ناسا برای دوران پس از «کرو دراگون» روی استارلاینر بوئینگ حساب باز میکند
به گزارش خبرگزاری آنا؛ کرو دراگون از سال ۲۰۲۰ به وسیله اصلی ناسا برای انتقال فضانوردان به ایستگاه فضایی بینالمللی تبدیل شده، در حالی که استارلاینر هنوز مجوز انجام مأموریتهای عملیاتی منظم با فضانوردان را دریافت نکرده است. منابع آگاه به آرس تکنیکا گفتهاند ناسا ممکن است بهزودی سفارش ۲ پرواز سرنشیندار دیگر استارلاینر را اعلام کند، بخشی از هزینه اصلاح سامانه رانش آن را بر عهده بگیرد و به بوئینگ برای تأیید فضاپیما روی موشکی تازه کمک کند. این برنامه هنوز بهطور رسمی اعلام نشده، اما با راهبرد قدیمی ناسا برای داشتن حداقل ۲ وسیله مستقل آمریکایی جهت جابهجایی فضانوردان همخوانی دارد و اهمیت آن با نامشخص بودن آینده کرو دراگون بیشتر شده است.
بازگشت دوباره استارلاینر به برنامههای ناسا
استارلاینر هنوز باید از پیامدهای پرواز آزمایشی پرحاشیه خود در سال ۲۰۲۴ عبور کند. این فضاپیما بوچ ویلمور و سونی ویلیامز را به ایستگاه فضایی رساند، اما نشت هلیوم و اختلال در چند پیشرانشگر سامانه کنترل واکنش باعث شد ناسا بازگرداندن فضانوردان با آن را بیش از حد پرریسک بداند. کپسول در نهایت بدون سرنشین به زمین برگشت و ۲ فضانورد پس از اقامتی بسیار طولانیتر از برنامه اولیه، در مارس ۲۰۲۵ با کرو دراگون اسپیسایکس به زمین بازگشتند. ناسا در گزارش بررسی این مأموریت تأیید کرده که مشکلات سامانه پیشران یکی از دلایل اصلی این تصمیم بوده و کار برای یافتن و رفع علتهای فنی ادامه یافته است.
ناسا و بوئینگ پس از آن روی اصلاح پیشرانشگرها و سایر مشکلات فنی کار کردهاند، اما استارلاینر هنوز یک مأموریت عملیاتی عادی با فضانوردان انجام نداده است. پرواز بعدی این فضاپیما باید بخشی از مسیر دریافت تأییدیه کامل ناسا را طی کند و موفقیت آن برای بازگرداندن استارلاینر به چرخه مأموریتهای سرنشیندار اهمیت زیادی دارد. دفتر بازرس کل ناسا نیز در گزارش سال ۲۰۲۶ تأکید کرده که استارلاینر همچنان تأییدیه کامل ندارد و ۳ پرواز آزمایشی آن مجموعهای از مشکلات پیشبینینشده با درجات مختلف ریسک را آشکار کردهاند.
مشکل تازه با بازنشستگی موشک اطلس ۵
چالش بوئینگ فقط به خود کپسول محدود نمیشود. استارلاینر تاکنون با موشک اطلس ۵ شرکت یونایتد لانچ الاینس به فضا رفته، اما تولید این موشک متوقف شده و پرتابگرهای باقیمانده نیز تعداد محدودی دارند. به همین دلیل اگر ناسا بخواهد استارلاینر را برای مأموریتهای بیشتری در دهه آینده حفظ کند، باید ترکیب کپسول و یک موشک دیگر را نیز برای پرواز سرنشیندار تأیید کند. گزارش آرس تکنیکا میگوید ناسا آماده است در این فرایند به بوئینگ کمک کند تا استارلاینر پس از کنار رفتن اطلس ۵ نیز امکان ادامه فعالیت داشته باشد.
