دهقان: باید از واژه‌بازی درباره محرومیت عبور کنیم/ مردم مناطق کم‌برخوردار را در تصمیم‌گیری‌ها مشارکت دهیم
به گزارش خبرنگار آنا، حسین دهقان، رئیس بنیاد مستضعفان، در آیین شکرانه اجرای پویش مهر علوی و تقدیر از مشارکت‌کنندگان برگزیده توزیع مشارکتی ۳۲۵ هزار بسته لوازم‌التحریر بین دانش‌آموزان مناطق کم‌برخوردار کشور که امروز ۱۱ مهر برگزار شد، با اشاره به فلسفه شکل‌گیری بنیاد مستضعفان اظهار کرد: برای فهم فلسفه وجودی چنین بنیادهایی باید به حکمتی بازگردیم که در ابتدای شکل‌گیری این مجموعه‌ها مورد توجه قرار گرفت و ریشه آن را در نگاه امام خمینی و تأکید ایشان بر نقش مردم در پیشبرد اهداف انقلاب جست‌وجو کنیم.
وی افزود: امام خمینی همواره تأکید داشت که بار اصلی انقلاب بر دوش طبقات ضعیف جامعه است و همین مردم بودند که در طول سال‌ها، بدون چشمداشت در مسیر تقویت نظام و پیشبرد اهداف آن نقش‌آفرینی کردند.
از واژه‌سازی درباره محرومیت تا مسئله واقعی مردم
رئیس بنیاد مستضعفان با انتقاد از تغییر مداوم واژگان برای توصیف وضعیت اقشار محروم و مناطق کمتر برخوردار گفت: متأسفانه در طول زمان، به جای اینکه به مسائل محتوایی و واقعی توجه کنیم، گرفتار واژه‌بازی شده‌ایم. یک دوره از واژه مستضعف استفاده کردیم، بعد گفتیم محروم، سپس واژه آسیب‌پذیر را به کار بردیم و در ادامه از تعبیر کم‌برخوردار استفاده کردیم، در حالی که مسئله اصلی مردم با تغییر واژه‌ها حل نمی‌شود.
دهقان ادامه داد: نزدیک به ۴۷ یا ۴۸ سال از انقلاب گذشته است و امروز باید به جای تغییر واژه‌ها، درباره اصل برخورداری و توانمندی مردم صحبت کنیم و ببینیم در مناطقی که بیشترین هزینه را برای انقلاب داده‌اند، واقعاً مسئله چیست و چه کاری باید انجام شود.
وی با اشاره به تغییر مفهوم توسعه در سال‌های پس از انقلاب گفت: زمانی وقتی از توسعه صحبت می‌کردیم، منظورمان این بود که مردم آب آشامیدنی، بهداشت، مدرسه، راه و امکانات اولیه زندگی داشته باشند، اما امروز شرایط در بسیاری از این مناطق تغییر کرده است.
۹۸ درصد روستاها از زیرساخت‌های اصلی برخوردارند
رئیس بنیاد مستضعفان افزود: امروز آمارها نشان می‌دهد بیش از ۹۸ درصد روستاهای دارای جمعیت، از عناصر و زیرساخت‌های اصلی برخوردارند. بنابراین اگر توسعه را صرفاً به معنای ایجاد این زیرساخت‌ها تعریف کنیم، باید بگوییم بخش قابل توجهی از این مناطق دیگر در وضعیت گذشته قرار ندارند.
دهقان تصریح کرد: مسئله امروز این است که باید ببینیم آیا مردم این مناطق ناتوان هستند یا از ظرفیت‌های لازم برخوردارند؟ آیا محیط آنها منابع کافی ندارد یا منابعی وجود دارد که می‌توان آن را در اختیار مردم قرار داد تا بتوانند از آن استفاده کنند؟
وی گفت: باید این مسائل را دقیق‌تر بررسی کنیم و ببینیم مسئله واقعی مردم چیست، زیرا رویکردی که صرفاً بر تشخیص نیاز مردم از بیرون استوار باشد، الزاماً نمی‌تواند به حل مسائل آنها منجر شود.
