آیا جنگ می‌تواند امپراتوری تازه هوش مصنوعی قطر را زمین‌گیر کند؟
به گزارش خبرگزاری آنا؛ گسترش احتمالی درگیری‌های نظامی در خلیج فارس، توجه‌ها را به زیرساخت‌هایی معطوف کرده که طی سال‌های اخیر به بخش مهمی از برنامه‌های اقتصادی کشور‌های منطقه تبدیل شده‌اند. مراکز داده، شبکه‌های ارتباطی و تأسیسات پردازش هوش مصنوعی از جمله دارایی‌هایی هستند که علاوه بر ارزش مالی بالا، خدمات موردنیاز بانک‌ها، سازمان‌های دولتی و شرکت‌های بزرگ را تأمین می‌کنند. قطر نیز با استفاده از منابع حاصل از صادرات انرژی، سرمایه‌گذاری گسترده‌ای برای توسعه این زیرساخت‌ها آغاز کرده و تلاش دارد در کنار صنعت گاز طبیعی مایع، سهم بیشتری از بازار جهانی خدمات دیجیتال به دست آورد. در چنین شرایطی، احتمال گسترش حملات به زیرساخت‌های غیرنظامی منطقه، نگرانی‌هایی درباره امنیت سرمایه‌گذاری‌ها، استمرار خدمات و آینده همکاری با شرکت‌های بین‌المللی ایجاد کرده است.
اهمیت زیرساخت‌های هوش مصنوعی قطر تنها به مراکز داده موجود محدود نمی‌شود، زیرا بخش قابل توجهی از برنامه‌های این کشور بر توسعه ظرفیت پردازشی جدید و جذب شرکت‌های خارجی استوار است. شرکت کیوای (Qai) که با پشتوانه صندوق سرمایه‌گذاری قطر فعالیت می‌کند، یکی از بازیگران اصلی این برنامه محسوب می‌شود و در کمتر از یک سال توانسته همکاری‌هایی در زمینه ساخت مراکز داده، تأمین تجهیزات محاسباتی و ارائه خدمات سازمانی برقرار کند. مشارکت ۲۰ میلیارد دلاری با بروکفیلد، استفاده از زیرساخت‌های شرکت میزه و برنامه گسترش همکاری با مایکروسافت، بخشی از فعالیت‌های این مجموعه هستند. با وجود این، بسیاری از پروژه‌های اعلام‌شده هنوز به مرحله بهره‌برداری کامل نرسیده‌اند و همین موضوع باعث می‌شود پیامد‌های احتمالی جنگ علاوه بر خدمات موجود، سرمایه‌گذاری‌های آینده را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
مشارکت ۲۰ میلیارد دلاری برای توسعه مراکز داده
یکی از بزرگ‌ترین برنامه‌های کیوای، مشارکت با شرکت سرمایه‌گذاری بروکفیلد است که سال گذشته به ارزش ۲۰ میلیارد دلار اعلام شد. این توافق با هدف توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی در قطر و تعدادی از بازار‌های بین‌المللی شکل گرفته و قرار است منابع مالی و تجربه عملیاتی دو مجموعه را برای اجرای پروژه‌های بزرگ پردازشی به کار بگیرد. بر اساس اطلاعیه صندوق سرمایه‌گذاری قطر، همکاری دو شرکت شامل ساخت مراکز داده یکپارچه، تأمین تجهیزات محاسباتی و ایجاد زیرساخت‌های موردنیاز برای ارائه خدمات هوش مصنوعی خواهد بود. دولت قطر نیز قرار است از توسعه مهارت‌های تخصصی و زنجیره تأمین تجهیزات مرتبط با این پروژه‌ها پشتیبانی کند.
