بلیت تئاتر نباید قسطی شود؛ تئاتر بنگاه نیست / افزایش سالن‌ها بدون حمایت مالی، معنایی ندارد

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا، تئاتر ایران امروز با بحران اقتصادی و نبود حمایت روبه‌روست. سهیل ملکی، کارگردان «تخم و ترکه» که این روزها در سنگلج روی صحنه است، در این گفت‌وگو درباره قیمت بلیت، قیمت‌گذاری و بازار بلیت تئاتر صحبت می‌کند.

قیمت بلیت تئاتر در ایران دو سر طیف دارد: سالن‌هایی که بلیت میلیونی می‌فروشند و سالن‌هایی که بلیتشان از یک ساندویچ ارزان‌تر است. کدام سمت این طیف به پیکره تئاتر ایران آسیب بیشتری می‌زند؟

واقعیت قضیه این است که من عالم نیستم چه باید کرد، ولی نظر شخصی من این است که افراط و تفریط است. الان سالن‌هایی در تهران داریم که بلیتش با قیمت بسیار گزافی فروش می‌رود؛ چون فلانی تهیه‌کننده است، چون فلانی سلبریتی است. از طرفی تئاتری هم هست که در تماشاخانه دولتی با حداقل‌ترین قیمت اجرا می‌رود. تئاتر خودم یکی از همان‌هاست؛ یعنی من با حداقل‌ترین قیمت می‌روم که اسنادش موجود است.

بلیت تئاتر ما امروز باور کنید از ساندویچ فلافل ارزان‌تر است، با بیست و خرده‌ای عوامل. این کمی زیبنده نیست. باید یک قیمت حداقلی در نظر گرفته شود و یک قیمت حداکثری که همه — چه سندیکای تماشاخانه‌های دولتی و چه سندیکای تماشاخانه‌های خصوصی — از آن تبعیت کنند، تا نهایتاً هم تماشاگر بتواند تئاتر خودش را ببیند و هم هنرمند.

بازار تئاتر ایران در سال‌های اخیر بیشتر بر پایه نام سلبریتی‌ها و تهیه‌کننده‌های بزرگ شکل گرفته است تا کیفیت اثر. این روند چه تأثیری بر قیمت بلیت دارد؟

الان سالن‌هایی در تهران داریم که بلیتش با قیمت بسیار گزافی فروش می‌رود؛ چون فلانی تهیه‌کننده است، چون فلانی سلبریتی است. این ربطی به کیفیت کار ندارد. از طرفی بلاگرهایی نیز هستند که امرار معاش برایشان مهم‌تر از کیفیت است. اگر یک کار ضعیف باشد و من پول خوبی بدهم و بگویم بیا تبلیغ من را بکن، او طوری تبلیغ می‌کند که شما وقتی وارد صحنه می‌شوی، می‌گویی با چه چیز زیبایی مواجه می‌شوم — و برعکسش اتفاق می‌افتد. این جادوی تبلیغات است.

من فکر می‌کنم اگر صفحاتی باشند که به صورت اختصاصی و با یک عقبه کیفی خوب و بدون قصد و غرض، تئاتر را معرفی کنند و بگویند این تئاتر با توجه به متنش، کارگردانیش، نور، صدا، گریم و بازیگرش امتیازی می‌گیرد، و افرادی که آن‌جا این را می‌گویند افراد آگاه باشند — نه اینکه یک بلاگر بلند شود برود آن‌جا بگوید آقا این خوب است — چون سلیقه‌ای نیست، می‌تواند مرجع خوبی برای تبلیغ باشد. ولی تا آن روز، بازار تئاتر ما بازار کیفیت نیست؛ بازار سلبریتی است؛ و این به ضرر همه است، حتی به ضرر سلبریتی‌ها.

بلیت تئاتر با قسط را هم نقد کرده‌اید. چرا این شیوه را نامناسب می‌دانید؟

زیبنده نیست روی بیلبورد شهر ببینم: اگر می‌خواهی بروی تئاتر ببینی، بیا مهمان فلان کمپانی، چهار قسط بده. بلیت تئاتر با قسط، اصلاً مسخره را هم بدتر کرده؛ احمقانه است. تئاتر اصلاً تعریفش این نیست. تو می‌روی تئاتر ببینی که هزینه‌ای کنی و هزینه روشن شدن اندیشه‌ات را بدهی، نه اینکه بعد از تماشا چهار ماه قسط بلیت بدهی و دفعه بعد زده شوی. به نظر من درست نیست.

جمع‌بندی شما از وضعیت بلیت تئاتر چیست؟

باید یک قیمت حداقلی و یک قیمت حداکثری مشخص باشد که همه از آن تبعیت کنند؛ هم تماشاگر بتواند تئاتر ببیند، هم هنرمند بتواند کار کند. تا وقتی بازار تئاتر ما بازار سلبریتی است و نه بازار کیفیت، قیمت بلیت هم دو سر طیف باقی می‌ماند: یا میلیونی، یا ارزان‌تر از یک ساندویچ. این به ضرر پیکره تئاتر ایران است.