بازگشت لی چانگ‌دونگ با «عشق ممکن»؛ مدعی جدی شیر طلایی ونیز

به گزارش خبرنگار خبرگزاری آنا به نقل از ورلد آو ریل، لی چانگ‌دونگ، فیلمساز سرشناس کره جنوبی که آخرین بار در سال ۲۰۱۸ با فیلم «سوختن» در جشنواره کن مورد توجه گسترده قرار گرفت، پس از نزدیک به هشت سال با فیلم «عشق ممکن» به عرصه سینما بازگشته است؛ بازگشتی که نخستین واکنش‌ها به آن، از احتمال تبدیل شدن این فیلم به یکی از مدعیان اصلی شیر طلایی جشنواره فیلم ونیز حکایت دارد.

چانگ‌دونگ از آن دسته فیلمسازانی است که ممکن است سال‌ها از سینما فاصله بگیرد و در سکوت به مشاهده آدم‌ها و پرورش ایده‌هایش بپردازد، اما زمانی که به سینما بازمی‌گردد، حاصل کار معمولاً ابعادی فراتر از یک فیلم معمولی پیدا می‌کند. «عشق ممکن» نیز در همین مسیر ساخته شده و مانند بسیاری از آثار او، به زمان نیاز دارد تا جهان خود را به مخاطب تحمیل کند.

فیلم در ابتدا ممکن است کمی کند به نظر برسد، اما روایت به‌تدریج لایه‌های بیشتری پیدا می‌کند و در ادامه، نیروی عاطفی عجیبی بر فضای اثر حاکم می‌شود؛ به گونه‌ای که فیلم در پایان دیگر صرفاً یک درام اجتماعی آرام نیست و به اثری بسیار گسترده‌تر و عمیق‌تر تبدیل می‌شود.

داستان درباره دو زوج از دو جهان کاملاً متفاوت است. «یه‌جی»، فیلمسازی جوان و ثروتمند است که قصد دارد مستندی درباره طبقه کارگر کره جنوبی و پیامد‌های یک اعتصاب خشونت‌آمیز کارگری بسازد. در سوی دیگر، «می‌اوک» قرار دارد که امیدوار است این مستند بتواند راهی برای بازگرداندن همسر آسیب‌دیده‌اش، «هو‌سئوک»، به زندگی عادی پیدا کند.

با این حال، چانگ‌دونگ بیش از آنکه صرفاً به روایت زندگی این شخصیت‌ها علاقه داشته باشد، به فضای ناراحت‌کننده میان نیت خیر و خودخواهی می‌پردازد.

یه‌جی مدعی است که به زندگی می‌اوک و هو‌سئوک علاقه دارد، اما نحوه مشاهده آنها به‌تدریج وجهی نگران‌کننده پیدا می‌کند. رنج این دو به ماده خام پروژه او تبدیل می‌شود و لحظات خصوصی زندگی‌شان وارد فیلم مستندی می‌شود که قرار است روایتگر زندگی آنها باشد. یه‌جی تصور می‌کند در حال کمک کردن است، اما همزمان در حال بهره‌برداری از زندگی و رنج آنها نیز هست؛ حتی اگر خودش تمایلی به پذیرش این واقعیت نداشته باشد.

خانه‌ای ساحلی و آشکار شدن شکاف‌های پنهان

تحول اصلی فیلم زمانی آغاز می‌شود که این دو زوج به خانه مجلل «سانگ‌وو» در کنار دریا می‌روند. محیط در ابتدا آرام، زیبا و ایده‌آل به نظر می‌رسد، اما انزوای حاکم بر این مکان به‌تدریج رفتار شخصیت‌ها را تغییر می‌دهد و لایه‌های پنهان روابط آنها را آشکار می‌کند.

در این فضا، پول، طبقه اجتماعی و انتظارات جامعه دیگر به آسانی قابل پنهان کردن نیستند. شخصیت‌ها گفت‌و‌گو می‌کنند، قدم می‌زنند، شنا می‌کنند یا در سکوت می‌نشینند. ظاهراً اتفاق چندانی رخ نمی‌دهد، اما تقریباً هر صحنه سرشار از تنش و معنای پنهان است.

شیوه روایت چانگ‌دونگ در «عشق ممکن» یادآور «سوختن» است. درام فیلم بر پایه پیچش‌های ناگهانی داستانی یا رویارویی‌های بزرگ شکل نمی‌گیرد، بلکه از تجمع جزئیات ساخته می‌شود؛ نگاهی کوتاه، گفت‌وگویی عجیب یا حرکتی که معنای آن شاید بسیار دیرتر برای مخاطب آشکار شود.

بازی‌هایی که به عمق شخصیت‌ها جان می‌دهند

بازیگران فیلم نیز سهم مهمی در شکل‌گیری این فضای پیچیده دارند. «زو این‌سونگ» در نقش سانگ‌وو، نوعی آرامش ناآرام‌کننده را به نمایش می‌گذارد؛ مردی ثروتمند و جداافتاده از دیگران که نیازی ندارد موقعیت اجتماعی خود را به رخ بکشد.

«سول کیونگ‌گو» نیز در نقش هو‌سئوک، مردی را به تصویر می‌کشد که آن‌قدر در درون خود فرو رفته که حتی سکوتش نیز حسی از خشم را منتقل می‌کند.

«چو یو‌جونگ» در نقش یه‌جی نیز تصویری متناقض از زنی ارائه می‌دهد که واقعاً می‌خواهد دیگران را درک کند، اما تقریباً به‌طور کامل از واقعیت زندگی آنها فاصله دارد.

با این حال، درخشان‌ترین بازی فیلم متعلق به «جون دو‌یون» در نقش می‌اوک است. بازی او در ابتدا آرام و حتی فریبنده به نظر می‌رسد، اما به‌تدریج به شدت و قدرتی غریزی می‌رسد. حجم زیادی از احساسات سرکوب‌شده در شخصیت او وجود دارد و بازیگر بدون اغراق آنها را به نمایش می‌گذارد.

در بخش پایانی فیلم، حضور جون دو‌یون چنان پرقدرت می‌شود که به نظر می‌رسد کنترل بخش عمده‌ای از فیلم را در اختیار گرفته است و مخاطب بیش از هر شخصیت دیگری به دنبال کردن اوست.

۱۶۴ دقیقه‌ای که هرچه پیش می‌رود، عمیق‌تر می‌شود

«عشق ممکن» ۱۶۴ دقیقه زمان دارد، اما ساختار تدریجی آن باعث می‌شود فیلم هرچه جلوتر می‌رود، عجیب‌تر و عمیق‌تر شود. اثری که در ابتدا ممکن است یک درام اجتماعی آرام به نظر برسد، در ادامه به مطالعه‌ای پیچیده درباره روابط انسانی، طبقه اجتماعی، رنج، نگاه کردن به زندگی دیگران و مرز میان همدلی و بهره‌کشی تبدیل می‌شود.

در نهایت، فیلم از نقطه‌ای فراتر از یک درام اجتماعی عبور می‌کند و به تجربه‌ای عاطفی و تقریباً متعالی می‌رسد؛ مسیری که باعث شده «عشق ممکن» در نخستین ارزیابی‌ها به عنوان یکی از مدعیان جدی شیر طلایی جشنواره فیلم ونیز مطرح شود.