بروکفیلد از شرکت‌های بزرگ مدیریت دارایی و سرمایه‌گذاری زیرساختی جهان است که در حوزه‌هایی مانند انرژی، املاک و مراکز داده فعالیت می‌کند. این مجموعه برنامه گسترده‌تری برای به‌کارگیری بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایه در زیرساخت‌های هوش مصنوعی جهان دارد و مشارکت با کیوای یکی از بخش‌های آن محسوب می‌شود. توسعه مراکز پردازشی مجهز به تجهیزات پیشرفته، سامانه‌های ذخیره‌سازی اطلاعات، شبکه‌های ارتباطی پرسرعت و تأسیسات پشتیبان از جمله فعالیت‌هایی است که در چارچوب این همکاری پیش‌بینی شده‌اند. چنین پروژه‌هایی به سرمایه اولیه قابل توجه، دسترسی پایدار به انرژی، تجهیزات وارداتی و قرارداد‌های بلندمدت با مشتریان نیاز دارند و اجرای آن‌ها به شرایط اقتصادی و امنیتی محل سرمایه‌گذاری وابسته است.
احتمال گسترش جنگ در خلیج فارس می‌تواند محاسبات اقتصادی چنین مشارکتی را تغییر دهد، حتی اگر هیچ‌یک از تأسیسات مرتبط مستقیماً آسیب نبینند. افزایش هزینه بیمه، دشوارتر شدن انتقال تجهیزات پیشرفته، محدودیت رفت‌وآمد متخصصان و احتمال تأخیر در اجرای قرارداد‌ها از جمله خطراتی هستند که پروژه‌های زیرساختی بزرگ با آن مواجه می‌شوند. مراکز داده هوش مصنوعی به دلیل استفاده از پردازنده‌های گران‌قیمت و سامانه‌های پیشرفته تأمین برق و سرمایش، هزینه ساخت و نگهداری بالایی دارند و طولانی شدن دوره اجرا می‌تواند بازگشت سرمایه آن‌ها را به تعویق بیندازد. البته ارزش ۲۰ میلیارد دلاری مشارکت کیوای و بروکفیلد بیانگر مقیاس برنامه سرمایه‌گذاری است و نباید آن را به معنای هزینه شدن کامل این مبلغ یا بهره‌برداری از تمامی مراکز پیش‌بینی‌شده دانست.
استفاده از ظرفیت عملیاتی مراکز داده میزه
در حالی که مشارکت با بروکفیلد بیشتر بر توسعه بلندمدت زیرساخت‌ها تمرکز دارد، همکاری کیوای با شرکت میزه (MEEZA) به استفاده از ظرفیت موجود مراکز داده قطر مربوط می‌شود. دو مجموعه در ۱۲ مهر امسال از توافقی برای استقرار تجهیزات پردازش گرافیکی پیشرفته خبر دادند که بر اساس آن، میزه میزبان بخشی از زیرساخت محاسباتی کیوای در یکی از مراکز داده خود خواهد بود. هدف این همکاری فراهم کردن امکان ارائه خدمات هوش مصنوعی به مشتریان سازمانی بدون انتظار برای تکمیل پروژه‌های بزرگ جدید است. تجهیزات مورد استفاده قرار است از پردازنده‌های گرافیکی نسل جدید تشکیل شوند و میزه نیز مسئولیت خدمات بهره‌برداری، مدیریت زیرساخت و نظارت بر عملکرد سامانه‌ها را برعهده خواهد داشت.
میزه از شرکت‌های باسابقه قطر در حوزه خدمات فناوری اطلاعات و مراکز داده است که زیرساخت‌های موردنیاز سازمان‌های دولتی و شرکت‌های بزرگ را تأمین می‌کند. مراکز داده این مجموعه دارای گواهی‌های بین‌المللی رده سه و استاندارد امنیت اطلاعات ISO ۲۷۰۰۱ هستند و برای میزبانی تجهیزات حساس و خدمات سازمانی طراحی شده‌اند. بر اساس اعلام کیوای، شتاب‌دهنده‌های گرافیکی جدید با استفاده از ظرفیت تأمین برق با چگالی بالای میزه مستقر خواهند شد و اطلاعات مشتریان نیز تحت قوانین و مقررات قطر نگهداری می‌شوند. چنین ویژگی‌هایی برای سازمان‌هایی اهمیت دارند که به دلیل الزامات قانونی یا امنیتی، امکان انتقال آزادانه داده‌های خود به مراکز پردازشی خارجی را ندارند.
