خسروپناه: برای عکاسان و هنرمندان حاضر در میدان جنگ مجوز ویژه صادر شود/ برای تسهیل فعالیت هنرمندان مصوبه می‌گذرانیم
به گزارش خبرنگار آنا، حجت‌الاسلام‌والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در آیین اهدای جوایز و افتتاحیه نمایشگاه آثار برگزیده هفتمین دوره مسابقه عکس حوادث و سوانح با عنوان «ایستادگی برای ایران»، با گرامیداشت یاد شهدای انقلاب اسلامی و جنگ‌های تحمیلی، به‌ویژه امام شهید و هنرمندانی که در مسیر روایتگری و فعالیت‌های هنری جان خود را تقدیم کشور کردند، اظهار کرد: جا دارد از بنیاد مسکن، مؤسسه پژوهشی سوانح طبیعی و سایر دستگاه‌هایی که برای برگزاری این نشست ارزشمند تلاش کردند، تشکر کنم.
وی با قدردانی از رئیس دانشگاه شهید بهشتی افزود: رئیس دانشگاه شهید بهشتی از دانشمندان برجسته کشور و در عین حال شخصیتی فرهنگی است. از وزارت علوم و سایر نهاد‌هایی که برای برگزاری این مسابقه و رویداد تلاش کردند، قدردانی می‌کنم.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به عنوان این رویداد گفت: مسابقه و نمایشگاه «ایستادگی برای ایران» حاصل مقاومت و ایستادگی هنرمندان عزیز ماست.
ایستادگی انسان، کنشی آگاهانه و مبتنی بر عقلانیت است
خسروپناه با بیان اینکه ایستادگی در حیوانات امری غریزی است، اما در انسان با آگاهی و عقلانیت همراه می‌شود، تصریح کرد: حیوان تلاش می‌کند تا زنده بماند، اما ایستادگی در انسان، کنشی آگاهانه و مبتنی بر عقلانیت است. تمایز انسان از موجودات دیگر به عقل اوست و انسان به دلیل برخورداری از عقل، مقاومت و ایستادگی می‌کند.
وی ادامه داد: خداوند سبحان در قرآن کریم بر استقامت و ایستادگی تأکید کرده است؛ «فَاسْتَقِمْ کَمَا أُمِرْتَ وَمَنْ تَابَ مَعَکَ». در این آیه، خداوند پیامبر اعظم (ص) و مؤمنان را به ایستادگی و استقامت امر می‌کند. سنت الهی نیز بر این اساس است که اگر مردم اهل مقاومت و ایستادگی باشند، خداوند نصرت خود را برای آنان فراهم می‌کند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد: بنابراین، هنگامی که از ایستادگی و مقاومت سخن می‌گوییم، نباید تصور کنیم که صرفاً با یک واکنش غریزی مواجه هستیم؛ بلکه انسان بر اساس عقلانیت و آگاهی عمل می‌کند تا بتواند در این دنیا حکیمانه و عقلانی ماندگار شود.
مستندسازی، راه ماندگار کردن روایت ایستادگی در حافظه تاریخی است
خسروپناه با تأکید بر ضرورت تدوین راهبرد‌هایی برای ماندگار کردن روایت ایستادگی مردم ایران اظهار کرد: برای اینکه این روایتگری در حافظه تاریخ باقی بماند، مستندسازی ضرورت دارد و نقش هنرمندان در این زمینه بی‌بدیل است.
وی با اشاره به مفهوم تاب‌آوری افزود: گاهی منظور از تاب‌آوری، تاب‌آوری اقتصادی و گاهی تاب‌آوری روانی و اجتماعی است؛ اما می‌خواهم تأکید کنم که حرکت اثربخش هنرمندان در این رویداد، به تاب‌آوری فرهنگی و هویتی کمک می‌کند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: عکاسی که در میدان جنگ حضور پیدا می‌کند، جان خود را به خطر می‌اندازد تا تصاویری ثبت کند و بتواند واقعیت‌ها را روایت کند. ایستادگی و مقاومت مردم و اجتماعات مردمی که در موکب‌ها و میدان‌ها شکل می‌گیرد، از طریق روایتگری نهادینه و ماندگار می‌شود و به تحقق سرمایه اجتماعی کمک می‌کند.
وی با بیان اینکه برای ماندگاری این اقدامات دست‌کم سه راهبرد ضروری است، به تشریح این راهبرد‌ها پرداخت.
روایتگری نباید فقط به مظلومیت ایران محدود شود
خسروپناه نخستین راهبرد را روایت هم‌زمان مظلومیت و اقتدار ایران دانست و گفت: اگر قرار است این اقدامات ماندگار باشند، باید دست‌کم سه راهبرد را دنبال کنیم. راهبرد نخست این است که روایتگری به مظلومیت ایران بسنده نکند.