این فرایند ساده نیست، زیرا تغییر موشک فقط به قرار دادن کپسول روی پرتابگری دیگر محدود نمیشود و مجموعهای از آزمایشها، بررسی بارهای واردشده هنگام پرتاب، سامانههای فرار اضطراری و تأییدیههای مربوط به پرواز انسان باید دوباره انجام شود. ناسا در عین حال نمیتواند برای برنامههای بلندمدت خود منتظر بماند تا مشکل دسترسی به مدار پایین زمین پس از پایان فعالیت ایستگاه فضایی بینالمللی شکل بگیرد، زیرا شرکتهای مختلف در حال طراحی ایستگاههای تجاری هستند و انتقال فضانورد به این مقصدها همچنان به فضاپیمایی قابل اتکا نیاز خواهد داشت.
۳ مأموریت تازه برای کرو دراگون
ناسا همزمان برای خرید زمان بیشتر، قرارداد اسپیسایکس را با ۳ مأموریت سرنشیندار تازه گسترش داده است. این قرارداد ۹۴۶ میلیون دلار ارزش دارد و مأموریتهای Crew-15، Crew-16 و Crew-17 را شامل میشود و دوره اجرای قرارداد کرو دراگون را تا سال ۲۰۳۰ ادامه میدهد. مجموع مأموریتهای سفارشدادهشده ناسا به اسپیسایکس با این تغییر به ۱۷ پرواز و ارزش کل قرارداد به ۵.۹۲ میلیارد دلار رسیده است. کرو دراگون از زمان دریافت تأییدیه ناسا در سال ۲۰۲۰ عملاً بار اصلی انتقال فضانوردان آمریکایی به ایستگاه فضایی را بر دوش داشته است.
با وجود این تمدید، اسپیسایکس تعهدی برای ادامه فعالیت کرو دراگون پس از پایان دهه جاری ارائه نکرده است. گوین شاتول، رئیس اسپیسایکس، در پاسخ به پرسشی درباره آینده این فضاپیما گفت شرکت «امروز» آن را بازنشسته نمیکند، اما از تضمین ادامه پروازهای آن برای سالهای طولانیتر خودداری کرد و در عین حال گفت بوئینگ نیز باید از کپسولی که برای توسعه آن هزینه زیادی شده استفاده کند. گزارشهای دیگر نیز از برنامه اسپیسایکس برای تمرکز بیشتر روی استارشیپ و کاهش تدریجی وابستگی به خانواده فعلی فالکون و دراگون حکایت دارند.
نیاز ناسا به یک گزینه دوم
ناسا از ابتدا اسپیسایکس و بوئینگ را بهطور همزمان برای برنامه تجاری انتقال فضانورد انتخاب کرد تا خرابی، زمینگیر شدن یا حادثه برای یک فضاپیما دسترسی آمریکا به مدار پایین زمین را بهطور کامل قطع نکند. این هدف تاکنون بهطور کامل محقق نشده، زیرا کرو دراگون به سرویس عملیاتی منظم رسیده اما استارلاینر همچنان در مرحله رفع مشکلات و دریافت تأییدیه باقی مانده است. ناسا اکنون از یک طرف چند سال دیگر پرواز کرو دراگون را تضمین کرده و از طرف دیگر تلاش دارد استارلاینر را به گزینهای عملیاتی تبدیل کند تا با پایان احتمالی فعالیت دراگون با خلأ وسیله سرنشیندار روبهرو نشود.
آینده استارلاینر در نهایت به موفقیت پرواز بعدی و حل مشکلات سامانه رانش وابسته خواهد بود. حمایت تازه ناسا میتواند زمان و منابع بیشتری در اختیار بوئینگ قرار دهد، اما این فضاپیما پیش از تبدیل شدن به جایگزینی قابل اتکا برای کرو دراگون باید ثابت کند مشکلاتی که مأموریت سال ۲۰۲۴ را مختل کردند برطرف شدهاند و میتواند فضانوردان را بهطور منظم و ایمن به مدار ببرد و بازگرداند.
انتهای پیام/