اهمیت این همکاری در شرایط افزایش تنش‌های منطقه‌ای به استفاده از زیرساخت عملیاتی موجود بازمی‌گردد. برخلاف پروژه‌های بزرگی که هنوز در مرحله ساخت یا تأمین تجهیزات قرار دارند، مراکز داده فعال از خدمات و سامانه‌هایی پشتیبانی می‌کنند که استمرار فعالیت آن‌ها برای مشتریان اهمیت دارد. آسیب احتمالی به زیرساخت‌های ارتباطی یا اختلال در تأمین خدمات پشتیبان می‌تواند دسترسی به ظرفیت پردازشی را محدود کند و ارائه خدمات به مشتریان سازمانی را تحت تأثیر قرار دهد. با وجود این، هنوز اطلاعات دقیقی درباره تعداد پردازنده‌های کیوای، مدل شتاب‌دهنده‌های نصب‌شده، ظرفیت برق اختصاص‌یافته یا هزینه اجرای این پروژه منتشر نشده و نمی‌توان درباره مقیاس عملیاتی نهایی آن قضاوت کرد.
نمایی از مرکز داده M-VAULTs ۲ شرکت میزه در قطر
پشتوانه دولتی کیوای و برنامه اقتصادی قطر
ریشه شکل‌گیری کیوای به تصمیم دولت قطر برای ایجاد مجموعه‌ای اختصاصی در حوزه هوش مصنوعی بازمی‌گردد. این شرکت در ۱۷ آذر سال گذشته به‌عنوان زیرمجموعه صندوق سرمایه‌گذاری قطر (QIA) تأسیس شد تا توسعه، مدیریت و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های پیشرفته هوش مصنوعی را در داخل و خارج از کشور دنبال کند. صندوق سرمایه‌گذاری قطر که از سال ۲۰۰۵ فعالیت دارد، مسئول مدیریت بخشی از دارایی‌های دولتی این کشور و سرمایه‌گذاری در بازار‌های بین‌المللی است. کیوای با استفاده از همین پشتوانه مالی و ارتباطات خارجی شکل گرفته و مأموریت آن علاوه بر تأمین ظرفیت پردازشی، توسعه پلتفرم‌های نرم‌افزاری و محصولات مبتنی بر هوش مصنوعی را نیز شامل می‌شود.
ریاست هیئت‌مدیره این شرکت برعهده عبدالله بن حمد المسند است که هنگام معرفی مجموعه، بر ضرورت ایجاد زیرساخت‌ها و سامانه‌های موردنیاز برای گسترش استفاده از هوش مصنوعی تأکید کرد. برنامه کیوای بر فراهم کردن دسترسی شرکت‌ها، استارتاپ‌ها و سازمان‌های بزرگ به تجهیزات و خدمات پیشرفته استوار است تا مجموعه‌های مختلف بدون خرید مستقل تمامی تجهیزات موردنیاز، از ظرفیت محاسباتی استفاده کنند. این رویکرد با چشم‌انداز ملی ۲۰۳۰ قطر ارتباط دارد که توسعه اقتصاد دانش‌بنیان و کاهش وابستگی به درآمد‌های حاصل از صادرات انرژی را دنبال می‌کند. در نتیجه، اهمیت اقتصادی کیوای تنها به درآمد احتمالی حاصل از فروش خدمات پردازشی محدود نیست و فعالیت آن بخشی از برنامه گسترده‌تر قطر برای توسعه صنایع جدید محسوب می‌شود.
وابستگی چنین برنامه‌ای به ثبات منطقه‌ای از آنجا اهمیت پیدا می‌کند که توسعه صنعت هوش مصنوعی به سرمایه مالی، تجهیزات پیشرفته، نیروی انسانی متخصص و همکاری شرکت‌های خارجی نیاز دارد. قطر می‌تواند با استفاده از منابع دولتی بخشی از هزینه‌های اولیه را تأمین کند، اما اجرای پروژه‌های بزرگ پردازشی همچنان به زنجیره تأمین بین‌المللی و دسترسی به فناوری‌های خارجی وابسته است. طولانی شدن ناامنی در خلیج فارس ممکن است هزینه تأمین تجهیزات و اجرای قرارداد‌ها را افزایش دهد و برنامه‌های توسعه‌ای را با تأخیر مواجه کند. این مسئله به‌ویژه برای کیوای اهمیت دارد که فعالیت رسمی آن از سال گذشته آغاز شده و هنوز اطلاعات جامعی درباره درآمد، تعداد مشتریان و ظرفیت پردازشی مستقل آن منتشر نشده است.