وی افزود: ما ایرانیان دو ساحت داریم؛ مظلومیت و اقتدار. کاری که عزیزان در این رویداد انجام داده‌اند، کاری عظیم و ارزشمند است و مظلومیت ایران و در عین حال ایستادگی مردم را روایت می‌کند، اما باید لایه دیگری از واقعیت، یعنی اقتدار ایران نیز روایت شود.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به بازسازی سریع زیرساخت‌های آسیب‌دیده بیان کرد: برای مثال، ریل راه‌آهن را تخریب می‌کنند، اما در کمتر از یک هفته دوباره ساخته می‌شود. باید هم تخریب ریل را روایت کنیم تا مشخص شود دشمن چه کرده است و هم بازسازی آن را به تصویر بکشیم.
وی ادامه داد: پل‌ها را تخریب می‌کنند و ما باید این اتفاق را روایت کنیم، اما در کنار آن باید ساخت سریع و مقتدرانه پل‌ها را نیز نشان دهیم. مجموعه لیزر و پلاسما در دانشگاه شهید بهشتی را هدف قرار دادند، اما دانشمندان دانشگاه با اقتدار و سرعت آن را بازسازی کردند. این نیز بخشی از روایت اقتدار ایران است.
خسروپناه خاطرنشان کرد: بنابراین، نخستین راهبرد این است که در کنار روایت مظلومیت ایران، اقتدار کشور را نیز به تصویر بکشیم و اجازه ندهیم روایتگری تنها به بیان خسارت‌ها و آسیب‌ها محدود شود.
وی دومین راهبرد را گسترش دامنه انتشار روایت‌ها و مستندات در جامعه عنوان کرد و گفت: راهبرد دوم، نمایش گسترده این روایتگری در جامعه است. همه مردم و رسانه‌ها، از خبرگزاری‌ها گرفته تا صداوسیما، باید خود را مکلف بدانند که این مستندات و روایت‌ها را منتشر کنند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی افزود: دانش‌آموزان ما باید این آثار را در مدارس ببینند، دانشجویان در دانشگاه‌ها با آنها آشنا شوند و کسبه و بازاریان نیز به این روایت‌ها دسترسی داشته باشند.
وی تأکید کرد: هرچند همه این عزیزان در متن جنگ حضور دارند، اما این روایتگری نباید مقطعی باشد و باید استمرار پیدا کند تا آثار و مستندات مربوط به ایستادگی مردم در حافظه جمعی جامعه باقی بماند.
برای فعالیت عکاسان در میدان جنگ موانع را برطرف کنید
خسروپناه سومین راهبرد را رفع موانع پیش روی هنرمندان و عکاسان دانست و اظهار کرد: این راهبرد مسئولیت ما را سنگین‌تر می‌کند؛ زیرا باید موانعی را که پیش روی هنرمندان و عکاسان قرار دارد، برطرف کنیم.
وی با اشاره به شرایط فعالیت عکاسان و مستندسازان در صحنه‌های جنگ گفت: در میانه جنگ، امدادگر برای نجات جان یک مصدوم یا بیرون آوردن پیکری از زیر آوار وارد میدان می‌شود. تلاش عکاسان، مستندسازان و هنرمندان نیز باید در همان لحظه ثبت و روایت شود تا دیگران و نسل‌های آینده بتوانند این مستندات را ببینند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: با این حال، چون این فعالیت‌ها در میانه جنگ انجام می‌شود، نهاد‌های امنیتی مختلف، از جمله نیرو‌های انتظامی و بخش‌های گوناگون امنیتی، در صحنه حضور دارند و وظایف خود را انجام می‌دهند. در چنین شرایطی، عکاسانی که برای ثبت تصاویر و تهیه مستندات وارد میدان می‌شوند، گاهی با موانعی مواجه می‌شوند.
وی افزود: گاهی عکاس را همراه با دوربینش بازداشت می‌کنند و برای چند ساعت در گوشه‌ای نگه می‌دارند و از او می‌پرسند که چرا به آن محل آمده است. این پرسش مطرح می‌شود که چه نهادی باید این موانع را برطرف کند؟
خسروپناه با اشاره به فعالیت امدادگران هلال‌احمر تصریح کرد: همان‌طور که امدادگران هلال‌احمر لباس مخصوص دارند و با رعایت ضوابط اجازه حضور در صحنه را پیدا می‌کنند، عکاسان ما نیز باید لباس مشخصی داشته باشند تا بتوانند به‌راحتی در صحنه حاضر شوند.
