریوی ثابت است.
رئیس اداره هواشناسی کاشان متذکر شد: یکی از مهم‌ترین مخاطرات اقلیمی برای ایران، توزیع نامتوازن بارش در طول سال است. اگر بخش قابل توجهی از بارندگی یک حوضه آبریز در چند روز یا حتی چند ساعت رخ دهد، ممکن است حجم زیادی از آب در مدت کوتاهی وارد رودخانه‌ها شود. در چنین شرایطی، بارش‌های شدید می‌توانند خطر طغیان رودخانه‌ها، آب‌گرفتگی معابر، فرسایش خاک و رانش زمین را افزایش دهند؛ به‌ویژه در مناطقی که شیب زمین زیاد است یا پوشش گیاهی و زیرساخت‌های کنترل روان‌آب وضعیت مناسبی ندارند.
وی تبیین کرد: در مقابل، کاهش بارش مؤثر در فصل مناسب یا طولانی‌تر شدن دوره‌های خشک می‌تواند منابع آب سطحی و زیرزمینی را تحت فشار قرار دهد. با این حال، تعیین اینکه کدام مناطق ایران در سال آبی پیش رو با خطر بیشتری مواجه خواهند شد، به بررسی پیش‌بینی‌های منطقه‌ای و شرایط جوی نیاز دارد.
ارغوانی یادآور شد: افزایش دمای جهانی و تغییرات طبیعی اقلیم می‌توانند همزمان بر شرایط آب‌وهوایی اثر بگذارند. ال‌نینو نیز در برخی مناطق می‌تواند به افزایش دما در کنار روند گرمایش بلندمدت کمک کند. افزایش دما در شرایط کم‌بارشی، تبخیر از سطح منابع آبی و خاک را افزایش می‌دهد و می‌تواند نیاز آبی گیاهان را بیشتر کند.
وی در ادامه توضیح داد: بخش کشاورزی از حوزه‌هایی است که تغییرات دما و بارش می‌تواند مستقیماً بر آن اثر بگذارد. برای مثال، وقوع گرمای شدید در مراحل حساس رشد محصولات یا بارندگی سنگین در زمان برداشت می‌تواند به کاهش عملکرد کشاورزی منجر شود. با این حال شدت خسارت به نوع محصول، زمان وقوع پدیده و شرایط منطقه بستگی دارد و نمی‌توان آن را صرفاً به ال‌نینو نسبت داد.
رئیس اداره هواشناسی کاشان افزود: پیامدهای احتمالی تغییرات اقلیمی به روستاها، مزارع و منابع آب محدود نمی‌شود. شهر‌ها نیز در برابر بارش‌های کوتاه‌مدت و شدید، موج‌های گرما و فشار بر زیرساخت‌ها به خصوص در برخی شهر‌ها آسیب‌پذیرند.
وی تأکید کرد: اگر در مدت کوتاهی بارندگی شدیدی رخ دهد، شبکه جمع‌آوری آب‌های سطحی که ظرفیت کافی ندارد یا به‌خوبی نگهداری نشده است، ممکن است نتواند روان‌آب را به‌سرعت تخلیه کند. در چنین شرایطی، معابر، زیرگذر‌ها و بخش‌هایی از شبکه حمل‌ونقل شهری در معرض آب‌گرفتگی قرار می‌گیرند. از سوی دیگر تداوم موج‌های گرما می‌تواند تقاضا برای برق و سامانه‌های سرمایشی را افزایش دهد و در صورت محدودیت ظرفیت تولید یا انتقال برق، فشار بیشتری بر شبکه وارد کند.
انتهای پیام/