حضور مایکروسافت و گوگل در زیرساخت دیجیتال قطر
برنامه‌های کیوای در بازاری شکل گرفته‌اند که شرکت‌های بزرگ آمریکایی پیش از این نیز حضور قابل توجهی در آن داشته‌اند. مایکروسافت در سال ۲۰۲۲ منطقه مراکز داده ابری خود را در قطر راه‌اندازی کرد تا خدمات آژور و نرم‌افزار‌های سازمانی این شرکت را در اختیار مشتریان محلی قرار دهد. توسعه این زیرساخت به سازمان‌های دولتی و شرکت‌های خصوصی امکان داده است بخشی از سامانه‌های اطلاعاتی و خدمات دیجیتال خود را در داخل کشور میزبانی کنند. وزارت ارتباطات قطر در سال ۲۰۲۴ اعلام کرد ۱۴۳ نهاد دولتی و نیمه‌دولتی به خدمات ابری آژور منتقل شده‌اند و ۴۳ نهاد نیز از ابزار‌های تحلیل داده و هوش مصنوعی این بستر استفاده می‌کنند. این ارقام به خدمات مایکروسافت مربوط هستند و ارتباط مستقیمی با تعداد مشتریان کیوای ندارند.
مایکروسافت در اول مهر امسال برنامه تازه‌ای برای سرمایه‌گذاری بیش از ۱۰ میلیارد دلار در زیرساخت‌های ابری و هوش مصنوعی خاورمیانه تا سال ۲۰۳۰ معرفی کرد. این برنامه قطر، عربستان، امارات و کویت را در بر می‌گیرد و علاوه بر افزایش ظرفیت مراکز داده، توسعه خدمات دیجیتال و تقویت پایداری زیرساخت‌ها را شامل می‌شود. شرکت آمریکایی در اطلاعیه خود از کیوای به‌عنوان یکی از مجموعه‌هایی نام برده که قصد دارد همکاری با آن‌ها را گسترش دهد. البته رقم ۱۰ میلیارد دلار به مجموع برنامه سرمایه‌گذاری منطقه‌ای مایکروسافت اختصاص دارد و نباید آن را قرارداد مستقلی با کیوای یا دولت قطر در نظر گرفت.
گوگل نیز در سال ۲۰۲۳ منطقه ابری اختصاصی خود را در دوحه راه‌اندازی کرد که خدمات گوگل کلاد را در اختیار شرکت‌ها و سازمان‌های قطر و دیگر کشور‌های منطقه قرار می‌دهد. بر اساس مطالعه‌ای که با سفارش گوگل انجام شد، این منطقه ابری می‌تواند در فاصله سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۳۰ مجموعاً ۱۸.۹ میلیارد دلار به فعالیت اقتصادی قطر اضافه کند و زمینه ایجاد هزاران فرصت شغلی را فراهم سازد. این رقم برآوردی از آثار احتمالی استفاده از خدمات ابری بر اقتصاد کشور است و نباید با میزهن سرمایه‌گذاری مستقیم گوگل یا درآمد قطعی مراکز داده اشتباه گرفته شود. حضور این شرکت در کنار مایکروسافت، بخشی از وابستگی خدمات دیجیتال قطر به زیرساخت‌ها و فناوری‌های بین‌المللی را تشکیل می‌دهد.
اهمیت مراکز داده متعلق به شرکت‌های آمریکایی در شرایط جنگ تنها به ارزش ساختمان‌ها و تجهیزات آن‌ها مربوط نمی‌شود، زیرا بخشی از خدمات بانکی، اداری و سازمانی قطر به زیرساخت‌های ابری وابسته است. اختلال گسترده در دسترسی به این خدمات می‌تواند فعالیت مجموعه‌های مختلف را تحت تأثیر قرار دهد و بازیابی سامانه‌ها را به ظرفیت پشتیبان و امکان انتقال خدمات وابسته کند. با این حال، مراکز داده مایکروسافت و گوگل زیرساخت‌هایی مستقل از کیوای هستند و نباید آن‌ها را دارایی‌های مستقیم این شرکت دانست. حضور شرکت‌های آمریکایی نیز به‌تنهایی به معنای استفاده نظامی از این مراکز یا تبدیل شدن آن‌ها به اهداف نظامی مشروع نیست.
