تعامل با هوشمصنوعی رفتار ما را شبیه به یک ربات میکند
به گزارش خبرگزاری آنا، به نقل از «ScienceAlert» پژوهش جدیدی که در نشریه «AI & Society» منتشر شده است، این فرضیه را مطرح میکند که تعامل مکرر با رباتهای هوشمصنوعی در بخشهایی مانند فروش، خدمات مشتری و ارائه خدمات درمانی ممکن است باعث شود افراد بهتدریج شیوه گفتوگو و بیان خواستههای خود را با الگوهایی هماهنگ کنند که برای این سامانهها سادهتر قابل پردازش است.
پژوهشگران معتقدند هرچه رباتهای هوشمصنوعی در گفتوگوهای متنی بیشتر شبیه انسان رفتار میکنند، احتمال شکلگیری یک تأثیر دوسویه نیز افزایش مییابد؛ یعنی همانطور که رباتها تلاش میکنند انسانیتر به نظر برسند، انسانها نیز ممکن است برخی ویژگیهای رفتاری رباتها را در تعاملات خود بازتاب دهند و از ویژگیهای منحصربهفرد و غیرقابلپیشبینی خود فاصله بگیرند.
«اینچی تورال-منسون»، پژوهشگر بازاریابی در دانشگاه بیرمنگام، در این باره اظهار داشته است که رباتهای اجتماعی در خدمات مشتری با تقلید از گفتار، حرکات و نشانههای عاطفی تلاش میکنند واکنشهای شناختی و عاطفی مشتریان را برانگیزند. به گفته او، این تعامل میتواند به نوعی «نفوذ دوسویه» منجر شود که در آن انسان و ربات بهطور متقابل بر رفتار یکدیگر اثر میگذارند.
الگوریتمها چگونه رفتار ما را شکل میدهند؟
این مطالعه یک پژوهش نظری است و برای بررسی این فرضیه، افراد در یک بازه زمانی طولانی تحت آزمایش قرار نگرفتهاند؛ با این حال، چارچوب ارائهشده در آن بر پایه پژوهشهای پیشین درباره تعامل انسان و ربات شکل گرفته است. پژوهشگران معتقدند توانایی فعلی هوشمصنوعی در ارائه پاسخهای طبیعی و شخصیسازیشده، مرز میان تعامل با انسان و ماشین را بیش از گذشته کمرنگ کرده است.
«سلچن اوزتورکجان»، مهندس مدیریت در دانشگاه لینئوس سوئد، میگوید در تعامل با هوشمصنوعی، مصرفکننده رفتاری انجام میدهد و ربات پاسخ میدهد؛ سپس تکرار این فرایند میتواند باعث شود فرد بهمرور الگوهای شکلگرفته در این تعامل را درونی کند. به گفته او، یادگیری ماشینی نیز با تطبیق رفتار ربات بر اساس ورودیهای کاربر، این فرایند را تقویت میکند.
پژوهشگران بر این باورند که چنین روندی میتواند بر برداشت افراد از هویت و تصویری که از خود دارند نیز اثر بگذارد. انسانها در تعامل با دیگران معمولاً با واکنشهایی غیرمنتظره و خارج از کنترل خود روبهرو میشوند، اما هوشمصنوعی پاسخهای خود را بر اساس دادهها، الگوهای آماری و الگوریتمها تنظیم میکند و همین تفاوت ممکن است در درازمدت رفتار کاربران را تغییر دهد.
پژوهشگران معتقدند هرچه رباتهای هوشمصنوعی در گفتوگوهای متنی بیشتر شبیه انسان رفتار میکنند، احتمال شکلگیری یک تأثیر دوسویه نیز افزایش مییابد؛ یعنی همانطور که رباتها تلاش میکنند انسانیتر به نظر برسند، انسانها نیز ممکن است برخی ویژگیهای رفتاری رباتها را در تعاملات خود بازتاب دهند و از ویژگیهای منحصربهفرد و غیرقابلپیشبینی خود فاصله بگیرند
به اعتقاد پژوهشگران، افراد ممکن است بهتدریج الگوهایی را در رفتار خود تقویت کنند که هوشمصنوعی بهتر به آنها پاسخ میدهد. در چنین شرایطی، ویژگیهایی مانند تفاوتهای فردی، رفتارهای غیرقابلپیشبینی و برخی ظرافتهای انسانی ممکن است کمرنگ شوند و فرد برای دریافت پاسخ بهتر و ادامه راحتتر گفتوگو، ناخودآگاه خود را با منطق سامانه هماهنگ کند.
هنوز شواهد تجربی کافی وجود ندارد
با وجود این، پژوهشگران تأکید دارند که این موضوع هنوز یک فرضیه است و برای مشخص شدن میزان تأثیر هوشمصنوعی بر رفتار انسان، به مطالعات تجربی و بلندمدت نیاز است. آنها همچنین یادآور شدهاند که نگرانی درباره اثرگذاری تعامل با هوشمصنوعی بر نحوه تفکر و بیان انسان، موضوع تازهای نیست.
«ژان-پل دو کروس پرونار»، دانشمند توسعه کسبوکار در دانشگاه آرهوس دانمارک، با اشاره به گسترش استفاده از رباتها و ابزارهای هوشمصنوعی در خدمات مشتری گفته است اکنون که این فناوریها به بخشی عادی از تعاملات روزمره تبدیل شده است، شناخت نحوه ارتباط مردم با آنها اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
پژوهشگران در نهایت هشدار میدهند که استفاده گسترده از خدمات مبتنی بر هوشمصنوعی ممکن است دامنه شیوههای انسانی برای بیان خود و درک دیگران را محدود کند؛ به همین علت، شناخت لحظهای که یک ابزار مفید شروع به تغییر دادن شیوه گفتوگوی انسان میکند، میتواند برای استفاده مسئولانه و اخلاقی از این فناوری اهمیت زیادی داشته باشد.
انتهای پیام/