به جای مردم، برای مردم تصمیم نگیریم
رئیس بنیاد مستضعفان با اشاره به تجربه سال‌های گذشته در حوزه محرومیت‌زدایی اظهار کرد: ما یک دوره تجربه داشتیم که تلاش می‌کردیم به جای مردم، برای مردم نیازسنجی و تشخیص نیاز کنیم؛ یعنی از بیرون تصمیم می‌گرفتیم که مردم چه چیزی نیاز دارند و همان را برای آنها اجرا می‌کردیم.
دهقان افزود: باید به جای این رویکرد، به خود مردم تکیه کنیم و عنصر مشارکت را در برنامه‌ها و اقدامات وارد کنیم. مردم باید در تصمیم‌گیری و اجرای طرح‌ها نقش داشته باشند، زیرا این مشارکت با خود عزت نفس و اعتماد به نفس به همراه دارد.
وی تأکید کرد: وقتی مردم خودشان در حل مسائل منطقه‌شان مشارکت می‌کنند، ظرفیت‌هایی در آنها فعال می‌شود که صرفاً با اجرای یک پروژه از بیرون نمی‌توان به آن دست پیدا کرد.
ظرفیت‌های محلی را فعال کنیم
رئیس بنیاد مستضعفان با اشاره به ظرفیت‌های موجود در مناطق روستایی گفت: در بسیاری از این مناطق ظرفیت‌های فراوانی وجود دارد که اگر درست مورد استفاده قرار بگیرد، می‌تواند به بهبود شرایط زندگی مردم کمک کند.
دهقان ادامه داد: برای نمونه، در زمینه بوم‌گردی ظرفیت‌های بسیار خوبی وجود دارد و می‌توان با استفاده درست از این ظرفیت‌ها، زمینه فعالیت اقتصادی و ایجاد درآمد برای مردم محلی را فراهم کرد، اما این موضوع نیازمند آن است که خود مردم نیز در فرآیند تصمیم‌گیری و اجرای کار حضور داشته باشند.
وی با اشاره به ضرورت توجه به مسائل زیست‌محیطی و ظرفیت‌های طبیعی مناطق افزود: وقتی چند نفر دور هم جمع می‌شوند و درباره مسائل منطقه تصمیم می‌گیرند، اگر مشارکت واقعی مردم شکل نگیرد، ممکن است بسیاری از مسائل اساسی همچنان باقی بماند. در چنین شرایطی، نمی‌توان انتظار داشت صرفاً با ورود یک دستگاه یا اجرای یک طرح، همه مشکلات برطرف شود.
مردم باید در حل مسائل منطقه خود نقش داشته باشند
دهقان با اشاره به تجربه شخصی خود از زندگی روستایی گفت: من خودم بچه روستا هستم و از نزدیک با مسائل و ظرفیت‌های روستا آشنا هستم. در روستای ما قنات وجود داشت و مردم خودشان از آن استفاده می‌کردند و برای مدیریت منابع آب، سازوکارهایی داشتند که بر پایه مشارکت اهالی شکل گرفته بود.
وی افزود: ما در روستا این تجربه را داشتیم که یک روز در سال را مشخص می‌کردیم و اعلام می‌شد آب در آن روز متعلق به شخص خاصی نیست و همه مردم برای استفاده و ساماندهی آن مشارکت می‌کردند.
رئیس بنیاد مستضعفان ادامه داد: چنین تجربه‌هایی نشان می‌دهد که اگر مردم را در فرآیند حل مسئله وارد کنیم، خود آنها ظرفیت‌هایی برای مدیریت منابع، حل مشکلات و پیشبرد امور دارند که باید مورد توجه قرار گیرد.
دهقان تأکید کرد: بنابراین باید از رویکردی که در آن دستگاه‌ها به جای مردم تصمیم می‌گیرند عبور کنیم و به سمت الگویی برویم که مردم در آن نقش اصلی داشته باشند؛ الگویی که در آن عزت نفس، اعتماد به نفس و توانمندی مردم تقویت شود و ظرفیت‌های هر منطقه برای حل مسائل همان منطقه به کار گرفته شود.
ادامه دارد…
انتهای پیام/