ظرفیت پردازشی شرکت‌های داخلی قطر
قطر علاوه بر جذب شرکت‌های خارجی، توسعه ظرفیت مراکز داده را از طریق مجموعه‌های داخلی نیز دنبال می‌کند. یکی از بازیگران این بازار سینتیس، زیرمجموعه گروه مخابراتی اوریدو، است که مراکز داده خود را در قطر و دیگر کشور‌های خاورمیانه و شمال آفریقا گسترش می‌دهد. این شرکت در دی سال گذشته مجموعه کیو دیتا را خریداری کرد و با اضافه شدن ظرفیت عملیاتی آن، مجموع توان فعال مراکز داده سینتیس در قطر به ۲۶ مگاوات رسید. این معامله همچنین ۷.۵ مگاوات ظرفیت در دست توسعه را به دارایی‌های شرکت اضافه کرد و زمینه گسترش فعالیت آن در بازار میزبانی خدمات ابری و هوش مصنوعی را فراهم ساخت.
سینتیس برنامه دارد ظرفیت مراکز داده خود در منطقه را تا سال ۲۰۳۰ به بیش از ۱۲۰ مگاوات برساند. اوریدو نیز پیش‌تر خدمات ابری ویژه هوش مصنوعی را با استفاده از پردازنده‌های گرافیکی انویدیا در قطر راه‌اندازی کرده بود تا مشتریان سازمانی بتوانند بدون خرید مستقیم تجهیزات، از توان محاسباتی موردنیاز خود استفاده کنند. همکاری با شرکت آمریکایی آیرون ماونتین نیز بخشی از برنامه توسعه زیرساخت این مجموعه را تشکیل می‌دهد. به این ترتیب، کیوای تنها بازیگر بازار مراکز داده قطر نیست و هم‌زمان با شرکت‌هایی فعالیت می‌کند که بعضی از آن‌ها ظرفیت عملیاتی و مشتریان تثبیت‌شده دارند.
گسترش این صنعت باعث شده زیرساخت‌های دیجیتال قطر به مجموعه‌ای از مراکز داده، شبکه‌های ارتباطی و خدمات پردازشی وابسته باشند که شرکت‌های مختلف مدیریت آن‌ها را برعهده دارند. افزایش ظرفیت عملیاتی می‌تواند امکان ارائه خدمات گسترده‌تر و جذب مشتریان جدید را فراهم کند، اما در مقابل، نیاز به تأمین برق پایدار، تجهیزات تخصصی و ارتباطات مطمئن را نیز افزایش می‌دهد. در صورت بروز جنگ و اختلال گسترده در زیرساخت‌های عمومی، استمرار فعالیت این مراکز به میزهن آمادگی سامانه‌های پشتیبان و برنامه‌های بازیابی خدمات وابسته خواهد بود. البته ظرفیت اعلام‌شده سینتیس در قطر را نباید با هدف منطقه‌ای ۱۲۰ مگاواتی این شرکت یکسان دانست، زیرا برنامه توسعه آن چند کشور را در بر می‌گیرد.
سرمایه‌گذاری‌های خارجی و وابستگی به فناوری پیشرفته
فعالیت قطر در صنعت هوش مصنوعی به ساخت مراکز داده در داخل کشور محدود نشده و صندوق سرمایه‌گذاری این کشور در چند مجموعه آمریکایی فعال در حوزه سخت‌افزار و زیرساخت پردازشی نیز حضور پیدا کرده است. یکی از نمونه‌های مهم، مشارکت صندوق در دور تأمین مالی ۳.۹ میلیارد دلاری شرکت کروزو در شهریور امسال است که ارزش این شرکت را پس از جذب سرمایه به ۳۰.۹ میلیارد دلار رساند. کروزو در زمینه ایجاد مراکز داده بزرگ‌مقیاس و تأمین زیرساخت انرژی موردنیاز برای سامانه‌های هوش مصنوعی فعالیت می‌کند و صندوق سرمایه‌گذاری قطر در این دور تأمین مالی در کنار انویدیا و چند سرمایه‌گذار بین‌المللی حضور داشت.