وی تأکید کرد: این عکاسان جان خود را در معرض خطر قرار می‌دهند تا از صحنه‌های مهم عکس بگیرند، اما پس از آن نیز باید به برخی نهاد‌ها پاسخ‌گو باشند. این موانع باید برطرف شود تا هنرمندان و عکاسان بتوانند وظیفه خود را به‌درستی انجام دهند.
پیشنهاد لباس و مجوز مشخص برای عکاسان و مستندسازان جنگ
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر ضرورت تعیین سازوکاری مشخص برای فعالیت عکاسان در میدان جنگ گفت: به مسئولان مربوطه پیشنهاد می‌کنم عکاسان و مستندسازانی که در میدان جنگ حضور پیدا می‌کنند، لباس مخصوص داشته باشند؛ این لباس می‌تواند زیر نظر هلال‌احمر، اورژانس یا حتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تعریف شود.
وی افزود: عکاسان و مستندسازانی که در میدان جنگ حضور پیدا می‌کنند، باید بتوانند با لباس و مجوز مشخص در صحنه حاضر شوند و کسی مانع فعالیت آنها نشود. این افراد نباید دغدغه‌ای جز کار مستندسازی داشته باشند و لازم است شرایطی فراهم شود تا بتوانند بدون ایجاد موانع غیرضروری، وظیفه خود را انجام دهند.
خسروپناه این موضوع را یکی از راهبرد‌های مهم برای حمایت از هنرمندان دانست و خاطرنشان کرد: رفع موانع فعالیت هنرمندان، مسئولیتی است که باید به‌طور جدی دنبال شود.
وی با اعلام آمادگی شورای عالی انقلاب فرهنگی برای تسهیل این روند گفت: من اعلام کرده‌ام که اگر برای این موضوع به مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی نیاز باشد، آمادگی داریم آن را تصویب کنیم تا هنرمندان عزیز بتوانند راحت‌تر وظایف خود را انجام دهند.
انتقاد خسروپناه از کم‌توجهی به آثار هنرمندان جهادی و ایران‌دوست
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با انتقاد از کم‌توجهی برخی افراد به انتشار آثار و تلاش‌های هنرمندان حاضر در میدان جنگ اظهار کرد: می‌خواهم به عزیزانی که دغدغه اسلام و مسلمین را دارند، نکته‌ای را یادآوری کنم. گاهی یک هنرمند، چه از روی عمد و چه سهواً، خطایی انجام می‌دهد یا سخنی می‌گوید؛ اما برخی از افرادی که خود را دغدغه‌مند اسلام و مسلمین می‌دانند، با صدای بلند آن موضوع را منتشر می‌کنند و بار‌ها به بازنشر آن می‌پردازند.
وی افزود: در مقابل، هزاران هنرمند در میدان جنگ حضور پیدا می‌کنند، از جان خود می‌گذرند و مستنداتی تهیه می‌کنند، اما متأسفانه همان افرادی که نسبت به مسائل دیگر حساسیت نشان می‌دهند، حاضر نمی‌شوند این تلاش‌ها و آثار را منتشر کنند.
خسروپناه خطاب به این افراد گفت: توصیه من این است که در همین گروه‌های اجتماعی و سکو‌هایی که در اختیار دارید، نقش هنرمندان جهادگر و ایران‌دوست را در کشور نشان دهید؛ هنرمندانی که برای به تصویر کشیدن مظلومیت و اقتدار ایران تلاش کرده‌اند و این خدمات را به جامعه ارائه داده‌اند.
وی ادامه داد: این تلاش‌ها نیز باید به مردم نشان داده شود. برخی افراد بیشتر احساس می‌کنند باید منکر را اشاعه دهند، اما به اشاعه معروف و نشان دادن اقدامات مثبت و ارزشمند کمتر توجه می‌کنند. در نتیجه، زحمات هنرمندان و عکاسانی که در این رویداد مورد تقدیر قرار می‌گیرند، کمتر دیده می‌شود.
قدردانی از هنرمندان و عکاسان روایتگر ایستادگی ایران
خسروپناه در پایان با تأکید بر مسئولیت همگانی در قدردانی از هنرمندان و عکاسان گفت: وظیفه همه ماست که قدر این عزیزان را، هم در گفتار و هم در عمل، بدانیم و از تلاش‌های آنان حمایت کنیم.
وی با آرزوی سلامتی و طول عمر برای حاضران خاطرنشان کرد: شورای عالی انقلاب فرهنگی در خدمت همه هنرمندان دلسوز ایران عزیز است.
انتهای پیام/