صندوق سرمایه‌گذاری قطر همچنین در شهریور امسال در تأمین مالی ۸۷۵ میلیون دلاری پوزیترون‌ای‌آی مشارکت کرد که سخت‌افزار و نرم‌افزار اختصاصی برای اجرای مدل‌های آموزش‌دیده توسعه می‌دهد. سرمایه‌گذاری دیگر این صندوق در تیر امسال با مشارکت در دور یک میلیارد دلاری تأمین مالی سامبانووا انجام شد که از توسعه‌دهندگان سامانه‌های پردازشی ویژه هوش مصنوعی به شمار می‌رود. این فعالیت‌ها به قطر امکان می‌دهند علاوه بر توسعه مراکز داده داخلی، در شرکت‌های سازنده فناوری‌های موردنیاز این صنعت نیز حضور مالی داشته باشد. البته این سرمایه‌گذاری‌ها قرارداد‌های مستقیم کیوای نیستند و میزهن سرمایه اختصاص‌یافته به هر شرکت نیز به‌طور کامل اعلام نشده است.
اهمیت این مشارکت‌ها در شرایط بی‌ثباتی منطقه‌ای بیشتر به ارتباط قطر با زنجیره جهانی فناوری بازمی‌گردد. توسعه مراکز داده پیشرفته بدون دسترسی به تراشه‌های تخصصی، سامانه‌های پردازشی و تجهیزات ارتباطی امکان‌پذیر نیست و همکاری با شرکت‌های بین‌المللی می‌تواند بخشی از نیاز‌های فناورانه این کشور را تأمین کند. با وجود این، سرمایه‌گذاری در شرکت‌های خارجی لزوماً به معنای تضمین دسترسی به محصولات آن‌ها نیست و تأمین تجهیزات همچنان به قرارداد‌های تجاری، مقررات صادراتی و شرایط بازار وابسته خواهد بود. همچنین دارایی‌های خارجی صندوق قطر از زیرساخت‌های فیزیکی مستقر در این کشور جدا هستند و خطرات احتمالی جنگ برای این دو دسته از سرمایه‌گذاری‌ها یکسان نیست.
نقش مراکز پژوهشی در آینده صنعت هوش مصنوعی
توسعه صنعت هوش مصنوعی قطر تنها به سرمایه‌گذاری در سخت‌افزار و مراکز داده وابسته نیست و این کشور تلاش دارد ظرفیت پژوهشی و نیروی انسانی متخصص خود را نیز گسترش دهد. کیوای در بهمن سال گذشته با دانشگاه حمد بن خلیفه توافقی برای توسعه پژوهش‌های کاربردی هوش مصنوعی امضا کرد که بخش مهمی از آن از طریق مؤسسه تحقیقات محاسباتی قطر (QCRI) اجرا خواهد شد. برنامه مشترک دو طرف بر توسعه فناوری‌های قابل اعتماد، آزمایش سامانه‌های جدید و تبدیل نتایج پژوهشی به محصولات تجاری متمرکز است. این همکاری همچنین می‌تواند زمینه استفاده از توان پژوهشگران دانشگاه در پروژه‌های صنعتی و توسعه نیروی انسانی متخصص را فراهم کند.
اهمیت چنین برنامه‌ای برای اقتصاد قطر به آن است که ساخت مراکز داده بدون توسعه خدمات نرم‌افزاری، تربیت متخصصان و جذب مشتریان نمی‌تواند به‌تنهایی یک صنعت پایدار ایجاد کند. کیوای تلاش دارد با پیوند دادن فعالیت دانشگاهی به پروژه‌های تجاری، بخشی از نیاز‌های فناورانه سازمان‌ها و شرکت‌های داخلی را تأمین کند. در شرایط گسترش احتمالی جنگ، اختلال در همکاری‌های علمی، دشوارتر شدن جذب متخصصان خارجی و تأخیر در اجرای پروژه‌های مشترک می‌تواند روند توسعه این بخش را نیز کند کند. با وجود این، توافق دانشگاه حمد بن خلیفه ماهیت پژوهشی دارد و هنوز رقم مشخصی از سرمایه‌گذاری یا درآمد حاصل از محصولات توسعه‌یافته در چارچوب آن اعلام نشده است.
جنگ چه پیامدی برای زیرساخت‌های هوش مصنوعی قطر دارد؟
احتمال گسترش درگیری‌های نظامی در خلیج فارس، زیرساخت‌های دیجیتال قطر را با مجموعه‌ای از خطرات مستقیم و غیرمستقیم روبه‌رو می‌کند. مراکز داده و شبکه‌های ارتباطی از جمله تأسیسات غیرنظامی هستند که خدمات اقتصادی و عمومی متعددی به فعالیت آن‌ها وابسته است و آسیب احتمالی به این زیرساخت‌ها می‌تواند پیامدهایی فراتر از خسارت مالی داشته باشد. قطع ارتباطات، اختلال در سامانه‌های ابری، کاهش دسترسی به خدمات پردازشی و دشوارتر شدن بازیابی اطلاعات از جمله پیامد‌های احتمالی چنین وضعیتی هستند. البته ارزش اقتصادی بالا یا وابستگی یک مرکز داده به شرکت‌های خارجی، به‌تنهایی آن را به هدف نظامی مشروع تبدیل نمی‌کند و چنین ارزیابی‌ای به نقش واقعی تأسیسات در اقدامات نظامی و معیار‌های حقوق بین‌الملل بشردوستانه بستگی دارد.
پیامد‌های کوتاه‌مدت جنگ برای قطر بیشتر می‌تواند در استمرار خدمات دیجیتال و فعالیت مراکز داده موجود ظاهر شود. بانک‌ها، شرکت‌های مخابراتی، سازمان‌های دولتی و کسب‌وکار‌های خصوصی از جمله مشتریان خدمات ابری و پردازشی هستند که اختلال در دسترسی به آن‌ها ممکن است فعالیت روزمره مجموعه‌های مختلف را مختل کند. میزهن خسارت احتمالی به گستردگی اختلال، ظرفیت سامانه‌های پشتیبان و امکان انتقال خدمات به مراکز جایگزین وابسته خواهد بود. از سوی دیگر، حتی بدون آسیب مستقیم به تأسیسات، اختلال در ارتباطات منطقه‌ای یا محدودیت دسترسی به خدمات پشتیبانی می‌تواند عملکرد شرکت‌های فناوری را تحت تأثیر قرار دهد.
پیامد‌های بلندمدت جنگ بیشتر به آینده سرمایه‌گذاری‌های چندمیلیارددلاری و برنامه توسعه صنعت هوش مصنوعی مربوط می‌شود. پروژه‌هایی مانند مشارکت کیوای و بروکفیلد برای اجرا به تأمین تجهیزات پیشرفته، حضور شرکت‌های پیمانکار، سرمایه‌گذاری مستمر و اطمینان شرکای خارجی از شرایط اقتصادی نیاز دارند. افزایش ناامنی ممکن است هزینه تأمین مالی و بیمه را بالا ببرد، زمان‌بندی پروژه‌ها را تغییر دهد و بعضی سرمایه‌گذاران را به بازنگری در برنامه‌های توسعه وادار کند. چنین وضعیتی برای قطر اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا بخشی از برنامه تنوع‌بخشی اقتصادی این کشور بر توسعه صنایع جدید و کاهش وابستگی به درآمد‌های انرژی استوار شده است.
در مجموع، اهمیت زیرساخت‌های هوش مصنوعی قطر را باید در پیوند میان سرمایه‌گذاری دولتی، حضور شرکت‌های بزرگ فناوری و وابستگی روزافزون خدمات اقتصادی به مراکز داده جست‌و‌جو کرد. کیوای با مشارکت ۲۰ میلیارد دلاری بروکفیلد و همکاری با میزه و دیگر مجموعه‌های بین‌المللی در تلاش است ظرفیت پردازشی جدیدی ایجاد کند، در حالی که مایکروسافت، گوگل، سینتیس و سایر شرکت‌های فعال نیز بخش‌هایی از خدمات دیجیتال موجود را تأمین می‌کنند. احتمال گسترش جنگ در خلیج فارس می‌تواند هم استمرار فعالیت این زیرساخت‌ها و هم آینده پروژه‌های در دست توسعه را تحت تأثیر قرار دهد.
انتهای پیام/